The effect of energy security on political and economic stability in the last global structural transition period: Eastern Mediterranean sample area
Son küresel yapısal geçiş sürecinde enerji güvenliğinin siyasi ve ekonomik istikrara etkisi: Doğu Akdeniz örnek alanı
- Tez No: 999752
- Danışmanlar: PROF. DR. CENGİZ OKMAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Uluslararası İlişkiler, Political Science, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Güç Geçişi Teorisi, Enerji Arz Güvenliği, Doğu Akdeniz, Enerji Güvenliğinin Araçsallaştırılması, Araçsallaştırma, Doğu Akdeniz bölgesi, Enerji güvenliği, Güç İntikal Teorisi, Power Transition Theory, Energy Supply Security, Eastern Mediterranean, Instrumentalization of Energy Security, Instrumentalization, Eastern Mediterranean region, Energy security
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Yeditepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET SON KÜRESEL YAPISAL GEÇİŞ DÖNEMİNDE ENERJİ GÜVENLİĞİNİN SİYASİ VE EKONOMİK İSTİKRARA ETKİSİ: DOĞU AKDENİZ ÖRNEK ALANI Bu doktora tezi, uluslararası sistemde devam eden küresel güç geçişinin güncel niteliğini ve bu yapısal dönüşümün enerji arz güvenliği ekseninde stratejik alt-bölgelerde nasıl somutlaştığını açıklamayı amaçlamaktadır. Tez iki temel probleme odaklanır: (i) günümüz sisteminde güç geçişinin hangi aşamada bulunduğu ve (ii) bu geçişin enerjiye erişim ve enerji hatlarının güvenliği üzerinden stratejik alt-sistemlerde (özellikle Doğu Akdeniz'de) hangi mekanizmalarla görünür hale geldiği. Çalışmanın ana argümanı, enerji arz güvenliğinin yalnızca iktisadi bir değişken değil, kırılganlık üreten ve araçsallaştırılabilen yapısal bir parametre olduğudur; dolayısıyla güç geçişi, salt askeri/ekonomik hacim kıyaslarıyla değil, bağımlılıkların ürettiği jeoekonomik baskı ve güvenlik maliyetleriyle birlikte değerlendirilmelidir. Yöntemsel olarak tez, seçilmiş küresel aktörlerin Ulusal Potansiyel Güç Kapasitelerini ölçülebilir göstergelerle karşılaştıran nicel bir çerçeveyi; Doğu Akdeniz'de ittifak mühendisliği, dışlama pratikleri, enerji düzenekleri ve hukuki söylemin siyasallaşmasını inceleyen nitel analizle bütünleştirir. Bulgular, mevcut sistemin ne sürdürülebilir bir“klasik tek-kutupluluk”ne de dengeli bir“istikrarlı çok-kutupluluk”olduğunu; bunun yerine hiyerarşik fakat kırılgan, ileri ama tamamlanmamış bir geçiş evresine işaret ettiğini göstermektedir. ABD üstünlüğünü korusa da maliyet ve meşruiyet baskıları artmakta; Çin başat meydan okuyucu konumunda olmakla birlikte enerji bağımlılığı ve projeksiyon sınırları nedeniyle parite eşiğini aşamamaktadır; Rusya ise enerji ve askeri araçlarla asimetrik nüfuz üretmektedir. Doğu Akdeniz'de rekabetin itici gücü rezerv büyüklüğünden ziyade konumsal değer ve erişim kırılganlıklarıdır. Tez, kalıcı istikrarın dışlama ve zorlamayla değil, hakkaniyet ve orantılılık ilkeleriyle uyumlu, kapsayıcı ve çok taraflı mekanizmalarla mümkün olduğunu savunur.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT THE EFFECT OF ENERGY SECURITY ON POLITICAL AND ECONOMIC STABILITY IN THE LAST GLOBAL STRUCTURAL TRANSITION PERIOD EASTERN MEDITERRANEAN SAMPLE AREA This dissertation examines the contemporary dynamics of the ongoing global power transition and how this structural shift is reflected in strategic sub-regions through the prism of energy supply security. It addresses two interrelated questions: the current stage of the transition and the mechanisms through which it becomes visible in strategic sub-systems—particularly the Eastern Mediterranean—via patterns of energy access and transit security. The study argues that energy supply security is not a secondary economic factor but a structural variable that creates and can be instrumentalized as vulnerability; therefore, power transition must be assessed through military and economic capacities together with the geo-economic pressures and security costs arising from energy dependencies. Methodologically, the study combines a quantitative comparison of selected states' National Potential Power Capacities with qualitative analyses of alliance formation, exclusionary practices, energy arrangements, and the politicization of legal discourse in the Eastern Mediterranean. The findings show that the current order is neither a sustainable classical unipolarity nor a stable multipolar balance, but rather a hierarchical, fragile, and incomplete transition. The United States retains overall predominance yet faces rising costs and legitimacy constraints. China constitutes the principal challenger but remains short of parity due to energy dependence and limits to power projection, while Russia exerts asymmetric influence through energy and military tools. In the Eastern Mediterranean, competition is driven less by the magnitude of hydrocarbon reserves than by positional value and access-related vulnerabilities. Accordingly, the thesis concludes that exclusion and coercion deepen insecurity, whereas durable stability requires inclusive, equity-based, and multilateral mechanisms consistent with the principles of proportionality and the recognition of legitimate interests.
Benzer Tezler
- Orta Doğu ülkelerinde politik istikrarsızlık, enerji güvenliği ve ekonomik büyüme ilişkisi
The relationship between political instability, energy security and economic growth in Middle East Countries
GÖKHAN KARTAL
Doktora
Türkçe
2018
EnerjiNevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERDAR ÖZTÜRK
- Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki 2020 Tovuz Çatışması ve 2. Dağlık Karabağ Savaşı'nın Türkiye'nin bölgesel politikasına etkileri
The effects of the 2020 Tovuz Conflict between Azerbaijan and Armenia and the 2nd Nagorno-Karabakh War on Turkey's regional policy
EMEL DERİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Siyasal BilimlerKapadokya ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL BURAK SAKAL
- Arap – İsrail münasebetlerinde ABD politikasının rolü (1973-2014)
The role of USA policy on Arab-Israeli relations (1973-2014)
NIDAL A.A MANSOUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Siyasal BilimlerPolis AkademisiGüvenlik Stratejileri ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN ARSLAN
- Enerji kaynakları ve deniz yetki alanları bakımından Doğu Akdeniz sorunu
Eastern Mediterranean problem in terms of energy resources and maritime jurisdiction
CAHİT İSTİKBAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHSİN KADIOĞLU
- Doğu Akdeniz'in stratejik yapısına, Bakü-Ceyhan petrol boru hattının etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the possible effects of“Baku-Ceyhan oil pipe line”on the strategic position of east mediterranean
MUSTAFA SABRİ SOYLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Denizcilikİstanbul ÜniversitesiDeniz İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SELMİN BURAK