Geriatrik bireylerde farklı bilişsel görevlerin el becerisi ve ikili görev performansına etkisi
The effect of different cognitive tasks on manual dexterity and dual-task performance in geriatric individuals
- Tez No: 998199
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEMRA OĞUZ, DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZDEN ERKAN OĞUL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Physiotherapy and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: İkili görev, manuel beceri, yaşlanma, Dual task, manual dexterity, aging
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: İlerleyen yaşla birlikte bireylerin ikili görev sırasındaki el becerisi performansında düşüşler gözlenmektedir. İkili görev motor performansını etkileyen faktörlerden biri de ikincil bilişsel görevdir. Bilişsel-motor ikili görevlerde, farklı ikincil bilişsel görevlerin el becerisi performansı üzerindeki spesifik etkileri henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu bağlamda, bu çalışma ikincil bilişsel görev türünün geriatrik bireylerde el becerisi performansı üzerindeki etkisini incelemek amacıyla tasarlanmıştır. Yöntem: Bu tek oturumlu çalışmaya 65-74 (genç-yaşlı) yaş arasında 35 ve 75-84 (orta-yaşlı) yaş arasında 35 olmak üzere toplam 70 geriatrik birey katıldı. El becerisi performansını değerlendirmek için Kutu Blok Testi (KBT) kullanıldı. İkincil görev için, 4 farklı bilişsel işleve etki eden 4 farklı bilişsel görev kullanıldı. Bilişsel görevler sırasıyla; Yürütücü işlevler, Çalışma belleği, Hafıza ve Bellek görevleriydi. Tek ve ikili görev koşulları altında KBT performansları İkili Görev Maliyeti (İGM) hesaplamak için kullanıldı. Bulgular: Hem genç-yaşlı hem de orta-yaşlı grupta tüm ikili görev el becerisi performansları tek görev el beceri performansına kıyasla düşüş gösterdi (tüm parametreler için p<0,001). Her iki grupta da ikili görev koşulu altında el becerisi performansına en fazla etki eden bilişsel görev çalışma belleği göreviydi (p<0,05). İki grup arasında İGM açısından çalışma belleği ve yürütücü işlevlerde anlamlı fark bulunurken (sırasıyla p<0,001, p=0,047) hafıza ve dikkat görevlerinde anlamlı bir fark saptanmadı (sırasıyla p=0,148, p=0,802). Sonuç: Bu çalışma, geriatrik bireylerde el becerisi performansının ikili görev koşullarında belirgin biçimde azaldığını ve bilişsel görev türünün bu düşüşü farklı düzeylerde etkilediğini göstermiştir. Bulgular, rehabilitasyon programlarında yalnızca motor performansın değil, eşlik eden bilişsel yükün türünün de dikkate alınması gerektiğini vurgulamakta olup, bilişsel-motor etkileşimin göz önünde bulundurulmasının yaşlı bireylerde daha etkili ve güvenli müdahaleler sağlamaya katkı sunabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Purpose: With advancing age, declines in manual dexterity performance during dual tasks have been observed. One of the factors affecting dual task motor performance is the secondary cognitive task used. In cognitive-motor dual-tasks, the specific effects of different secondary cognitive tasks on manual dexterity performance have not yet been fully elucidated. In this context, this study was designed to investigate the effect of secondary cognitive task type on manual dexterity performance in geriatric individuals. Method: This single-session study included a total of 70 geriatric individuals, comprising 35 younger older adults (aged 65–74) and 35 middle-aged older adults (aged 75–84). Manual dexterity performance was assessed using the Box Block Test (BBT). Four different cognitive tasks, each affecting a distinct cognitive function, were used as the secondary task. These were, in order, executive functions, working memory, memory and memory tasks. Performance on the BBT under single and dual-task conditions was used to calculate the Dual Task Cost (DTC) percentage. Results: Both the young and middle-aged groups showed a decline in all dual-task manual dexterity performance compared to single-task manual dexterity performance (p<0.001 for all parameters). In both groups, the cognitive task that had the greatest effect on manual dexterity performance under dual-task conditions was the working memory task (p<0.05). There were significant differences between the two groups in terms of working memory and executive functions (p<0.001 and p=0.047, respectively), but no significant differences were found in memory and attention tasks (p=0.148 and p=0.802, respectively). Conclusion: This study has shown that the performance of manual skills in geriatric individuals significantly decreases under dual-task conditions and that the type of cognitive task affects this decline at different levels. The findings emphasize that not only motor performance but also the type of accompanying cognitive load should be considered in rehabilitation programs, suggesting that taking cognitive-motor interaction into account could contribute to providing more effective and safer interventions for older individuals.
Benzer Tezler
- Sağlıklı bireylerde farklı bilişsel ek görevlerin postural stabiliteye etkisinin araştırılması
The effects of different cognitive tasks on postural stability in healthy subjects
BANU MÜJDECİ
Doktora
Türkçe
2013
Kulak Burun ve BoğazHacettepe ÜniversitesiSağlık Bilimleri Bölümü
DOÇ. DR. SONGÜL AKSOY
- Yaşlı bireylerde kognitif denge ve yürüme eğitimi ile çift görev eğitiminin düşme riski üzerine etkinliğinin araştırılması
Investigation of effects of cognitive, balance and walking education with dual task training on fall risk in elderly
LEYLA ATAŞ
Doktora
Türkçe
2016
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Medipol ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LÜTFÜ HANOĞLU
- Geriatrik bireylerde farklı fiziksel performans düzeylerinin ikili görev performansı üzerine etkileri ve ilişkisi
The effects and relationship of different physical performance levels on dual-task performance in geriatric individuals
MERVE AKIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Okan ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE ATICI
- Geriatrik bireylerde farklı dikkat odak eğitimlerinin fiziksel performans ve bilişsel fonksiyon üzerine etkisi
The effects of different attentional focus training on physical performance and cognitive function in geriatric individuals
MÜŞERREF EBRU YALÇIN
Doktora
Türkçe
2026
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİnönü ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİLİZ ÖZDEMİR
- Farklı yaş gruplarındaki sağlıklı geriatrik bireylerde dual-task performansının karşılaştırılması
Comparison of dual-task performance of healthy geriatric individuals from different age groups
YASEMİN MARTİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Aydın ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANİFEGÜL TAŞKIRAN
PROF. DR. FİLİZ ALTUĞ