Kısa ve bodur olarak değerlendirilen 24-72 aylık çocuklarda anne sütü, tamamlayıcı beslenme uygulamalarının ve besin seçiciliğinin büyüme-gelişme üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of breast milk, complementary feeding practices and food selectivity on growth and development in 24-72 months old children who are considered short and stunted
- Tez No: 1001059
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BETÜL GÜLŞEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Toros Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaşamın ilk iki yılında beslenme durumu ve erken çocukluk dönemindeki beslenme alışkanlıkları, optimal büyüme ve gelişmeyi sağlamak için son derece önemlidir. Bu çalışma, 2-6 yaş grubu okul öncesi dönemde yaşa göre boy uzunluğu Z skoru kısa/bodur ve normal olarak değerlendirilen çocuklarda, geriye dönük olarak sorgulanan anne sütü alma durumu ve tamamlayıcı beslenme uygulamalarının okul öncesi dönemde boy uzunluğu ve besin seçiciliğine olan etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı nitelikte kesitsel bir çalışma olan bu çalışma, Ocak-Mayıs 2025 tarihleri arasında Karacailyas Aile Sağlığı Merkezine başvuran 2-6 yaş grubu okul öncesi dönemdeki 160 çocuk ile yürütülmüştür. Kısa boylu/bodur olarak değerlendirilen 70 çocuk çalışma grubunu ve normal boy uzunluğuna sahip 90 çocuk ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Çalışmaya katılan çocukların ebeveynleriyle yapılan yüz yüze görüşmede kullanılan anket formunda; anneye ve çocuğa ilişkin demografik bilgiler sorgulanmış, çocukların antropometrik ölçümleri (boy uzunluğu ve vücut ağırlığı) araştırmacı tarafından alınmıştır. Biyokimyasal parametreleri ise sağlık sistemi veri tabanından geriye dönük olarak alınmıştır. Çocukların beslenme durumlarını saptamak için“Besin Tüketim Sıklığı Formu”, annelerin emzirme ve bebek beslenmesi tutum ve davranışlarını değerlendirmek için“Bebek Beslenmesi Tutum Ölçeği (IOWA)”ve çocukların seçici yeme davranışı durumunu değerlendirmek için“Çocuk Besin Reddi Ölçeği (ÇBRÖ)”kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, kontrol grubunda toplam anne sütü alma süresinin çalışma grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı seviyede daha uzun olduğu bulunmuştur (p<0,05). Toplam anne sütü alma süresindeki artışın bodurluk olasılığını anlamlı biçimde azalttığı bulunmuştur (GA [0,15–0,84], p=0,019). Çalışma grubunda toplam anne sütü alma süresi ile ÇBRÖ besin neofobisi puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif korelasyon bulunmuştur (r=-0,025, p=0,035). Kontrol grubundaki çocukların tamamlayıcı beslenmeye 6. ayda başlama oranının çalışma grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Bu çalışma, anne sütü alma süresi ve tamamlayıcı beslenmeye başlama zamanının çocukların boy uzunluğu ve besin neofobisi düzeyleri ile ilişkili olabileceğine işaret etmekte, erken çocukluk dönemi beslenme uygulamalarının büyüme ve beslenme davranışları üzerindeki potansiyel rolüne dikkat çekmektedir. Bu doğrultuda, çocukların büyüme ve beslenme durumunu iyileştirmek amacıyla bebeklik dönemi ve okul öncesi dönemde ailelere beslenme farkındalığını artırıcı eğitimler verilmesi önerilmektedir. Beslenme müdahalelerinin etkinliği ve uzun dönem etkilerinin daha iyi değerlendirilebilmesi için çocukların büyüme, beslenme durumları ve yeme davranışları üzerine yapılacak daha büyük örneklemli bilimsel çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Nutritional status in the first two years of life and dietary habits in early childhood are extremely important to ensure optimal growth and development. This study was conducted to investigate the effect of retrospectively questioned breastfeeding status and complementary feeding practices on height and food selectivity in preschool children aged 2-6 years whose height Z score was short/stunted and normal in the preschool period. This study, which is a descriptive cross-sectional study, was conducted with 160 preschool children aged 2-6 who applied to Karacailyas Family Health Center between January and May 2025. 70 children who were considered short/stunted constituted the study group and 90 children with normal height constituted the control group. In the questionnaire form used in the face-to-face interview with the parents of the children participating in the study; demographic information about the mother and child was questioned, and anthropometric measurements (height and body weight) of the children were taken by the researcher. Biochemical parameters were taken retrospectively from the health system database. The“Food Consumption Frequency Form”was used to determine the nutritional status of the children, the“Infant Nutrition Attitude Scale (IOWA)”was used to evaluate the breastfeeding and infant feeding attitudes and behaviors of the mothers, and the“Child Food Rejection Scale (CBRS)”was used to evaluate the selective eating behavior of the children. As a result of the study, it was found that the total duration of breast milk intake was statistically significantly longer in the control group than in the study group (p<0.05). An increase in total breastfeeding time was found to significantly reduce the likelihood of stunting (CI [0.15–0.84], p=0.019). A statistically significant negative correlation was found between total duration of breastfeeding and CBRS food neophobia scores in the study group (r=-0.025, p=0.035). It was found that the rate of starting complementary feeding at 6 months was statistically significantly higher in the control group than in the study group (p<0.05). This study points out that the duration of breastfeeding and the time of starting complementary feeding may be related to children's height and food neophobia levels, and draws attention to the potential role of early childhood feeding practices on growth and feeding behaviors. In this direction, it is recommended to provide nutrition awareness trainings to families in infancy and preschool in order to improve the growth and nutritional status of children. In order to better evaluate the effectiveness and long-term effects of nutritional interventions, larger sample scientific studies on children's growth, nutritional status and eating behaviors are needed.
Benzer Tezler
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Kuyruk modelleri ve analizi üzerine bir uygulama
Başlık çevirisi yok
DİDEM ÖZPULAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İstatistikEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET İKİZ
- Örnekle-tut ve analogtan dijitale çevirme devrelerinin analiz ve sentezi
Başlık çevirisi yok
ERTUĞRUL İPEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiElektronik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU
- Protozoonların kültüründe soya fasulyesinden hazırlanan besiyerlerinin kullanımı
Using media prepared from soybean for protozoa culture
SEMRA ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
Jeoloji MühendisliğiCumhuriyet ÜniversitesiMikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. GÜLENDAME SAYGI
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL