6 Şubat depremi sonrası ruh sağlığı çalışanlarının ikincil travmatik stres, psikolojik sağlamlık ve tükenmişlik düzeyinin incelenmesi
A study on secondary traumatic stress, psychological resilience and burnout levels of mental health professionals in the aftermath of the February 6th eartquake
- Tez No: 999192
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET TAMER AKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Psikolojik sağlamlık, Tükenmişlik, Resilience, Burnout
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Bilgi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Travma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelmiş depremlerin ardından psikososyal destek hizmetlerinde aktif rol alan ruh sağlığı çalışanlarının ikincil travmatik stres, psikolojik sağlamlık ve tükenmişlik düzeylerini incelemektir. İlişkisel tarama modelinde yürütülmüş olan çalışmanın evrenini deprem sonrası deprem bölgesinde ya da depremzedelerle çalışan ruh sağlığı çalışanları oluşturmaktadır. Örneklem ise evren içerisinden uygun (ulaşılabilir) örnekleme yöntem ile seçilen, toplam 138 ruh sağlığı çalışanından oluşmuştur. Veri toplama aracı olarak sosyodemografik bilgi formu; İkincil Travmatik Stres Ölçeği, Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Tükenmişlik Ölçeği-Kısa Formu olmak üzere dört bölümü kapsayan anket formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde“SPSS 25.0”programından faydalanılmıştır. Nicel analiz yöntemi kullanılmıştır. Analizlerde ilişkisiz örneklemler t-testi, varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizinden faydalanılmıştır. Çalışma sonucunda katılımcıların ikincil travmatik stres belirtileri gösterdikleri, buna karşın psikolojik sağlamlık düzeylerinin orta-üst seviyede, tükenmişlik düzeylerinin ise orta seviyede olduğu tespit edilmiştir. Bulgulara göre, katılımcıların psikolojik sağlamlık ve tükenmişlik düzeyleri; cinsiyet, yaş ve mesleki deneyim değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermemektedir (p>0,05). İkincil travmatik stres ve tükenmişlik arasında pozitif yönlü, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki (r=0,577; p<0,01) saptanmıştır. Psikolojik sağlamlık düzeyi arttığında; hem ikincil travmatik stres (r=-0,438; p<0,01) hem de tükenmişlik (r=-0,433; p<0,01) düzeylerinin anlamlı şekilde azaldığı görülmüştür. Bu sonuçlar ışığında ikincil travmatik stresin tükenmişliği tetiklediği, psikolojik sağlamlığın ise her iki olumsuz duruma karşı koruyucu bir kalkan olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the levels of secondary traumatic stress, psychological resilience, and burnout among mental health professionals who took an active role in psychosocial support services following the earthquakes that occurred on February 6, 2023. The study was conducted using the correlational survey model. The population of the study consists of mental health professionals working in the earthquake zone or with earthquake survivors after the disaster. The sample consisted of a total of 138 mental health professionals selected from the population using the convenience sampling method. A sociodemographic information form and a four-part questionnaire including the Secondary Traumatic Stress Scale, the Brief Resilience Scale, and the Burnout Measure-Short Form were used as data collection tools. Quantitative analysis was performed using SPSS 25.0 software. Independent samples t-test, analysis of variance (ANOVA) and Pearson correlation analysis were utilized for data analysis.The results of the study revealed that participants exhibited symptoms of secondary traumatic stress, while their psychological resilience levels were found to be at an upper-middle level and their burnout levels were at a moderate level. According to the findings, the levels of psychological resilience, and burnout among participants did not show a statistically significant difference according to gender, age, and professional experience variables (p>0.05). A positive, moderate, and significant relationship was found between secondary traumatic stress and burnout (r=0.577; p<0.01). It was observed that as the level of psychological resilience increased, the levels of both secondary traumatic stress (r=-0.438; p<0.01) and burnout (r=-0.433; p<0.01) significantly decreased. In light of these results, it was concluded that secondary traumatic stress triggers burnout, whereas psychological resilience acts as a protective shield against both negative conditions.
Benzer Tezler
- Kahramanmaraş merkezli depremlerde görev yapan ruh sağlığı çalışanlarının ikincil travmatik stres sonrası psikolojik sağlamlık, insomnia, depresyon ve anksiyetenin nörobilim bağlamında incelenmesi
Investigation of psychological resilience, insomnia, depression and anxiety after secondary traumatic stress in mental health workers working in earthquakes centered in kahramanmaras in the context of neuroscience
NİSA NUR YAVUZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiNörobilim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜRKER TEKİN ERGÜZEL
- Cultural adaptation and feasibility of SOLAR on reducing psychological distress among mental health and psychosocial support (MHPSS) workers post-earthquake in Türkiye: Proof of concept
Türkiye'de deprem sonrası ruh sağlığı ve psikososyal destek (MHPSS) çalışanlarının psikolojik sıkıntılarını azaltmada SOLAR'ın kültürel adaptasyonu ve uygulanabilirliği: Kavram kanıtı
İPEK KÖSE
- Deprem sonrası aile hekimlerinin ilaç reçeteleme ve kullanma alışkanlıklarındaki değişimler
Changes in the prescribing and using habits of family doctors after the earthquake
EVREN DENİZHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
- İstanbul'da belediye çalışanlarının afet sonrasında ruh sağlığı etkilenimlerinin ve gelecekteki afetlere bireysel hazırlıklarının değerlendirilmesi
Assessing the effects of disasters on the mental health of municipal workers in İstanbul and their individual preparedness for future disasters
GÖKÇE HAZAR OTÇU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Halk Sağlığıİstanbul ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ CANBAZ
- Hastane çalışanlarında deprem sonrası travma düzeyi ve stresle baş etme yöntemleri
Post-earthquake trauma level and methods of coping with stress in hospital staff
EMİNE BİÇEN BASKI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiHarran ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENAY KOÇAKOĞLU
