Partner odaklı obsesif-kompulsif belirtilerin yordayıcıları: Bilişsel çarpıtmalar aracılığıyla bağlanma perspektifi
Predi̇ctors of partner-focused obsessi̇ve-compulsi̇ve symptoms: an attachment perspecti̇ve through cogni̇ti̇ve di̇storti̇ons
- Tez No: 998616
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İDİL ARASAN DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, bağlanma kaygısı ve bağlanma kaçınması boyutları üzerinden elde edilen bağlanma stilleri ile bilişsel çarpıtmalar ve partner odaklı obsesif-kompulsif belirtiler arasındaki ilişkileri incelemek ve bilişsel çarpıtmaların bu ilişkilerdeki olası aracılık rolünü değerlendirmektir. Araştırma, aktif romantik ilişkisi bulunan 186 yetişkin katılımcı ile yürütülmüştür. Veri toplama sürecinde Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II (ECR-II), Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği ve Partner Odaklı Obsesif-Kompulsif Belirtiler Ölçeği (PROCSI) kullanılmıştır. Araştırma kesitsel bir tasarıma sahiptir. Veriler korelasyon, çoklu regresyon ve bootstrap temelli aracılık analizleri kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, bağlanma kaygısı ve bağlanma kaçınması boyutlarının partner odaklı obsesif-kompulsif belirtilerle anlamlı ve pozitif bir ilişki içinde olduğunu göstermiştir. Buna karşın, kaygılı bağlanma stilinin partner odaklı obsesif-kompulsif belirtileri doğrudan yordamadığı; korkulu bağlanma stilinin ise bu belirtilerin anlamlı bir yordayıcısı olduğu saptanmıştır. Bilişsel çarpıtmalar ile partner odaklı obsesif-kompulsif belirtiler arasında anlamlı bir ilişki bulunmuş; bilişsel çarpıtmaların korkulu bağlanma stili ile partner odaklı obsesif-kompulsif belirtiler arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü üstlendiği saptanmıştır. Buna karşın, bilişsel çarpıtmaların kaygılı bağlanma stili için aracılık rolü desteklenmemiştir. Elde edilen bulgular, partner odaklı obsesif-kompulsif belirtilerin tek boyutlu bir yapı olmadığını; bu belirtilerin bağlanma sistemiyle ve bilişsel çarpıtmalar üzerinden işleyen bilişsel ve duygusal süreçlerle ilişkili olarak farklılaştığını göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, partner odaklı ROCD'nin anlaşılmasına yönelik bağlanma temelli ve bilişsel süreçleri bütüncül biçimde ele alan kuramsal ve klinik bir çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationships between attachment styles, as determined by the dimensions of attachment anxiety and attachment avoidance, and cognitive distortions and partner-focused obsessive-compulsive symptoms, and to evaluate the potential mediating role of cognitive distortions in these relationships. The research was conducted with 186 adult participants in active romantic relationships. The Experiences in Close Relationships Inventory-II (ECR-II), the Cognitive Distortions Scale, and the Partner-Focused Obsessive-Compulsive Symptoms Scale (PROCSI) were used in the data collection process. The research has a cross-sectional design. Data were analyzed using correlation, multiple regression, and bootstrap-based mediation analyses. The findings showed that the dimensions of attachment anxiety and attachment avoidance were in a significant and positive relationship with partner-focused obsessive-compulsive symptoms. In contrast, it was found that anxious attachment style did not directly predict partner-focused obsessive-compulsive symptoms; however, fearful attachment style was a significant predictor of these symptoms. A significant relationship was found between cognitive distortions and partner-focused obsessive-compulsive symptoms; cognitive distortions were found to play a partial mediating role in the relationship between fearful attachment style and partner-focused obsessive-compulsive symptoms. However, the mediating role of cognitive distortions for anxious attachment style was not supported. The findings indicate that partner-focused obsessive-compulsive symptoms are not a unidimensional construct; rather, these symptoms vary in relation to the attachment system and cognitive and emotional processes operating through cognitive distortions. In this respect, the study offers a theoretical and clinical framework that holistically addresses attachment-based and cognitive processes for understanding partner-focused ROCD.
Benzer Tezler
- Ortoreksiya Nervozanın yordayıcıları: Romantik ilişki ve partner odaklı obsesif kompulsif belirtiler, mükemmeliyetçilik, bilişsel esneklik ve benlik saygısı
Predictors of Orthorexia Nervosa: Romantic relationship centered and partner focused obsessive compulsive symptoms, perfectionism, cognitive flexibility and self-esteem
ECEM YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiBaşkent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKAN CEM ÇIRAKOĞLU
- Romantik ilişki ve partner odaklı obsesif-kompulsif belirtilerin yordayıcıları: Romantik ilişkiyi felaketleştirme ve belirsizliğe tahammülsüzlük
Predictors of relationship centered and partner focused obsessive- compulsive symptoms: Relationship catastrophizing and intolerance of uncertainty
AYŞE TUĞBA SİLAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE DEMİRBAŞ
- Beliren yetişkinlikte romantik ilişki temalı ve eş odaklı obsesif kompulsif belirtilerin gelişimsel yordayıcıları: Özerklik, bağlanma ve mükemmeliyetçilik
Developmental predictors of romantic relationship and partner-based obsessive-compulsive symptoms on emerging adulthood: Autonomy, attachment and perfecti̇oni̇sm
BURCU YILDIRIM
- İlişki merkezli ve partner odaklı obsesif kompulsif belirtileri yordamada bağlanma stillerinin ve erken dönem uyum bozucu şemaların rolü
The role of adult attachment styles and early maladaptive schemas in relationship obsessive-compulsive symptoms (ROCD)
MONA TABRIZI DOKHTFARD
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI DİLA AKİŞ
- Evli bireylerde güvensiz bağlanma, ruminatif düşünme biçimi ve evlilik uyumunun ilişki ve partner odaklı obsesif kompulsif belirtiler ile ilişkisi
The relationship between insecure attachment, ruminative thought style, marital adjustment, relationship-centered and partner-focused obsessive compulsive symptoms in married individuals
BURÇAK GÜLER