Geri Dön

İslam tasavvuf kültüründe musiki dinleme adabı

Principles of listening music in Islamic mysticism culture

  1. Tez No: 99955
  2. Yazar: ARİF DEMİR
  3. Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. BAYRAM AKDOĞAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Müzik, Tarih, Music, History
  6. Anahtar Kelimeler: Dinleme, Müzik, Tasavvuf, İslam sanatı, İslam tarihi, Listening, Music, Mystic, Islamic art, Islamic history
  7. Yıl: 2001
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET“Kur'ân-ı seslerinizle süsleyiniz”“Ey Musa, Sana, Davûd (as)'a verilen mizmarlardan bir mizmar verilmiştir.”Mutasavvıflar, güzel ses ve Kur'ân güzelliklerini anlatan bu hadîsleri mûsikî anlayış ve uğraşlarının temeli ve en gerçekçi delili saymışlardır. Çünkü Kur'ân-ın anlam ve üslup güzelliğine, Hz.Dâvud'un (as) güzel nağmeleri eklenmiş; böylece din ve estetik zevkler bMeştirilmiştir. Gerek Kur'ân ve gerekse hâdislerde,mûsikmin net bir şekilde yasaklanması ve bizzat Hz. Peygamberin (S.A.V) çeşitli zamanlarda mûsikînin kullanılmasına müsaade etmiş olması mutasavvıflar açısından olumlu bulunmuş ve örnek alınmıştır. Ancak her bir ferdin fıtratına hâl ve yaşantısına, bunlara ilaveten niyet ve ameline göre mûsikî seviyelerinin olduğu görüşü de ayrıca mutasawiflarca beyan edilmiştir. Onlara göre mûsikî; bazıları için deva, bazdan için gıda ve bazdan için de sadece bir eğlencedir.“ Usulsüz vusul olmaz”diyen mutasavvıflara göre; İnsanın Allah'a yaklaşmasına vesile olan ve onun ruhuna huzur ve huşu veren mûsikînin kendine has kural ve edebleri vardır. Bu kural ve edeblere uyulmadan yapılan mûsikî icrasının dinleyenlere fayda yerine zarar getireceği hususunda mutasavvıflar hemfikirdirler. Tasavvufun kurucularından ve mutasavvıfların ilklerinden olan Cüneyd el Bağdadi,mûsikî dinleme âdabını üç maddede özetlemiştir. Ona göre mûsikî üç şeye muhtaçtır. 1) Zaman, 2) Mekân, 3) Topluluk. Zaman: Yapılan mûsikî icrası ve dinletisinin dinleyenler tesir edebilmesi için, en uygun olan zamanın seçilmesi gerekmektedir. İstenilen her vakitte mûsikî icra edilmemelidir. Çünkü her vaktin insan fıtratı üzerindeki tesiri farklıdır. Örneğin kırgınlık ve husûmet anında, yemek esnasında, ibadet zamanlannda, yorgunluk anlarında ya da maddi-manevi huzursuzluk anları vb. diğer durumlarda mûsikî icra edilemez. Mekân: Göze ve gönüllere hitap eden mekânlann,mûsikî icrasında gerek icracılara ve gerekse dinleyenlere kazandıracağı pek çok şey olacaktır. Aksi takdirde loş ve nezih olmayan, dar ve basık mekânlarda, bol gürültülü cadde ve sokak 150kenarlarında, çirkin boyalı ve manzaralı mekanlarda mûsikî icrası ve dinletisi gereken neticeyi vermeyecektir. Topluluk:mûsikî icrası ve dinletisi için biraraya gelmiş gerek icracıların ve gerekse dinleyicilerin dikkat etmesi gereken pek çok kural ve âdâb vardır. En önemli kural, dinleycilerin mûsikîden anlamlı ve mûsikîye karşı art niyetli bir tavırla yaklaşmamaları hususudur. Ayrıca dinleyicilerin icra ve dinleti esnasında usûlüne uygun şekilde oturup kalkmaları, gülmemeleri, ağlamamaları, etrafi rahatsız edecek şekilde yüksek sesle konuşmamaları, uymaları gereken kurallardan sadece birkaçıdır. Müzik dinlemek fitri bir ihtiyaçtır. Bu ihtiyaç meşru daire içerisinde kaliteli dinleme imkânlarının sağlanması ile ancak izale edilebilir. Bunun için de dinleyicilerin bilinçli bir dinleme eğitim ve âdabına sahip olmaları gerekmektedir. Ayrıca dinleyicilerin mûsikîyi tümüyle bir eğlence aracı olarak görmemeleri, ona bilinçli, istekli ve düzeyli bir eğitim anlayışı içinde yaklaşmaları gerekmektedir. Musikiyi ve onun içerdiği mesajları daha iyi anlayıp tanımanın tek ve etkili yöntemi; onu usûlüne uygun dinlemektir. 151

Özet (Çeviri)

ABSTRACT“Adorn the Qur'an with your voices”“O Moses, You are given a mizmar similar to that which as given to David”Sufis considered these hadiths which beautify voice and its relation to Qur'an as the real evidence to legalise mucis. Because the wonderful hymns of David (pbup) are addet to the wonderful style of the Holy Qur'an and thus religious and aesthetic tastes are interlocked. Both in the Qur'an and in the hadiths music was not prohibited or rather the probhet allowed it to used and this was regarded as a positive approach to music. But sufis also have emphasised tht every single person has different and distinct taste of music varying up to their intention, deed and life style. According to them music is for some is a cure, nutrition for others and only an entertainment for still others.“there is no arrival without methodology”say sufis and follow that music which is a means for closing to God has its own principles. And they aggreed on the idea that without these principles music can do but harm. One the founders on sufism and pioneer in this field, Junaid Bağdadi summed up the main principles of listening music in three articles: 1) Time 2) Space 3) Community Time : It is necessary to choose the best suitable time for the listeners and for music itself to satisfy Space : Space also it signifacamt for both listeners an players. Otherwise, space like crowded and voicy streets and hauls are not suitable to play in. Community : The most significant aspect for listeners is that they should not be prejudiced against music. And they also should not show any abnormal behaviour which will disturb both players and other listeners. Listening mucis in an intrinsic need. And this need can be met only providing necessary qualification for all. The unique and effective way of listening to and benefitting from music is to pay attention to it the framework of its style. 152

Benzer Tezler

  1. Tez No

    43935

    Tasavvuf kültüründe derviş kitap münasebeti ve tekke kütüphaneleri

    Başlık çevirisi yok

    GÖNÜL GÜLŞEN TÜRK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1995

    DinUludağ Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA KARA

  2. Tez No

    62712

    Tasavvuf kültüründe kadın

    Women in the sufizm culture

    FATMA ALTUNTAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1997

    DinUludağ Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA KARA

  3. Tez No

    96105

    Tasavvuf kültüründe varidat geleneği ve Bürsevi`nin Kitab-ı Kebir`i

    Inspirations tradition in the culture of süfizm and Kitab-ı Kebir of Bursevi

    NURAN DÖNER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2000

    DinUludağ Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA KARA

  4. Tez No

    73593

    Klasik dönem İslam kültüründe Basra ve Küfe mekteplerinin yeri ve önemi

    The Status and importance of Basra and Kufa schools in the Classical era Islamic culture (VII-IX th centuries)

    ARİFE KILINÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1998

    Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AHMET YAŞAR OCAK

  5. Tez No

    81862

    Türk kültüründe dini törenler ve mevlid kutlamaları

    Religious ceremonies in Turkish culture and celebrations of mawlid

    R. BAHAR AKARPINAR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    Halk Bilimi (Folklor)Hacettepe Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DURSUN YILDIRIM

Geri Dön