Kavşaklardaki yaya hızlarının incelenmesi ve modellenmesi
Investigation and modeling of pedestrian speeds at intersections
- Tez No: 999351
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERDEM DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Trafik, Civil Engineering, Traffic
- Anahtar Kelimeler: Trafik güvenliği, Yaya davranışları, Traffic safety, Pedestrian behaviors
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ulaştırma Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kentsel ulaşım sistemlerinde yayalar, en savunmasız trafik unsurlarından biridir. Kavşaklar, araç ve yaya akımlarının yoğun bir şekilde kesiştiği, trafik güvenliği açısından kritik alanlardır. Bu nedenle, yayaların kavşak içerisindeki davranışlarının doğru şekilde incelenmesi, güvenli ve verimli kavşak tasarımlarının oluşturulmasında büyük önem taşımaktadır. Çünkü mevcutta kullanılan birçok kavşakta yayalar karşıdan karşıya geçişlerde zorlanmakta olup tehlikeli geçişler yapılmaktadır. Bu tehlikeli geçişler nedeniyle dünya genelinde birçok kaza meydana gelmekte, her yıl birçok yaya hayatını kaybetmektedir. Bu çalışmada, yayaların kavşaklarda yaşadıkları sorunların detaylı incelenmesi amacıyla, kavşaklarda karşıdan karşıya geçen yayaların hızları incelenmiş ve bu hızlara etki eden faktörler analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında, farklı şehirlerdeki kavşaklardan (İzmir, Kırıkkale ve Samsun) 15'er dakikalık kuş bakışı video kayıtları alınmıştır. Kayda alınan kavşakların fiziksel nitelikleri birbirlerinden farklıdır (sinyalize, sinyalize olmayan vb). Alınan video kayıtları kullanılarak yayaların karşıya geçiş süreleri ve mesafeleri belirlenmiş, bu verilerden yaya geçiş hızları hesaplanmıştır. Video kayıtları aracılığıyla toplanan veriler arasında; yayanın geçiş yaptığı saat, kavşakta yaya geçidinin varlığı ve geçiş anında geçidin kullanılma durumu, grup halinde geçiş gibi toplam 20 değişken incelenmiştir. Bu değişkenlerin yaya hızı üzerindeki etkileri de istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Veriler sayısal ve kategorik değişkenler olarak iki ana gruba ayrılmıştır. Sayısal verilere betimsel analiz uygulanmış olup verilen genel dağılımları özetlenmiştir. Ardından Shapiro-Wilk Normallik Testi uygulanmış olup verilerin normal dağılmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle parametrik olmayan testlerle analizlere devam edilmiştir. Uygulanan bu testler Mann–Whitney ve Kruskal–Wallis testleridir. Sayısal değişkenler ile bağımlı değişken (yaya hızı) arasındaki ilişkinin yönünü ve gücünü belirlemek amacıyla Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı analizi kullanılmıştır. Yaya hızına anlamlı etkiye sahip olan değişkenlerin tespit edilmesinin ardından, Çoklu Doğrusal Regresyon Modeli (En Küçük Kareler Yöntemi-OLS) ile modelleme yapılmıştır. Bu şekilde yayaların kavşak içindeki geçiş hızlarına dair tahminde bulunan bir model geliştirilmiştir. Bu tez çalışması, toplanan verilerin analiz edilerek yaya davranışlarının modellenmesi yoluyla kavşak tasarımı ve ulaşım güvenliği konularında teorik ve pratik anlamda çeşitli katkılar sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
In urban transportation systems, pedestrians are one of the most vulnerable traffic elements. Intersections are critical areas for traffic safety where vehicular and pedestrian flows intersect intensely. Therefore, accurately examining pedestrian behavior within intersections is crucial for creating safe and efficient intersection designs. This is because in many existing intersections, pedestrians struggle to cross the road and make dangerous crossings. Due to these dangerous crossings, many accidents occur worldwide, and many pedestrians lose their lives every year. In this study, in order to examine the problems experienced by pedestrians at intersections in detail, the speeds of pedestrians crossing the road at intersections were investigated and the factors affecting these speeds were analyzed. As part of the research, 15-minute aerial video recordings were taken from intersections in different cities (Izmir, Kırıkkale, and Samsun). The physical characteristics of the recorded intersections differed from each other (signaled, unsignaled, etc.). Using the video recordings, the pedestrian crossing times and distances were determined, and pedestrian crossing speeds were calculated from this data. Data collected through video recordings included a total of 20 variables, such as the time of pedestrian crossing, the presence of a pedestrian crossing at the intersection and whether the crossing was used at the time of crossing, and whether crossing was done in a group. The effects of these variables on pedestrian speed were also analyzed using statistical methods. The data were divided into two main groups: numerical and categorical variables. Descriptive analysis was applied to the numerical data, and the general distributions of the data were summarized. Then, the Shapiro-Wilk Normality Test was applied, and it was understood that the data did not follow a normal distribution. Therefore, the analyses continued with non-parametric tests. These tests applied were the Mann-Whitney and Kruskal-Wallis tests. Spearman Rank Correlation Coefficient analysis was used to determine the direction and strength of the relationship between the numerical variables and the dependent variable (pedestrian speed). After identifying the variables that have a significant effect on pedestrian speed, modeling was performed using Multiple Linear Regression Modeling (Least Squares Method - OLS). In this way, a model was developed that predicts the speed of pedestrian crossings within the intersection. This thesis aims to offer various theoretical and practical contributions to intersection design and transportation safety by analyzing collected data and modeling pedestrian behavior.
Benzer Tezler
- Capacity analysis on multi-lane roundabouts: An evaluation with HCM 2010 capacity model
Çok şeritli döner kavşakların kapasite analizleri: HCM 2010 üzerine bir değerlendirme
MELİKE ERSOY
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
Trafikİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLMİ BERK ÇELİKOĞLU
- Sinyalize kavşaklarda yaya hareketliliğinin ve güvenliğinin irdelenmesi
Investigation of pedestrian movement characteristics and safety at the signalized intersections
SEÇİL BAŞAK UTKU
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
İnşaat MühendisliğiDokuz Eylül Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Bölümü
YRD. DOÇ. DR. SERHAN TANYEL
- Işıklı kavşaklarda temel akım değişkenlerinin kaçak yaya geçişlere etkisinin belirlenmesi
The effect of vehicle density on pedestrian mobility insignalized intersection
GÜLDEN BOZBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
TrafikBahçeşehir ÜniversitesiUlaştırma Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM ŞANAL
- A reservation based multi agent intersection management for autonomous vehicles
Otonom araçlar için rezervasyon bazlı çok ajanlı kavşak yönetimi
ATAKAN YASİN YEŞİLYURT
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Trafikİstanbul Teknik ÜniversitesiKontrol ve Otomasyon Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET TURAN SÖYLEMEZ