Ataerkil kapitalizmde iş-aile dengesi ve kadın mücadelesi: Tekstil sektörü örneği
Work-family balance and women's struggle in patriarchal capitalism: The textile industry example
- Tez No: 998581
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAKAN TOPATEŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Labour Economics and Industrial Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, tekstil sektöründe çalışan kadınların ataerkil yapı ve toplumsal cinsiyet rollerinin oluşturduğu baskı altında çalışma hayatı ile ev hayatı arasındaki dengeyi sağlamak adına verdikleri fiziksel ve psikolojik mücadeleyi ele almayı amaçlamaktadır. Modernleşen dünya düzeninde kadının ücretli emek piyasasına katılımı artsa da özel alanın sınırları içerisindeki geleneksel beklentilerin ve“ideal kadın”stereotiplerinin varlığını koruduğu görülmektedir. Araştırmanın temel problemini, kadının fabrikadaki mesaisinin ardından evde başlayan“ikinci vardiya”süreci ve bu süreçte gerçekleştirdiği“görünmeyen emek”olgusu oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, Denizli ilinde tekstil sektöründe faaliyet gösteren farklı statüdeki (mavi yaka ve beyaz yaka) kadın çalışanlar oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmada, yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılarak kadınların iş ve aile yaşamlarındaki deneyimleri derinlemesine analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular; fabrikada çalışan kadınların iş hayatındaki konumlarından bağımsız olarak yoğun bir“anne suçluluğu”yaşadığı ve bu duygunun Sharon Hays'ın“yoğun annelik”ideolojisiyle doğrudan ilişkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca aile büyüklerinin ve yakın toplumsal çevrenin kadının istihdamına yönelik sergilediği destekleyici tutumun arka planında modern bir zihniyet dönüşümünden ziyade ekonomik pragmatizme dayalı“koşullu bir onay”olduğu saptanmıştır. Teknolojik gelişmelerin sağladığı her an ulaşılabilir olma hali; beyaz yakalı çalışan kadınlar için“elektronik panoptikon”etkisi yaratarak özel alanın sınırlarını ihlal etmekte ve“zaman yoksunluğunu”derinleştirmektedir. Bu süreçte teknolojinin, kadın üzerinde görünmez bir denetim kurarak özgürlük vaat ederken aslında bir elektronik prangaya dönüştüğü görülmüştür. Sonuç olarak, kadının iş yaşamındaki varlığı ekonomik bir gereklilik olarak kabul görse de ataerkil yapı içerisinde ev içi emeğin demokratikleşmediği bir düzende bu durumun kadın üzerindeki çifte sömürüyü pekiştirdiği anlaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study examines the physical and psychological struggles of women working in the textile industry as they attempt to balance work and family life under the pressure of patriarchal structures and gender roles. Although women's participation in the paid labor market has increased in the modern and post-modern eras, traditional expectations and“ideal woman”stereotypes within the private sphere persist. The primary focus of this research is the“second shift”, the“invisible labor”performed at home after the woman's shift at the factory ends. The research sample consists of female employees across different statuses (blue-collar and white-collar) working in the textile sector in Denizli. Using a qualitative research method, the study analyzes women's experiences in their work and family lives through semi-structured interviews. The findings indicate that women experience an intense sense of“maternal guilt”regardless of their employment status; this feeling is directly related to Sharon Hays' ideology of“intensive mothering.”Furthermore, the study determines that the supportive attitude displayed by family elders and the immediate social environment is often a“conditional approval”based on economic pragmatism rather than a genuine modern transformation of mindset. Additionally, constant accessibility facilitated by technology creates an“electronic panopticon”effect, particularly for white-collar women. This violates the boundaries of the private sphere, deepens women's“time poverty,”and acts as a“leash”, establishing invisible control while promising freedom. Consequently, although women's presence in the workforce is accepted as an economic necessity, this situation consolidates the double exploitation of women in a system where domestic labor is not democratized within the patriarchal structure.
Benzer Tezler
- The bargain between young women's labour and capital: An unemployment analysis through state, labour market and family
Genç kadın emeği ve sermaye arasındaki pazarlık: Devlet, emek piyasası ve aile bağlamında bir işsizlik analizi
CANET TUBA SARITAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2010
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Bölümü
PROF. DR. YILDIZ ECEVİT
- Kitle iletişim araçlarında ailenin ve ataerkinin yeniden üretimi (Örnek olaylar: Zuhal Topal'la İzdivaç programı ve Geniş Aile dizisi)
Regeneration of family and patriarchy in the view of mass media (Case studies: The programme ?Zuhal Topal?la İzdivaç and tv series ?Geniş Aile?)
HATİCE ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
SosyolojiDumlupınar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞEHRİBAN ŞAHİN KAYA
- Radikal feminizm ve sosyalist feminizm perspektifinden aile kurumunun değerlendirilmesi
The evaluation of the family institution from the perspective of radical feminism and socialist feminism
MUSTAFA CENGİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
FelsefeMuş Alparslan ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERPİL DURGUN
- Toplumsal cinsiyet bağlamında aile ve iktidar: Yorgos Lanthimos'un Köpek Dişi, Istakoz ve Kutsal Geyiğin Ölümü filmleri üzerine inceleme
Family and power in the context of gender: The case of Yorgos Lanthimos' Dogtooth,The Lobster and The Killing of a sacred deer films
SAFİYE SIVAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Radyo-TelevizyonEge ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI ELGÜN
- Neoliberal ekonomik düzenin hegemonik erkeklik üzerindeki etkisi
The effect of the neoliberal economi̇cs order on hegemonic masculinity
NURSU DUHA ÇUBUKÇU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SosyolojiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEZER AYAN