Cinsiyet disforisi olan bireylerin zihin kuramı yetileri bakımından araştırılması
An investigation of individuals with gender dysphoria in terms of theory of mind abilities
- Tez No: 998267
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞENOL TURAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Cinsiyet disforisi, Gender dysphoria
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaçlar: Cinsiyet Disforisi (CD) bireyin deneyimlediği cinsiyet ile doğumda atanan cinsiyeti arasındaki uyumsuzluk nedeniyle ortaya çıkan şiddetli sıkıntı halidir. CD ve cinsiyet kimliği gelişiminde rol alan faktörler biyopsikososyal bağlamda ele alınmakta, nörobilişsel mekanizmalar araştırılmaktadır. Son yıllarda CD ve Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanılarının birlikte görülme sıklığının arttığını bildiren çalışmalar, Zihin Kuramı (ZK) becerilerinin CD gelişiminde rol alan bir nörobilişsel mekanizma olduğunu düşündürmektedir. Çalışmamızda CD'li bireylerin kendileri ile benzer yaş ve eğitim durumuna sahip cisgender bireylerle sosyal-duygusal ve sosyal-bilişsel ZK becerileri yönünden karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Temmuz 2022- Mayıs 2023 tarihleri arasında Cerrahpaşa Tıp Fakültesi CD polikliniğine başvuran ve DSM-5 tanı ölçütlerine göre CD tanısı alan 32 Trans Kadın (TK) ve 58 Trans Erkek (TE) vaka grubu olarak dahil edilmiştir. Çalışmaya katılmayı kabul eden 36 cisgender erkek ve 62 cisgender kadın ise kontrol grubu olarak alınmıştır. Katılımcılar sosyodemografik veri formu, biyolojik cinsiyetlerine uygun Utrecht Cinsiyet Disforisi Ölçeği (UCDÖ) ve Otizm Spektrum Anketi (OSA)'ni doldurmuşlardır. Katılımcıların tümüne ZK yetilerini değerlendirmeye yönelik Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT), İma Testi ve Pot Kırmayı Fark Etme Testi (PKFT) uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmamızda, CD'li ve cisgender bireylerin toplam OSA puanlarının benzer oldukları tespit edilmiştir. TE, TK, cisgender erkek ve cisgender kadınlar ayrı ayrı değerlendirildiğinde grupların OSA toplam puanları arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. CD'li grup ile cisgender grup GZOT ve PKFT'de benzer performans göstermiştir. CD'li grubun İma Testi puanları cisgender gruba göre anlamlı derecede daha düşük saptanmıştır. TK bireylerin cisgender erkek ve cisgender kadınlardan düşük İma Testi puanlarına sahip olduğu tespit edilmiştir. Benzer şekilde TE bireylerin İma Testi performansı cisgender erkek ve cisgender kadınlardan daha düşük bulunmuştur. Doğrusal regresyon analizi, İma Testi performansının CD duyguları üzerinde anlamlı bir etkisi olduğunu göstermiştir. Sonuç: Bulgularımız CD'li bireylerin cisgender bireylere göre, sosyal-bilişsel ZK performanslarının düşük olduğunu göstermektedir. ZK performansındaki bu farklılık CD'nin etiyolojisinde yer alan nörobilişsel mekanizmayı yansıtıyor olabilir. Klinisyenler tarafından CD'li bireylerdeki bu bilişsel farklılığının anlaşılması, CD'li bireylerin terapötik müdahaleler sırasında yaşayacakları zorlukları önleyebilir. CD'li bireylerin destek arayışından kaçınmalarını ve iletişim problemlerini azaltabilir.
Özet (Çeviri)
Aims: Gender Dysphoria (GD) is a state of severe distress caused by the incongruence between the gender experienced by the individual and the sex assigned at birth. The factors involved in the development of GD and gender identity are discussed in the biopsychosocial context and neurocognitive mechanisms are investigated. Recent studies reporting an increase in the co-occurrence of GD and Autism Spectrum Disorder (ASD) diagnoses suggest that Theory of Mind (ToM) skills are a neurocognitive mechanism involved in the development of GD. In our study, we aimed to compare individuals with GD with cisgender individuals of similar age and educational status in terms of affective and cognitive ToM abilities. Material and Method: In our study, 32 Male to Female (MtF) and 58 Female to Male (FtM) who applied to the GD Outpatient Clinic of Cerrahpaşa Faculty of Medicine, between July 2022 and May 2023 and were diagnosed with GD according to DSM-5 diagnostic criteria were included as the case group. 36 cisgender men and 62 cisgender women who agreed to participate in the study were taken as the control group. The participants completed the sociodemographic data form, the Utrecht Gender Dysphoria Scale (UGDS) appropriate to their biological sex, and the Autism Spectrum Quotient (AQ). All of the participants were administered the Reading the Mind in the Eyes Test (RMET), the Hinting Task (HT) and the Faux-Pas Recognition Test (FPRT) to assess their ToM abilities. Results: The AQ-total scores of GD and cisgender individuals were found to be similar in our study. When FtM, MtF, cisgender men, and cisgender women were evaluated separately, no significant difference was found between the AQ-total scores of the groups. The GD group and the cisgender group showed similar performance in the RMET and FPRT. However, the HT scores of the GD group were found to be significantly lower than those of the cisgender group. The HT scores of MtF individuals were found to be lower than those of cisgender men and cisgender women. Similarly, the HT performance of FtM individuals was found to be lower than cisgender men and cisgender women. The results of the linear regression analysis indicated that the HT performance had a significant effect on feelings of GD. Conclusion: Our findings suggest that individuals with GD have lower cognitive ToM performance than cisgender individuals. This difference in ToM performance may reflect the neurocognitive mechanism involved in the etiology of GD. Clinicians' understanding of this cognitive difference in individuals with GD may prevent difficulties that individuals with GD may experience during therapeutic interventions. It may reduce the avoidance of seeking support and communication problems of individuals with GD.
Benzer Tezler
- Konjenital adrenal hiperplazi tanılı olguların sosyal biliş ve otistik özellikler açısından cinsiyet disforisine sahip olgular ve sağlıklı kontroller ile karşılaştırılması
Comparison of patients with congenital adrenal hyperplasia, patients with gender dysphoria and healthy controls in terms of social cognition and autistic characteristics
BEGÜM YULUĞ TAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZLI BURCU ÖZBARAN
- Cinsiyet hoşnutsuzluğu olan bireylerin tanımlayıcı psikiyatrik değerlendirmesi
Descriptive psychiatric evaluation in individuals with gender dysphoria
FİRDEVS ALİOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLIHAN ÖZLEM POLAT IŞIK
- Cinsiyet disforisi olan bireylerde çocukluk çağı travmalarının bağlanma stilleriyle ilişkisi
The relati̇onshi̇p between attachment styles and chi̇ldhood traumas i̇n i̇ndi̇vi̇duals wi̇th gender dysphori̇a
ELSHAD GULMAMMADOV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞENOL TURAN
- Cinsiyet disforisi olan bireylerde minör fiziksel anomalilerin ve otistik özelliklerin incelenmesi
Investigation of minor physical anomalies and autistic trai̇ts in individuals with gender dysphoria
YASİN KAVLA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞENOL TURAN
- Cinsiyet disforisi hastalarında cinsel yaşam kalitesinin ve cinsel memnuniyetin değerlendirilmesi
Evaluation of sexual quality of life and sexual satisfaction in patients with gender dysphoria
AHMET VURAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Ürolojiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaÜroloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET HAMZA GÜLTEKİN