Dining on the threshold: How gender relations are recreated at kizilcik şerbeti̇ sofras
Eşikte kurulan sofralar: Kızılcık şerbeti sofralarında cinsiyet ilişkileri nasıl yeniden yaratılıyor?
- Tez No: 998240
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NEZAKET DEFNE KARAOSMANOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Radyo-Televizyon, Radio and Television
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Kadir Has Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk televizyon dizilerinde temsil edilen toplumsal yapıda sofra yalnızca yemek yeme alanı olmanın ötesinde bir anlam taşır. Bu mekân, sosyal dinamiklerin, iktidar ilişkilerinin ve toplumsal cinsiyet rollerinin yeniden üretildiği bir alan işlevi görür. Dolayısıyla, toplumsal buluşmaların gerçekleştirildiği bir yer olarak sofra, Türk dizilerinde önemli bir rol üstlenir. Diziler, kültür ve kimliğe dayalı farklı yaşam tarzlarını tartışmaya açmakta ve Ayyıldız'ın (Ayyıldız 2023, 139) belirttiği üzere, toplumda bu denli geniş bir karşılık bulmalarının nedeni, yaşam tarzları arasındaki ayrımı sorguluyor olmalarıdır. Öte yandan, Türk dizileri—ki bu terim artık küresel ölçekte de“dizi”olarak anılmaktadır—çeşitliliği yetersiz şekilde temsil etmeleri ve toplumsal cinsiyet kalıplarını yeniden üretmeleri sebebiyle eleştirilere maruz kalmaktadır (Akçalı ve İnceoğlu 2020, 163). Mekânlarla kurulan ilişkiler özel ve kamusal alanlar temelinde incelendiğinde, kadın karakterlerin çoğunlukla ev (özellikle mutfak) gibi özel alanlara yerleştirildiği; buna karşın erkek karakterlerin iş yerleri ve sokaklar gibi dış mekânları domine ettiği görülmektedir (Akçalı ve İnceoğlu 2018, 33). Bu çalışmada, Kızılcık Şerbeti dizisinde tekrar eden bir anlatı öğesi olarak karşımıza çıkan sofra sahnelerini feminist televizyon çalışmaları ışığında inceleyeceğim. Odaklandığım sofra sahneleri, mutfakta gerçekleşen üretimin kamusala sunulduğu bir yer olması bakımından ev içindeki toplumsal cinsiyet temelli iktidar dinamiklerini tartışmaya açmak açısından önemlidir. Bu bağlamda, yiyeceği“mutfak sermayesi”(D'Sylva ve Beagan 2011, 281) olarak ele alacak, sofra üzerinden iktidarın nasıl müzakere edildiğini ve uygulandığını tartışacağım. Sofra, kadınların sosyalleşebileceği, tüketebileceği ve kültürel/mutfak sermayesini paylaşabileceği adeta bir sözde kamusal alan işlevi görüyor; bu nedenle televizyon literatüründe ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini savunuyorum. Kızılcık Şerbeti'ndeki sofra alışkanlıklarını, oturma düzenini, yemek ve pratiklerinin çağrışımlarını semiyotik ve film analizi araçlarıyla karşılaştırıp inceleyeceğim. Yemek masası pratikleri üzerinden iktidar dinamiklerinin yansımalarını yeniden düşüneceğim.
Özet (Çeviri)
In Turkish society as portrayed in television dramas, the dining table often symbolizes more than just a place for eating—sofra is a space where social dynamics, power relations, and gender roles can be recreated. Therefore, as a gathering place for social occasions, it holds a significant role in Turkish TV shows. The dizis open up a discussion on different lifestyles based on culture and identity, and as it has been claimed, the reason they have found a serious response in the Turkish public is because they question the distinction between lifestyles (Ayyıldız 2023, 139). Although, Turkish television series, which are also globally referred to as“dizi”in Turkish now, are often criticized for the lack of diverse representation and reinforcing gender stereotypes (Akçalı and İnceoğlu 2020, 163). When the characters' relationship with places is examined on a basis of private and public spheres, it is shown that female characters are mostly placed in private and domestic spheres such as the house, and specifically kitchen, whereas male characters dominate the external spheres such as workplaces and streets (Akçalı and İnceoğlu 2018, 33). In this paper, I will examine the dining table (sofra) scenes (which appear as a pattern in the dizi) of Kızılcık Şerbeti in light of the previous feminist television studies. My focus point, the dining table scenes, are important to analyze to open a new discussion in the gendered power dynamics in the domestic sphere because the dining table is where the production in the kitchen is served to the public. I will treat food as a“culinary capital”(D'Sylva and Beagan 2011, 281) to discuss how power is negotiated and exercised on sofra through it. Sofra acts almost like a pseudo-public sphere for women in which they can socialize, consume, and share the cultural/culinary capital; and that is why I argue that it must be evaluated separately in television literature. I will examine the sofra habits, seating arrangement, and the connotations of food in Kızılcık Şerbeti using semiotics and film analysis tools and rethink the reflections of power dynamics through dining table practices.
Benzer Tezler
- Modernlik ve bireysel dindarlık: Türkiye'de bireysel Müslüman dindarlık biçimlerinin inşası üzerine nitel bir inceleme
Modernity and individual religiosity: A qualitative study on the construction of types of individual Muslim religiosity in Turkey
GONCA DEDEMOĞLU
- Alışveriş merkezlerindeki etkinlik arayüzlerinin mekansal potansiyellerinin semantik ve sentaktik olarak incelenmesi
Semantic and syntactic spatial potential analysis of the event interfaces in the shopping malls
SILA SAYGILI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET EMİN ŞALGAMCIOĞLU
- Sosyolojik açıdan din kurumu
The Religious institution from the sociological perspective
HÜSEYİN TUĞCU
- Scientific utopias in The New Atlantis and The Transhumanist Wager
Yeni Atlantis ve The Transhumanist Wager isimli eserlerde bilimsel ütopya
ARDENİZ ÖZENÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
İngiliz Dili ve Edebiyatıİstanbul Aydın Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TİMUÇİN BUĞRA EDMAN
- Optimizing production and inventory decisions at all-you-care-to-eat facilities
Herşey dahil yemek tesislerinde üretim ve stok kararlarının optimize edilmesi
ESMA BİRİŞÇİ
Doktora
İngilizce
2016
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiUnıversıty Of MıssourıEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RONALD MCGARVEY