Ölüme bağlı tasarrufların iptali
Invalidity of the testamentary dispositions
- Tez No: 999648
- Danışmanlar: PROF. DR. M. TUFAN ÖĞÜZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Medeni hukuk, Miras hukuku, Civil law, Inheritance law
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ölüme bağlı tasarruflar için temel geçersizlik yaptırımı olan iptal hali, TMK m. 557 ve devamındaki üç hükümde düzenleme altına alınmıştır. TMK m. 557 hükmünde, ölüme bağlı tasarrufların iptali sebepleri dört bentte düzenlenmiştir. Bu çerçevede iptal sebepleri; mirasbırakanın ehliyetsizliği, mirasbırakanın iradesinin sakatlanmış olması, hukuka veya ahlâka aykırılık ile şekil kurallarına aykırılıktır. Ölüme bağlı tasarrufların geçersizliğine ilişkin değerlendirmenin mirasbırakanın ölümünden sonra yapılacak olması, mirasbırakan tarafından geçersizliğe yol açan sebeplerin düzeltilmesi imkanını da bertaraf etmektedir. Nitekim sağlararası bir hukuki işlemin ehliyetsizlik veya şekle aykırılık sebebiyle geçersiz olduğu bir durumda, bu işlemin sağlıklı bir şekilde yeniden gerçekleştirilmesi imkânı bulunurken, mirasbırakanın halihazırda öldüğü bir ihtimalde bu imkân bulunmamaktadır. Bundan dolayı, TMK m. 557 hükmünde düzenlenen durumlardan birinin varlığı ilgili tasarrufun kendiliğinden geçersizliğine sebep olmaz. Bu durum yalnızca menfaati etkilenen kişilerin talebi doğrultusunda ve bir mahkeme kararı ile iptale sebep olur. Maddede belirtilen ve oldukça önem taşıyan geçersizlik hallerinin miras hukukunun kendine özgü özelliklerinin göz önünde bulundurularak ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. Ayrıca iptal kararının maddi bakımdan ve taraflar arası etkisi bakımından da belirsizlikler bulunmaktadır. Özellikle iptal davasının yalnızca tarafları bakımından sonuç doğuracağı kabul edilmekle birlikte, bu etkinin her bir ölüme bağlı tasarruf türü bakımından ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Bu nedenle iptal sebeplerinin kapsamına hangi hususların girdiği, bunların ne şekilde ispat edilebileceği ve iptal kararının ölüme bağlı tasarruf türleri bakımından etkisi çalışmamız kapsamında ayrı ayrı ve detaylıca inceleme konusu yapılacaktır.
Özet (Çeviri)
The basic sanction of invalidity for testamentary dispositions is regulated in Article 557 and the following three provisions of the Turkish Civil Code. Article 557 of the Turkish Civil Code sets out the grounds for invalidity of testamentary dispositions in four points. Within this framework, the grounds for invalidity are: the incapacity of the testator, the testator's will being defective, unlawfulness or immorality, and non-compliance with formal requirements. The fact that the assessment of the invalidity of testamentary dispositions is to be made after the testator's death also eliminates the possibility for the testator to remedy the causes leading to invalidity. Indeed, in a situation where a legal transaction between living persons is invalid due to incapacity or non-compliance with formal requirements, it is possible to properly repeat the transaction, whereas this possibility does not exist in the event that the testator is already deceased. Therefore, the existence of one of the situations regulated in Article 557 of the Turkish Civil Code does not automatically cause the relevant testamentary dispositions to be invalid. This situation only leads to invalidity upon the request of the persons whose interests are affected and by a court decision. The grounds for invalidity specified in the article, which are of great importance, must be assessed separately, taking into account the specific characteristics of inheritance law. Furthermore, there are uncertainties regarding both the substantive effects of the invalidity decision and its inter partes effect. In particular, although it is generally accepted that an invalidity action produces effects only between the parties to the proceedings, the implications of this effect must be assessed separately for each type of disposition upon death. Therefore, the scope of the grounds for invalidity, how they can be proven, and the effect of the invalidity decision on types of testamentary dispositions will be examined separately and in detail in our study.
Benzer Tezler
- Ölüme bağlı tasarrufların iptali
Annulment of legacy contracts and wills
FANİS ZİYATOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
HukukSelçuk ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SÜLEYMAN YALMAN
- Ölüme bağlı tasarrufların iptali
Annulment of disposition mortis causa
HASAN ÇİFTÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
HukukErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAYRUNNİSA ÖZDEMİR
- Ölüme bağlı tasarrufların iptali
Annulment of testamentary dispositions
NEŞET BAŞAR EFE
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hukukİzmir Ekonomi ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEM ÖZCAN