Tesettür moda sektöründe influencer pazarlaması: Türkiye ve Kazakistan karşılaştırması
Influencer marketing in the hijab fashion sector: A comparison of Türkiye and Kazakhstan
- Tez No: 998831
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BEKİR ÖZKAN, DR. ÖĞR. ÜYESİ SENEM ERGAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Nüfuz pazarlaması, Influencer marketing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Influencer pazarlaması, özellikle moda sektöründe tüketicilerin satın alma niyetlerini şekillendiren önemli bir strateji olarak öne çıkmaktadır. Bu araştırmanın amacı, tesettür giyim ürünlerini tanıtan sosyal medya influencerlarının güvenilirlik özelliklerinin (çekicilik, güvenilirlik ve uzmanlık) tüketicilerin satın alma niyeti üzerindeki etkilerini ve elektronik ağızdan ağıza iletişimin (e-WOM) bu ilişkideki aracı rolünü incelemektir. Ayrıca marka imajı ve marka güveninin satın alma niyeti üzerindeki etkileri ile moda bilinci ve fiyat bilincinin düzenleyici etkileri araştırılmıştır. Çalışma, Türkiye ve Kazakistan örneklemleri üzerinden karşılaştırmalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış ve veri toplama aracı olarak çevrim içi anketten yararlanılmıştır. Anket formu Türkçe ve Kazakça olmak üzere iki dilde hazırlanmış ve her iki ülkede çevrim içi platformlar aracılığıyla uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini Kazakistan'dan 201, Türkiye'den 224 olmak üzere toplam 425 kadın katılımcı oluşturmaktadır. Çalışmada influencer güvenilirliği, marka imajı, marka güveni, elektronik ağızdan ağıza iletişim (e-WOM), moda bilinci, fiyat bilinci ve satın alma niyeti değişkenleri ele alınmıştır. Verilerin analizinde SPSS ve SmartPLS programları kullanılmıştır. Araştırma bulguları, Türkiye örnekleminde influencer çekiciliği ve uzmanlığının e-WOM üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Influencer güvenilirliğinin ise e-WOM ve satın alma niyeti üzerindeki etkileri anlamlı değildir. e-WOM'un satın alma niyeti üzerinde anlamlı bir etkisi bulunduğu ve influencer çekiciliği ile uzmanlığının satın alma niyeti üzerindeki etkisinde aracı rol oynadığı görülmektedir. Türkiye örnekleminde marka imajının satın alma niyeti üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu, marka güveninin ise bu değişken üzerinde anlamlı bir etki göstermediği görülmektedir. Moda bilinci ve fiyat bilincinin düzenleyici rollerine ilişkin anlamlı sonuçlara ulaşılamamıştır. Kazakistan örnekleminde influencer çekiciliği, güvenilirliği ve uzmanlığının e-WOM ve satın alma niyeti üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamaktadır. Buna karşılık e-WOM ve marka imajının satın alma niyeti üzerinde anlamlı etkileri bulunmaktadır. Marka güveninin satın alma niyeti üzerindeki etkisi bu örneklemde de anlamlı değildir. Ayrıca e-WOM'un aracı rolüne ve moda bilinci ile fiyat bilincinin düzenleyici etkilerine ilişkin anlamlı sonuçlar elde edilememiştir. Sonuç olarak araştırma, influencer pazarlamasının Türkiye ve Kazakistan bağlamlarında farklı mekanizmalarla işlediğini ve pazarlama uygulamalarının ülke bağlamına göre ele alınması gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Influencer marketing has emerged as an important strategy in shaping consumers' purchase intentions, particularly in the fashion industry. The aim of this study is to examine the effects of the credibility characteristics of social media influencers promoting hijab fashion products, namely attractiveness, trustworthiness and expertise, on consumers' purchase intention, as well as to investigate the mediating role of electronic word of mouth (e-WOM) in this relationship. In addition, the effects of brand image and brand trust on purchase intention, along with the moderating roles of fashion consciousness and price consciousness, are examined. The study was conducted as a comparative analysis based on samples from Türkiye and Kazakhstan. For this purpose, data were collected through an online questionnaire prepared in Turkish and Kazakh and administered via online platforms in Türkiye and Kazakhstan. The sample consists of 425 female participants, including 224 respondents from Türkiye and 201 from Kazakhstan. The collected data were analyzed using SPSS and SmartPLS. According to the findings, in the Türkiye sample, influencer attractiveness and expertise have a significant effect on e-WOM, whereas trustworthiness does not have a significant effect on either e-WOM or purchase intention. E-WOM has a significant effect on purchase intention and plays a mediating role in the relationship between influencer attractiveness, expertise and purchase intention. Brand image significantly affects purchase intention while brand trust does not. Moreover, fashion consciousness and price consciousness do not show significant moderating effects. In the Kazakhstan sample, influencer attractiveness, trustworthiness and expertise do not have a significant effect on e-WOM or purchase intention. However, e-WOM and brand image have significant effects on purchase intention, while brand trust does not. In addition, no significant results were found regarding the mediating role of e-WOM or the moderating effects of fashion consciousness and price consciousness. Overall, the findings indicate that influencer marketing operates through different mechanisms in Türkiye and Kazakhstan.
Benzer Tezler
- The Present significance of islamic fundamentalism in Turkey: an investigation of the“Journal İslam”1983-1991
Radikal islamcı hareketin Türkiye'deki mevcut önemi: İslam Dergisi'nin değerlendirilmesi 1983-1991.
ALİ YÜKSEL DOĞAN
Yüksek Lisans
İngilizce
1993
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ELİZABETH ÖZDALGA
- İslam Hukukuna göre mahrem-namahrem kavramları ve bu kavramların karşılıklı ilişkilere etkisi
Başlık çevirisi yok
MUHARREM ERTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
DinKaradeniz Teknik ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KEMAL YILDIZ
- The Logic of tesettür: Engendering evaryday lives of educated Islamist women in Turkey
Tesettürün mantığı: Türkiye`de eğitimli İslamcı kadınların toplumsal cinsiyet bakımından günlük yaşamları
FATMA SÜNDA
Doktora
İngilizce
2002
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YILDIZ ECEVİT
- Modernizmin geleneksel yapı ve tüketim kalıpları üzerindeki etkisi ve İstanbul örneği
The Influence of modernism on the traditional structure and consumption goods and İstanbul model
ABDULLAH SAİT
- Bir iletişim biçimi olarak moda: Türkiye'de toplumsal değişme açısından örnek olay incelemesi; tesettür modası
Fashion as communication: A case study on social change in Turkey; tesettur fashion
GİLMAN SENEM GENÇTÜRK HIZAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Halkla İlişkilerAnkara ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN İNCEOĞLU