Dış ticaret yapan teknoloji tabanlı işletmelerin pazar odaklılık, inovasyon ve işletme performansı üzerine bir araştırma: Ankara örneği
A study on market orientation, innovation, and business performance of technology-based companies engaged in foreign trade: The case of Ankara
- Tez No: 998798
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET SARITAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Dış ticaret, Pazar odaklılık, Market-oriented
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Finans Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Ankara'da faaliyet gösteren teknoloji tabanlı işletmelerin pazar odaklılık düzeylerini ve bu odaklanmanın inovasyon, işletme performansı ve ihracat performansı üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışmada bilginin edinilmesi, bilginin yayılması ve aksiyona geçme süreçlerinden oluşan pazar odaklılık yapısı temel alınmış; Ar-Ge faaliyetleri, firma yapısı, çalışan sayısı, ürün geliştirme çıktıları ve yıllık ihracat düzeyi gibi işletmesel özelliklerin söz konusu boyutlar üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Nicel araştırma yöntemi benimsenmiş, kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılan 406 firmadan anket formu aracılığıyla veri toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü ANOVA testleri kullanılmış, farklı grup özelliklerine göre ortalama değerlerin anlamlı biçimde değişip değişmediği incelenmiştir. Elde edilen bulgular, Ar-Ge faaliyeti bulunan işletmelerin pazar odaklılık, inovasyon ve performans göstergelerinde anlamlı biçimde daha yüksek değerlere sahip olduğunu göstermiştir. Son beş yılda yeni ürün geliştiren, patent başvurusunda bulunan veya tescilli patent sahibi olan firmaların özellikle bilginin edinilmesi ve bilginin yayılması boyutlarında daha güçlü bir konumda oldukları belirlenmiştir. Ayrıca yıllık ihracat tutarı arttıkça pazar odaklılık ve performans göstergelerinde belirgin farklılıklar ortaya çıkmış; yüksek ihracat hacmine sahip firmaların inovasyon ve aksiyona geçme süreçlerinde daha yüksek ortalamalara sahip olduğu tespit edilmiştir. Firma büyüklüğü ve hukuki yapının da ilgili değişkenler üzerinde belirli farklılaşmalar yarattığı görülmüştür. Araştırma sonucunda, pazar odaklılık düzeyinin işletmelerin inovasyon kapasitesini, işletme performansını ve ihracat başarısını anlamlı biçimde etkilediği ortaya konmuştur. Bilgi yönetimi süreçlerini sistematik bir biçimde yürüten, Ar-Ge'yi kurumsal bir yapı olarak benimseyen ve uluslararası pazarlara yönelik bilgi temelli stratejiler geliştiren firmaların rekabet avantajı elde etme olasılıklarının daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu çerçevede, işletmelerin sürdürülebilir büyüme ve uluslararasılaşma hedeflerine ulaşabilmeleri için pazar odaklı yönetim anlayışını güçlendirmeleri, dijitalleşme ve yenilikçilik yatırımlarını artırmaları ve bilgi paylaşım mekanizmalarını etkinleştirmeleri önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the market orientation levels of technology-based businesses operating in Ankara and the effects of this orientation on innovation, business performance, and export performance. The study is based on a market orientation structure consisting of the processes of acquiring information, disseminating information, and taking action. The effects of business characteristics such as R&D activities, company structure, number of employees, product development outputs, and annual export levels on these dimensions were evaluated comparatively. A quantitative research method was adopted, and data was collected via a questionnaire from 406 companies reached through convenience sampling. Independent samples t-tests and one-way ANOVA tests were used in the analysis of the data, and it was examined whether the mean values changed significantly according to different group characteristics. The findings reveal that companies engaged in R&D activities demonstrate significantly higher values in market orientation, innovation, and performance indicators. Companies that have developed new products, filed patent applications, or hold registered patents over the past five years have been found to be in a stronger position, particularly in terms of knowledge acquisition and dissemination. Furthermore, as the annual export value increased, distinct differences emerged in market orientation and performance indicators; companies with high export volumes were found to have higher averages in innovation and action-taking processes. Company size and legal structure were also seen to create certain differences in the relevant variables. The research revealed that the level of market orientation significantly affects businesses' innovation capacity, business performance, and export success. It was concluded that companies that systematically implement knowledge management processes, adopt R&D as a corporate structure, and develop knowledge-based strategies for international markets are more likely to gain a competitive advantage. In this context, it is recommended that companies strengthen their market-oriented management approach, increase their investments in digitalization and innovation, and activate knowledge sharing mechanisms in order to achieve their sustainable growth and internationalization goals.
Benzer Tezler
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET
- Kam yapma aparatı
Cam milling attachment
ORHAN UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FEVZİ ERCAN
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Samsun ve çevresinde tarla sarmaşığı (conuolvulus arvensis L.)'na karşı biyolojik savaşa esas olacak fauna tespiti
Investigations on the insect fauna of the field binweed (Conuolvulus arvensis L.) related to its biological control in Samsun Province
YASEMİN UFUK GERMAN