Türkiye'de satışta olan bazı besin destek ürünlerinin bulaş ve içerik teyit durumunun laboratuvar analizi ile incelenmesi ve ilgili mevzuatın dopingle mücadele kuralları ve uluslararası mevzuat açısından değerlendirilmesi
Investigation of contamination and content confirmation status of certain nutritional supplements on sale in Turkey by laboratory analysis and evaluation of the related legislation in terms of anti-doping rules and international legislatio
- Tez No: 999247
- Danışmanlar: PROF. DR. RÜŞTÜ SÜLEYMAN GÜNER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Spor Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Spor Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de satışta bulunan besin destek ürünlerinin içerik güvenilirliğini ve dopingle mücadele açısından oluşturduğu potansiyel riskleri değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma kapsamında piyasadan temin edilen ürünlerden 10 adet besin destek ürünü laboratuvar ortamında analiz edilmiştir. Analitik süreçte, GC-MS (Gaz Kromatografisi-Kütle Spektrometresi) yöntemi ile ön analizler gerçekleştirilmiş, ardından daha hassas ölçüm gerektiren örneklerde TOF-MS (Time-of-Flight Kütle Spektrometresi) sistemi ile doğrulama yapılmıştır. Analizler sonucunda, bazı ürünlerde etikette beyan edilen içerik ile laboratuvar analizinde tespit edilen içerik arasında farklılıklar bulunduğu belirlenmiştir. Bu durum, özellikle sporcular tarafından sıklıkla kullanılan besin destek ürünlerindeki etiket güvenilirliği ve içerik doğrulamasına ilişkin mevcut denetim sisteminin yeterliliğinin sorgulanmasını gerekli kılmaktadır. Ancak kullanılan analiz yöntemlerinin kapsamı ve tespit limitleri açısından bazı kısıtlar bulunmakta olup, elde edilen verilerin genellenebilmesi için daha geniş örneklemli ve metodolojik açıdan güçlendirilmiş çalışmaların yürütülmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Çalışmanın süresi ve laboratuvar altyapısına ilişkin teknik sınırlılıklar nedeniyle değerlendirme kapsamı sınırlı tutulmuş, bu metinde tespit edilen bulgulara, ulusal ve uluslararası mevzuatla karşılaştırmalı bir biçimde yapılan analizlere ve geleceğe dönük iyileştirme önerilerine yer verilmiştir. Bulgular, Türkiye'deki düzenleyici sistemin (Tarım ve Orman Bakanlığı, TİTCK) dopingle mücadele kuralları ve WADA standartlarıyla bütünleşik biçimde yeniden ele alınması gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak, çalışmada elde edilen bulgular, besin destek ürünlerinde içerik teyidinin zorunlu hale getirilmesi, laboratuvar denetimlerinin artırılması, ve bağımsız sertifikasyon sistemlerinin oluşturulması yönündeki önerilerle birlikte değerlendirilmiştir. Bu tez, mevcut sınırlamalara rağmen Türkiye'deki besin destek ürünlerinin güvenilirliği konusunda ulusal mevzuatın dopingle mücadele politikalarıyla uyumlu şekilde geliştirilmesine yönelik önemli bir ön araştırma niteliği taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate the content reliability of dietary supplements sold in Turkey and to assess their potential risks in relation to anti-doping regulations. A total of 10 dietary supplement products available on the Turkish market were analyzed in the laboratory. In the analytical process, preliminary analyses were carried out using the GC-MS (Gas Chromatography–Mass Spectrometry) method, and in cases requiring higher sensitivity, confirmatory analyses were conducted with the TOF-MS (Time-of-Flight Mass Spectrometry) system. The results revealed that in several products, discrepancies existed between the ingredients declared on the label and those detected through laboratory analysis. This finding highlights the need to re-evaluate the adequacy of current control systems ensuring label accuracy and content verification, particularly for products frequently used by athletes. However, certain limitations were observed regarding the analytical methods and detection thresholds, therefore, the data obtained should be interpreted as preliminary, emphasizing the necessity for broader and methodologically enhanced studies. Due to time constraints and technical limitations of laboratory resources, the scope of this research was limited. Accordingly, this thesis focuses on the main findings, comparative evaluations within the framework of national and international legislation, and recommendations for future improvement. The results indicate that the current regulatory system in Turkey—primarily managed by the Ministry of Agriculture and Forestry and the Turkish Medicines and Medical Devices Agency (TİTCK)—should be revised and harmonized with WADA's anti-doping standards. In conclusion, the study provides key insights supporting the mandatory verification of product contents, the strengthening of laboratory-based inspections, and the establishment of independent certification systems for dietary supplements. Despite its limited scope, this research constitutes an important preliminary step toward aligning Turkey's national regulations on dietary supplements with international anti-doping frameworks.
Benzer Tezler
- Türkiye ekonomisinde kamu iktisadi teşebbüslerinin önemi ve kamu iktisadi teşebbüslerinin özelleştirilmesi
Başlık çevirisi yok
DENİZ ÖZUSLU
- Barter ticaret işlemleri ve muhasebeleştirilmesi
Başlık çevirisi yok
MUHAMMET SIRRI ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
İşletmeİstanbul ÜniversitesiYönetimde Muhasebe ve Finansal Kontrol Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET GÖKSEL YÜCEL
- Bebek sütü, devam sütü, özel tıbbi amaçlı mama ve bebek ek gıdalarında As, Cd, Hg ve Pb düzeylerinin araştırılması
Investigation of the levels of As, Cd, Hg and Pb in infant milk, follow-on milk, infant food for special medical purposes and nutritional supplement
HİCRAN NURAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiVeterinerlik Farmakoloji ve Toksikolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA YİPEL