Türk sinemasında toplumsal gerçekçilik (1960-1966)
Social realism in Turkish cinema (1960-1966)
- Tez No: 99933
- Danışmanlar: PROF. DR. NİLGÜN ABİSEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Radyo-Televizyon, Sahne ve Görüntü Sanatları, Radio and Television, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Realizm, Sinema, Sosyal gerçeklik, Türk sineması, Realism, Cinema, Social realizm, Turkish cinema
- Yıl: 2001
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu çalışma 1960-1966 yıllan arasında yapılan ve“toplumsal gerçekçilik akımı”içinde sınıflandırılmaları genel kabul gören bir grup filmin yeniden değerlendirilmesi üzerinde durmaktadır. Çalışmada toplumcu gerçekçi akım daha çok filmler üzerinden irdelenmiştir. Bunu yaparken filmlerin neleri ve nasıl anlattıkları, kendilerinden önce gelen filmlerle aralarındaki benzerlikler ve farklılıklar, filmlerde öne çıkan mesajlar ve ortak söylem ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada ele alınan filmler birer anlatısal yapı olarak kabul edilerek, anlatıyı oluşturan öykü ve söylem üst başlıkları altında incelenmişlerdir. Bu anlamda içerik, karakterler ile fiziki ve toplumsal çevre gibi öykünün öğeleri ve olay örgüsü, görüntü (aydınlatma, çekim açılan ve ölçekleri, kamera hareketleri, çerçeveleme, zaman ve mekan, mizansen, filmsel uzam) ses (dış ses ve sessizlik kullanımları, müzik, dublaj, ses efektleri) ve kurgu (kesme, zincirleme, bindirme, açılma - kapanma, silinme, flashbacKlex) gibi söylemin elemanlan açısından filmler analiz edilmiştir. Çalışmada incelenen filmlere ayrıca, hangi toplumsal sorunlan işledikleri, bunlara ne gibi eleştiriler getirdikleri ve bu sorunlar konusunda çözüm önerileri sunup sunmadıklan açısından bakılmıştır. Bu anlamda tartışılan bir nokta da bu filmlerin dile getirdikleri sorunların dönemin toplumsal yaşamında bir karşılıklannın olup olmadığıdır. Filmlerde gözlemlenen modern-geleneksel tartışmalanmn ışığında filmlerin resmi modernleşmeci söylemle olan ilişkileri de araştırmanın bir diğer tartışma konusunu oluşturmaktadır. Çalışmada toplumsal gerçekçi olarak nitelenen filmlerden ulaşılabilen 1 1 tanesi çözümlenmiş, bunun dışında döneme ait çeşitli gazete ve dergilerdeki konu ile ilgili yazılardan yararlanılma yoluna gidilmiştir. Türkiyede bir kültürel alan olarak sinemanın gelişimi açısından Türk sinemasına ait değerlendirmelerin ve tammlann yeniden gözden geçirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Çalışma bu anlamda toplumsal gerçekçilik alamı olarak adlandınlan filmlere, daha önce yeterince önem verilmemiş bir açıdan yaklaşarak bu olguyu yemden değerlendirmiştir. 157
Özet (Çeviri)
SUMMARY The aim of this thesis is to reexamine the period of 1960-1966 as classified“social realist movement”. In this study, the concept of social realist movement is analyzed by the films that are considered as the examples of this movement. The study searched the answers of that questions: l)What they want to told in this films and how they made. 2)What are the similarities and differences between this films and popular“Yeşilçam”movies -both from the films which were made before them and the films that were made in the same period. 3)What are the bold messages and dominant discources in this films? That films has considered as narrative structures, and examined in two undercategories such as story and discourse. In this meaning, the films are analyzed according to components of story -content, settings, characters- and discourse -image (lighting, angles, scales, camera movements, cinematic space, framing, mise-en-scene), sound (off-sound, sound effects, music), editing (dissolve, crosscut, superimposition, fade in, flashback). Also the films are examined how they held the social problems, how they critisized them and whether they reached some solutions against them. In this circumstance, the question of whether the social problems in these films are really exist in the society was discussed. Another discussion point of this study was the relations between modernist - conservatist dichotomic discourse of these films with the official modernist discourse. In this thesis, the films as accepted social realist to 11 of them could be reached and analyzed beside that some of the several articles which were written in this period in the newspapers and magazines has been used. 158
Benzer Tezler
- 1961 Anayasası`nın getirdiği açılımın Türk sinemasındaki etkileri
The Effect of 1961 constitution on the Turkish cinema
LEVENT YAYLAGÜL
- 1980'li yıllarda Türk sinemasında kadın ve toplumsal dayanakları
Başlık çevirisi yok
FEYZAN NİZAM
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul ÜniversitesiRadyo Televizyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SİMTEN GÜNDEŞ(ÖNGÖREN)
- Türk sinemasında 1980 sonrası üslup arayışları
Başlık çevirisi yok
FİLİZ BİLGİÇ
Doktora
Türkçe
1998
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSinema-Tv-Fotoğrafçılık Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. OĞUZ MAKAL
- Türk sinemasında kadın
Başlık çevirisi yok
FETAY SOYKAN
Doktora
Türkçe
1990
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSahne ve Görüntü Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZ ADANIR
- Türk sinemasında Aziz Nesin uyarlamaları aracılığıyla; tarihsel, toplumsal ve kültürel yapılanmaların araştırılması
Searching historical, social and cultural base upon adaptation of Aziz Nesin in Turkish cinema
DİLEK TUNALI
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Sanat Dalı
PROF. DR. OĞUZ ADANIR