ABC taşıyıcı süper ailesi ve hsp90 biyomarkörleri kullanılarak yüksek sıcaklık ve tio2 maruziyetinin japon balıkları carassius auratus (linnaeus, 1758) üzerindeki toksisitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of the toxicity of elevated temperature and tio₂ exposure in goldfish carassius auratus (linnaeus, 1758) using ABC transporter superfamily and HSP90 biomarkers
- Tez No: 999148
- Danışmanlar: PROF. DR. NAGİHAN GÜLSOY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyoloji, Biology
- Anahtar Kelimeler: Ekotoksikoloji, Ecotoxicology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Antropojenik sera gazı emisyonları atmosferik CO₂ birikimini artırarak Dünya'nın enerji dengesini değiştirir ve küresel ısınmayı hızlandırır. Yüzyıl sonunda sıcaklık artışının 3,3–5,7°C aralığında olacağı öngörülmektedir. Sucul ekosistemlerde artan sıcaklık metabolik hızı yükseltir, çözünmüş oksijeni azaltır ve oksidatif stres yükünü artırarak organizma performansını etkiler. Bu çalışmada çevresel taşınımı yüksek bir partikül olan titanyum dioksitin (TiO₂) mikron ölçekli pigment formu (bTiO₂) ve nano formunun (nTiO₂) sıcaklık stresiyle birleşik etkileri ele alınmıştır. Nano boyuttaki TiO₂ artan yüzey reaktivitesi ve özellikle UV altında fotokatalitik ROS üretimi potansiyeli nedeniyle biyolojik risk açısından önem taşır. Birleşik stres koşullarında hücresel savunma; antioksidan yanıt, Faz I–II biyotransformasyon ve Faz III taşınım (ABC taşıyıcıları) ile koordine edilir. Tez kapsamında, 25°C ve 33°C'de nTiO₂ (0,2 ve 2 mg/L) ve bTiO₂ (2 mg/L) ile akut (96 saat) ve kronik (21 gün) maruziyet senaryolarında japon balığında (Carassius auratus) karaciğerde ROS/antioksidan parametreleri, Ti birikimi ve abcb1, abcc1, abcc2 ile hsp90 ekspresyonu (RT-qPCR) incelenmiş; solungaç histopatolojisi değerlendirilmiştir. Kronik maruziyette yüksek sıcaklığın detoksifikasyon kapasitesini güçlendirerek doku Ti birikimini azaltabileceği hipotezi desteklenmiştir. Bulgular, TiO₂–sıcaklık etkileşiminin süreye, partikül tipine ve konsantrasyona duyarlı, dinamik ve çok bileşenli bir stres yanıtı ürettiğini; histolojik değişimlerin fizyolojik çıktılarda kritik rol oynadığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Anthropogenic greenhouse-gas emissions increase atmospheric CO₂ and alter Earth's energy balance, accelerating global warming. End-of-century warming is projected to reach 3.3–5.7°C. In aquatic ecosystems, rising temperature can elevate metabolic rate, reduce dissolved oxygen, and increase oxidative stress, thereby affecting organismal performance. This thesis examines the combined effects of temperature stress and titanium dioxide (TiO₂), a material with high environmental transport potential. The micron-sized pigment form (bTiO₂) is widely used in industry, while the commercial use of nano-TiO₂ (nTiO₂) has expanded since the 2000s. At the nanoscale, reduced particle size increases surface reactivity; under UV radiation, nTiO₂ may exhibit photocatalytic activity and promote reactive oxygen species (ROS) formation. Hence, simultaneous exposure of aquatic organisms to warming and particulate stressors is plausible, making a multiple-stressor framework essential. Under such conditions, cellular defense integrates antioxidant responses with coordinated Phase I–II biotransformation and Phase III transport. ATP-binding cassette (ABC) transporters are key Phase III components, exporting a broad range of substrates using ATP. Accordingly, this study tested whether elevated temperature (33°C) could reprioritize oxidative stress–proteostasis–detoxification responses during TiO₂ exposure. Japanese goldfish (Carassius auratus) were exposed at 25°C and 33°C to nTiO₂ (0.2 and 2 mg/L) and bTiO₂ (2 mg/L) under acute (96 h) and chronic (21 d) scenarios. Hepatic ROS and antioxidant parameters, Ti accumulation, and RT-qPCR expression of abcb1, abcc1, abcc2, and hsp90 were assessed, alongside gill histopathology. The hypothesis that warming enhances detoxification capacity and reduces tissue Ti accumulation was supported under chronic exposure. Overall, TiO₂–temperature interactions produced a dynamic, multicomponent response sensitive to exposure duration, particle type, and concentration, with gill barrier impairment emerging as a critical physiological endpoint.
Benzer Tezler
- Asma bitkisinde (Vitis vinifera) ABC taşıyıcılarının izolasyonu ve moleküler karakterizasyonu
Isolation and molecular characterization of ABC transporters in grape (Vitis vinifera)
OZAN KILIÇKAYA
- Asma bitkisinde (Vitis vinifera L.) ABC proteinlerinden PDR alt ailesinin ifade analizi
Expression analysis of PDR subfamily of ABC proteins in grape vine (Vitis vinifera L.)
SELİN ALTINTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BiyolojiEge ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRSEN ÇAKIR AYDEMİR
DOÇ. DR. SAMEH SELİM
- Hepatoselüler karsinom hücrelerinde lncRNA PVT1/ miR145-5p/ABCC-1 gen hattının kemoterapi ve kanser mekanizması üzerindeki etkileri
The impacts of the lnc-RNA PVT1/miR145-5p/ABCC-1 gene pathway on chemotherapy and cancer mechanisms in hepatocellular carcinoma cells
MILAD ASADI
- İki yönlü tekrarlı yüklemeler altındaki betonarme kenar kolon-kiriş birleşimlerinde çelik tel takviyeli betonun kullanıldığı etkili bölgenin araştırılması
An Experimental study on the effective zone of the steel fiber reinforced concrete used in exterior beam-column connections subjected to bi-directional reversals cyclie loadings
MUSTAFA GENÇOĞLU
- ABC gen familyasına dahil olan Bcrp1 ve Mrp2 taşıyıcı proteinlerinin, antikanserojen bir ilaç olan metotreksatın farmakokinetiğindeki rolünün incelenmesi
The role of the ABC transporters Bcrp1 (Abcg2) and Mrp2 (Abcc2) in the pharmacokinetics of the anti-cancer drug methotrexate.
ZELİHA PALA
Doktora
Türkçe
2009
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL BAKTIR