Halk kütüphanelerinin Birleşmiş Milletler 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine katkısının değerlendirilmesi: Rami Kütüphanesi örneği
Evaluating the contribution of public libraries to the United Nations 2030 Sustainable Development Goals: The case of the Rami Library
- Tez No: 998347
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜLYA DİLEK KAYAOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgi ve Belge Yönetimi, Information and Records Management
- Anahtar Kelimeler: Halk kütüphaneleri, Kurumsal sürdürülebilirlik, Sosyal sürdürülebilirlik, Sürdürülebilir kalkınma, Yeşil kütüphaneler, Çevresel sürdürülebilirlik, Public libraries, Corporate sustainability, Social sustainability, Sustainable development, Green libraries, Sustainable environment
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Halk kütüphaneleri, Birleşmiş Milletler 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'nin (SKH) yerelleştirilmesinde ve toplumsal farkındalığın artırılmasında stratejik bir rol üstlenmektedir. Bu bağlamda araştırma, Türkiye'nin sürdürülebilirlik sertifikalı ilk halk kütüphanesi olan Rami Kütüphanesi'nin kurumsal politika, uygulama ve etkinliklerinin SKH'lere katkısını bütüncül bir çerçevede değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma desenine dayalı tekil vaka çalışması olarak tasarlanan araştırmada; 2024 yılına ait 2.715 etkinlik, kurumsal belgeler, saha gözlemleri ve yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen veriler, Kütüphanelerin Sürdürülebilir Kalkınmaya Katkısının Uyumlaştırılması ve Kanıtlandırılması modeli aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, Rami Kütüphanesi'nin BM SKH'lerine katkı sağlamak amacıyla kurumsal politikalar ve prosedürler; fiziksel donatılar ve etkinlikler olmak üzere üç temel kategoride uygulamalar hayata geçirdiğini göstermektedir. Kütüphanenin en yoğun katkıyı SKH 4 (Nitelikli Eğitim) ve SKH 11 (Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar) başlıklarında sağladığı; buna karşın SKH 12 (Sorumlu Üretim ve Tüketim) ve SKH 17 (Amaçlar İçin Ortaklıklar) hedeflerinde politika ile uygulama arasında boşluklar bulunduğu saptanmıştır. Sürdürülebilirliğin dört boyutu incelendiğinde ise; kültürel boyutun faaliyet yoğunluğu ve kanıt düzeyi açısından en güçlü alan olduğu, çevresel boyutun teknik altyapı ile desteklendiği, ancak sosyal ve ekonomik boyutlardaki uygulamaların etki odaklı izleme sistemlerine ihtiyaç duyduğu belirlenmiştir. Araştırma, Rami Kütüphanesi'nin fiziksel ve kurumsal altyapısıyla Türkiye için öncü bir model olmaya aday olduğunu ortaya koymakla birlikte; bu potansiyelin kalıcı bir“iyi uygulama”örneğine dönüşebilmesi için faaliyet odaklı yaklaşımdan etki odaklı ölçüm sistematiğine geçilmesi gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Public libraries play a strategic role in localizing the United Nations 2030 Sustainable Development Goals (SDGs) and raising social awareness. In this context, this research aims to comprehensively evaluate the contribution of Rami Library, Turkey's first sustainability-certified public library, to the SDGs through its institutional policies, practices, and activities. Designed as a qualitative single case study, the research analyzed data obtained from 2,715 activities belonging to the year 2024, institutional documents, field observations, and semi-structured interviews using the Model for the Alignment and Evidence Gathering of Libraries' Contribution to Sustainable Development. Research findings indicate that Rami Library has implemented practices in three main categories to contribute to the UN SDGs: institutional policies and procedures, physical facilities, and activities. It was determined that the library provided the most intensive contribution to SDG 4 (Quality Education) and SDG 11 (Sustainable Cities and Communities); however, gaps were found between policy and practice in SDG 12 (Responsible Consumption and Production) and SDG 17 (Partnerships for the Goals). When the four dimensions of sustainability were examined, it was determined that the cultural dimension was the strongest area in terms of activity intensity and evidence level, and the environmental dimension was supported by technical infrastructure, whereas practices in the social and economic dimensions required impact-oriented monitoring systems. While the research reveals that Rami Library is a candidate to be a pioneering model for Turkey with its physical and institutional infrastructure, it suggests that transitioning from an activity-oriented approach to an impact-oriented measurement systematic is necessary for this potential to transform into a sustainable“good practice”example.
Benzer Tezler
- Halk kütüphanelerinin ekonomik gelişime katkısı: Amerika Birleşik Devletleri örneği
The contribution of public libraries to economic development: The case of the United States
GÖKHAN USTA
Doktora
Türkçe
2023
Ekonomiİstanbul ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT YILMAZ
- Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı halk kütüphanelerinde çalışmakta olan kütüphanecilerin sürdürülebilir kalkınma farkındalıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of sustainable development awareness of librarians working in public libraries affiliated to the Ministry of Culture and Tourism
MELİHA ARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Bilgi ve Belge YönetimiMarmara ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜSSÜN GÜNEŞ
- Halk kütüphanelerinin mekansal organizasyonu
Başlık çevirisi yok
ZEYNEP ONAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Bilgi ve Belge YönetimiHacettepe ÜniversitesiKütüphanecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜLİN SAĞLAMTUNÇ
- Halk kütüphanelerinin halk eğitimindeki yeri (Yenimahalle İlçe Halk Kütüphanesi örneği)
Place of public libraries in public education (The sample case of Yenimahalle İlçe Halk Kütüphanesi)
AYFER YAKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiHalk Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERAP AYHAN
- Halk kütüphanelerinin toplumsal rolü ve Etimesgut İlçe Halk Kütüphanesinin kullanım etkinliğinin değerlendirilmesi
The social role of public libraries and the evaluation of usage efficiency of Etimesgut County Public Library
GÜLİZ ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Bilgi ve Belge YönetimiAnkara ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DOĞAN ATILGAN