Sağlık lisesi öğrencilerinde gıda korkusu ve fonksiyonel gıdalar arasındaki ilişki
The relationship between food fear and functional foods among health high school students
- Tez No: 998203
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESMA AKSOY KENDİLCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Gıda neofobisi, fonksiyonel gıdalar, adölesan beslenmesi, yeni gıda korkusu, beslenme davranışı, Food neophobia, functional foods, adolescent nutrition, food fear, dietary behavior
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bitlis Eren Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gıda Güvenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, adölesan dönemindeki lise öğrencilerinin yeni gıda korkusu düzeylerini belirlemek ve bu korkunun fonksiyonel gıdaları kullanma tutum, bilgi ve davranışları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu araştırma, Bitlis ilinde yer alan iki sağlık meslek lisesinde 2024-2025 eğitim-öğretim döneminde öğrenim gören 502 öğrenciyle yürütülmüştür. Veriler, sosyodemografik bilgi formu, sağlık bilgileri formu, Yeni Besin Korkusu Ölçeği (YBKÖ) ve Fonksiyonel Gıdaları Kullanım Ölçeği (FGKÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Bulgulara göre, öğrencilerin yeni besin korkusu düzeyi ölçek ortalaması 40,85±15,09 olarak saptanmıştır. Fonksiyonel gıdaları kullanım ölçeği toplam puanı ise 63,11±13,08 bulunmuştur. Kız öğrenciler, erkeklere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek fonksiyonel gıda kullanımı puanına (p=0,003) sahipken, yeni gıda korkusu düzeyinde cinsiyete göre anlamlı bir fark görülmemiştir (p=0,190). Ayrıca ara öğün tüketen öğrencilerin hem yeni gıda korkusu düzeylerinin (p=0,005) hem de fonksiyonel gıda kullanım puanlarının (p<0.001) daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Fonksiyonel gıdaları kullanım ölçeği puanları ile yeni gıda korkusu puanları arasında pozitif yönde, zayıf ancak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,109; p=0,016). Bu sonuçlar, yeni gıda korkusunun adölesan bireylerin beslenme davranışlarını şekillendirmede önemli bir değişken olduğunu ve fonksiyonel gıdaların benimsenmesinde psikolojik faktörlerin dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, yeni gıda korkusundan kaynaklı besin çeşitliliği kısıtlamalarının azaltılmasına yönelik eğitim programlarının geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to determine the level of food neophobia in high school adolescents and to examine the relationship between this fear and their attitudes, knowledge, and behaviors regarding functional food consumption. Designed as a descriptive and cross-sectional study, the research was conducted during the 2024–2025 academic year in two vocational health high schools located in Bitlis, Türkiye. A total of 502 students participated in the study. Data were collected using a sociodemographic information form, health status form, the Food Neophobia Scale (FNS), and the Functional Food Usage Scale (FFUS). According to the findings, the mean score for food neophobia was 40.85±15.09, while the total score on the functional food usage scale was 63.11±13.08. Female students had significantly higher scores in functional food use compared to males (p=0.003), although no significant gender difference was observed in food neophobia scores (p=0.190). Students who reported consuming snacks had significantly higher levels of both food neophobia (p=0.005) and functional food usage (p=0.000). A weak but significant positive correlation was found between functional food usage scores and food neophobia levels (r=0.109; p=0.016). These findings suggest that food neophobia is a relevant psychological factor influencing adolescents' dietary behaviors and may play a role in shaping their willingness to consume functional foods. Educational interventions targeting food neophobia may be beneficial in promoting more diverse and healthier eating habits among adolescents.
Benzer Tezler
- Denizli il merkezinde öğrenim gören lise öğrencilerinin yeme bağımlılığı sıklığı ve etkileyen faktörler
Food addiction frequency and effective factors of high school students training in Denizli provi̇ce center
SEVİM VESKE
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Halk SağlığıPamukkale ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ERGİN
- Lise öğrencilerinde beden kütle indeksi durumunun sosyodemografik ve beslenme özellikleri ile ilişkisi
The relationship of body mass index in high school students with socio demographic and nutritional characteristics
EYLÜL GÜLNUR ERDOĞAN
- Ortaokul ve lise öğrencilerinin matematik dersine yönelik algılarının metaforlarla belirlenmesi
Determining the perceptions of secondary and high school about mathematics lesson by metaphors
MURADİYE BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA BERNA BENLİ
- İzmir Bergama ilçesinde lise öğrencilerinin beslenme tutumları ile beden kitle indeksi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between nutrition attitudes of high school students and body mass index in İzmir Bergama district
CAHİDE TANKI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Halk SağlığıAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK ÖZTAŞ
- Lise öğrencilerinde ultra işlenmiş besin tüketiminin, diyet kalitesi ve beslenme okuryazarlığı ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between ultra-processed food consumption and diet quality and nutrition literacy in high school students
BEYZA NUR GÜRGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ECEM ŞAZİYE ÖRKÜ