Atatürk Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezlerine kayıtlı hipertansiyon hastalarının sağlığı değiştirmeye yönelik motivasyonları ile tedavi uyumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of motivation and attitudes toward changing health and treatment adherence of hypertension patients registered in Atatürk University Education Family Health Centers
- Tez No: 1001109
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İDEAL BERAA YILMAZ KARTAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Hypertension, motivation, self-efficacy, treatment adherence
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, birinci basamak sağlık hizmetlerine kayıtlı hipertansiyon(HT) hastalarının sağlığı değiştirmeye yönelik motivasyonları, öz-etkililik düzeyleri ve tedaviye uyum düzeylerini değerlendirmek ve bu faktörlerin sosyodemografik ve klinik özelliklerle ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma, Mart-Mayıs 2025 tarihlerinde Atatürk Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezlerine kayıtlı 318 HT hastasıyla yürütülen tanımlayıcı kesitsel bir araştırmadır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Sağlığı Değiştirmeye Yönelik Motivasyon ve Tutum Ölçeği(SDYMT), Hipertansiyon Öz-etkililik Ölçeği ve Hill-Bone Hipertansiyon Tedavisine Uyum Ölçeği(HBHTU) kullanılarak yüz yüze anket yöntemiyle toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde uygun testler, korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 58,53±10,86 olup %55,8'i(n:172) kadındır. SDYMT toplam puanı 3,70±0,78(orta-iyi); İstek 3,95±0,96, Hazır Olma 3,57±1,05 ve Uğraşmaya Değer 3,57±1,12 olarak bulunmuştur. Hipertansiyon öz-etkililik puanı 54,58±10,32; HBHTU puanı 23,32±7,38 olup tedavi uyumunun optimal düzeyde olmadığı belirlenmiştir. Motivasyon ile öz-etkililik arasında pozitif yönlü; tedavi uyum puanı ile negatif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır. Öz-etkililik ile tedavi uyumsuzluğu arasında orta düzeyde negatif ilişki bulunmuştur. Regresyon analizinde motivasyon ve öz-etkililik arttıkça tedavi uyumunun anlamlı düzeyde iyileştiği (p<0,05), öz-etkililik düzeyinin tedavi uyumunun en güçlü yordayıcısı olduğu saptanmıştır. Düzenli ilaç kullanan ve kan basıncı kontrol altında olan bireylerde motivasyon ve öz-etkililik düzeyleri daha yüksek belirlenmiştir. Sonuç: Hipertansiyon yönetiminde tedavi uyumu; sağlığı değiştirme motivasyonu ve öz-etkililik ile yakından ilişkilidir. Birinci basamakta klinik takibin yanında hastaların motivasyonunu artıracak bütüncül ve birey merkezli yaklaşımlar uygulanmalıdır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study evaluated the motivation to change health, self-efficacy, and treatment adherence of hypertension (HT) patients in primary care and investigated their relationship with sociodemographic and clinical characteristics. Method: This descriptive cross-sectional study was conducted between March and May 2025 with 318 HT patients registered at Atatürk University Education Family Health Centers. Data were collected through face-to-face interviews using a Personal Information Form, the Turkish version of the Motivation and Attitude to Change Health [MATCH] scale, the Hypertension Self-Efficacy Scale, and the Hill-Bone Compliance to High Blood Pressure Therapy Scale. Statistical analyses included correlation and regression analyses. Results: The mean age of participants was 58.53 years, and 55.8% were female. The total the Turkish version of MATCH score was 3.70±0.78 (moderate-to-good), with sub-scores of Desire (3.95), Readiness (3.57), and Worthwhileness (3.57). The hypertension self-efficacy score was 54.58±10.32, and the Hill-Bone score was 23.32±7.38, indicating inadequate treatment adherence. Motivation showed a positive correlation with self-efficacy and a negative correlation with Hill-Bone scores. Regression analysis demonstrated that increased motivation and self-efficacy significantly improved treatment adherence (p<0.05), with self-efficacy being the strongest predictor. Motivation and self-efficacy levels were higher in patients who used medication regularly and had controlled blood pressure. Conclusion: Treatment adherence in hypertension is closely associated with motivation and self-efficacy. Patient-centered and holistic approaches should be implemented in primary care to improve motivation alongside clinical follow-up.
Benzer Tezler
- Atatürk Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezlerine kayıtlı kronik hastalığı olan bireylerde sağlık okuryazarlığı düzeyi ile sağlık anksiyetesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between health literacy level and health anxiety in individuals with chronic diseases registered at Atatürk University Education Family Health Centers
MUHAMMET DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İDEAL BERAA YILMAZ KARTAL
- Erzurum ili eğitim tipi aile sağlığı merkezlerine kayıtlı hastaların kol çevresi ve manşet boyutunun kan basıncı üzerine etkisi
The effect of arm circumferences and cuff sizes of patients registered in Erzurum educational family health centers on blood pressure
SÜMEYYE TAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SUAT SİNCAN
- Atatürk Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı ebeveynlerin sağlık okuryazarlığı ile anne ve babaların antibiyotik algıları düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between health literacy and the level of antibiotic perceptions of mothers and fathers registered at Atatürk University Training Family Health Center
TURHAN ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İDEAL BERAA YILMAZ KARTAL
- Atatürk Üniversitesi Aile Hekimliği Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran kadınlarda emzirme özyeterliliği ile depresyon riski arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between breastfeeding self-efficacy and depression risk in women applying to Atatürk University Family Medicine Education Family Health Center
KÜBRA AYAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SUAT SİNCAN
- Non-spesifik bel ağrılı hastalarda yaş kupa tedavisi ve hipnoterapi etkinliklerinin karşılaştırılması
Comparison of the effectiveness of wet cupping therapy and hypnotherapy in patients with non-specific low back pain
MÜCAHİT BOZALİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN TAŞTAN