Yapı marketleri sektöründe karbon ayak izi değerlendirme çalışması
Carbon footprint assessment study in the constructionmarkets sector
- Tez No: 1000546
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALİYE SUNA ERSES YAY, DR. GÖKHAN TÜRKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küresel ölçekte giderek daha belirgin hâle gelen iklim değişikliği, yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal boyutlarıyla da ele alınması gereken çok yönlü bir krizdir. Bu krizle mücadelede özel sektörün rolü, kamu politikalarının tamamlayıcısı olarak stratejik bir önem taşımaktadır. Özellikle yüksek tüketim ve üretim hacmine sahip sektörlerde faaliyet gösteren işletmelerin, sera gazı emisyonlarını izleme, raporlama ve azaltma yönünde attıkları adımlar, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada belirleyici olmaktadır. Bu bağlamda, kurumsal sera gazı envanteri oluşturma süreci, işletmelerin çevresel etkilerini sistematik biçimde değerlendirmelerine olanak tanıyan temel bir araçtır. Bu çalışmada, Türkiye merkezli ve yapı market ürünleri satışı alanında faaliyet gösteren bir perakende firmasının 2024 yılına ait kurumsal sera gazı envanteri analiz edilmiştir. Hesaplamalar, uluslararası düzeyde en yaygın kabul gören metodoloji olan Sera Gazı Protokolü (Greenhouse Gas Protocol) esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Bu protokol kapsamında emisyonlar; doğrudan kaynaklı emisyonlar (Scope 1), dolaylı enerji tüketiminden kaynaklanan emisyonlar (Scope 2) ve diğer dolaylı emisyonlar (Scope 3) olmak üzere üç ana kategori altında sınıflandırılmıştır. Çalışmanın metodolojisi, Excel tabanlı bir hesaplama aracı kullanılarak yapılandırılmıştır. Firmanın ilgili birimlerinden temin edilen 2024 yılına ait operasyonel veriler, fatura ve resmî belgelerle doğrulanarak hesaplamaların şeffaf ve izlenebilir bir şekilde yürütülmesi sağlanmıştır. Emisyon katsayıları, GHG Protokolü'nün güncel standartlarına uygun biçimde belirlenmiş; enerji tüketimi, lojistik faaliyetler, tedarik zinciri süreçleri, iş seyahatleri, hizmet alımları ve atık yönetimi gibi başlıca emisyon kaynakları detaylı biçimde analiz edilmiştir. Yapılan hesaplamalar sonucunda, firmanın Scope 1 emisyonları 2.425,63 ton CO₂, Scope 2 emisyonları 15.220,76 ton CO₂ ve Scope 3 emisyonları 8.930 ton CO₂ olarak tespit edilmiştir. Bu veriler, firmanın karbon ayak izinin büyük ölçüde dolaylı enerji tüketimi ve tedarik zinciri faaliyetlerinden kaynaklandığını göstermektedir. Özellikle Scope 2 emisyonlarının yüksekliği, elektrik tüketiminin yoğun olduğu operasyonel süreçlerin çevresel etkisini ortaya koymaktadır. Firmanın sürdürülebilirlik stratejileri kapsamında, Scope 1 ve Scope 2 emisyonlarını azaltmaya yönelik çeşitli enerji verimliliği uygulamaları planlanmaktadır. Bu doğrultuda, elektrikle çalışan ekipmanlara yönelik özel optimizasyon çalışmaları yürütülmekte; enerji tüketiminin azaltılması ve verimliliğin artırılması hedeflenmektedir. Ayrıca, Web Depo üzerinden müşterilere gönderilen siparişlerin lojistik süreçlerinde ortaya çıkan emisyonların azaltılması amacıyla elektrikli araçların kullanımı değerlendirilmektedir. Bu yaklaşım, hem karbon emisyonlarının azaltılmasına katkı sağlayacak hem de firmanın çevresel sorumluluklarını yerine getirme kapasitesini güçlendirecektir. Sonuç olarak, özel sektörün iklim değişikliğiyle mücadelede üstlendiği rol, yalnızca yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesiyle sınırlı kalmamakta; aynı zamanda kurumsal itibarın artırılması, paydaş beklentilerinin karşılanması ve uzun vadeli rekabet avantajı elde edilmesi açısından da stratejik bir değer taşımaktadır. Bu bağlamda, sera gazı envanteri oluşturma ve yönetme süreçleri, işletmelerin sürdürülebilirlik performanslarını ölçme ve iyileştirme açısından vazgeçilmez bir araç olarak öne çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
Climate change has emerged as one of the most pressing global challenges of the 21st century, with far-reaching implications not only for the environment but also for economic stability, public health, and social equity. The increasing frequency and intensity of extreme weather events, rising sea levels, and shifting climate patterns underscore the urgency of coordinated action across all sectors of society. While governments play a central role in formulating and implementing climate policies, the private sector has a strategic role in complementing these efforts through innovation, investment, and operational transformation. In particular, industries characterized by high levels of consumption and production bear a significant responsibility in mitigating greenhouse gas (GHG) emissions. The ability of businesses to monitor, report, and reduce their carbon footprint is critical to achieving global sustainability targets, including those outlined in the Paris Agreement and the United Nations Sustainable Development Goals (SDGs). In this context, the development of corporate GHG inventories has become an essential practice, enabling organizations to systematically assess their environmental impact and identify opportunities for improvement. This study presents a comprehensive analysis of the corporate GHG inventory of a Turkey-based retail company specializing in home improvement and construction products. The analysis focuses on the year 2024 and is conducted in accordance with the Greenhouse Gas Protocol (GHG Protocol), the most widely recognized international standard for GHG accounting. Emissions are categorized into three scopes: Scope 1 (direct emissions), Scope 2 (indirect emissions from energy consumption), and Scope 3 (other indirect emissions). The methodology employs an Excel-based calculation tool, integrating operational data verified through invoices and official documents to ensure transparency and traceability. The GHG Protocol provides a robust framework for quantifying and managing GHG emissions across organizational boundaries. It distinguishes between three scopes of emissions: - Scope 1: Direct emissions from owned or controlled sources, such as fuel combustion in company vehicles and on-site energy generation. - Scope 2: Indirect emissions from the consumption of purchased electricity, steam, heating, and cooling. - Scope 3: All other indirect emissions that occur in the value chain, including those from transportation, procurement, waste management, and business travel. To construct the GHG inventory, the company collected operational data from various departments, including logistics, procurement, facilities management, and human resources. These data were validated using invoices, utility bills, and other official records. Emission factors were sourced from the latest GHG Protocol guidelines and supplemented with region-specific data where applicable. The Excel-based tool facilitated the calculation of emissions by multiplying activity data (e.g., liters of fuel consumed, kilowatt-hours of electricity used) by corresponding emission factors. The analysis identified several key sources of emissions: - Energy Consumption: Electricity and natural gas used in retail stores, warehouses, and administrative offices. - Transportation and Logistics: Emissions from delivery vehicles, employee commuting, and third-party logistics providers. - Procurement and Supply Chain: Emissions associated with the production and transportation of goods purchased by the company. - Waste Management: Emissions from the disposal and treatment of solid and hazardous waste. - Business Travel: Emissions from air travel, hotel stays, and other travel-related activities. The calculated emissions for 2024 are as follows: - Scope 1: 2.425,63 tons CO₂ - Scope 2: 15.220,76 tons CO₂ - Scope 3: 8.930 tons CO₂ These figures indicate that the majority of the company's carbon footprint is attributable to indirect emissions, particularly those related to electricity consumption and supply chain activities. The high level of Scope 2 emissions reflects the energy-intensive nature of retail operations, including lighting, heating, cooling, and equipment usage. The findings of the GHG inventory have significant implications for the company's sustainability strategy. Reducing Scope 1 and Scope 2 emissions requires targeted interventions in energy efficiency and operational optimization. The company has initiated several measures, including: - Equipment Optimization: Upgrading to energy-efficient lighting, HVAC systems, and machinery. Renewable Energy: Exploring the feasibility of installing solar panels and purchasing green electricity. - Electric Vehicles: Evaluating the use of electric delivery vehicles to reduce emissions from logistics operations. In addition, the company is engaging with suppliers to promote sustainable practices and reduce Scope 3 emissions. This includes encouraging the use of low-carbon materials, optimizing transportation routes, and implementing waste reduction initiatives. Implementing a comprehensive GHG inventory presents several challenges, including data availability, accuracy, and integration across departments. Ensuring consistent and reliable data collection requires robust internal processes and cross-functional collaboration. Moreover, the dynamic nature of emission factors and regulatory requirements necessitates ongoing updates to the calculation methodology. Despite these challenges, the GHG inventory offers numerous opportunities for value creation. By identifying emission hotspots, the company can prioritize investments in sustainability and enhance its operational resilience. Furthermore, transparent reporting of GHG emissions strengthens stakeholder trust and supports compliance with emerging regulations, such as the European Union's Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). The corporate GHG inventory serves as a foundational tool for climate action and sustainable development. It enables businesses to quantify their environmental impact, set reduction targets, and track progress over time. For the Turkey-based retail company analyzed in this study, the inventory has revealed critical insights into the sources and magnitude of emissions, guiding strategic decisions in energy management, logistics, and supply chain engagement. As climate change continues to pose existential risks, the role of the private sector in driving mitigation efforts cannot be overstated. By embracing GHG accounting and integrating sustainability into core business practices, companies can contribute meaningfully to global climate goals while enhancing their competitiveness and long-term viability. Looking ahead, the company plans to expand its GHG inventory to include additional Scope 3 categories, such as product use and end-of-life emissions. It also aims to implement a digital platform for real-time monitoring of emissions, enabling more agile and data-driven decision-making. Collaboration with industry peers, government agencies, and academic institutions will be essential to advancing best practices and fostering innovation in GHG management. In conclusion, the development and utilization of corporate GHG inventories represent a critical step toward a low-carbon economy. By aligning environmental responsibility with business strategies, companies can play a transformative role in addressing climate change and building a sustainable future for all.
Benzer Tezler
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE