OECD ülkelerinde sağlığın sosyal belirleyicileri ile kalkınma ilişkisi: Panel veri analizi
Relationship between social determinants of health and development in OECD countries: Panel data analysis
- Tez No: 997863
- Danışmanlar: PROF. DR. HACER ÖZGEN NARCI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Kalkınma, Panel regrasyon analizi, Sağlık davranışları, Sağlık ekonomisi, Sağlık politikası, Sağlık sektörü, Sağlığın geliştirilmesi, Sağlığın sosyal belirleyicileri, Sürdürülebilir kalkınma, İnsani gelişme, Development, Panel regression analysis, Health behaviors, Health economics, Health policy, Health sector, Health promotion, Social determinants of health, Sustainable development, Human development
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstinye Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sağlık, kalkınmanın önemli bir bileşeni olup işgücü verimliliğini arttırarak ekonomik büyümeye, eğitime katılımı teşvik ederek toplumun bilinçlenmesine katkıda bulunur dolayısıyla kapsayıcı ve sürdürülebilir bir kalkınma için fırsat yaratır. Bunun yanında sağlık, birçok faktörün etkileşimiyle belirlenen karmaşık bir kavramdır. Bu faktörler sağlığın sosyal belirleyicileri olarak adlandırılan bireylerin ve toplumların sağlık durumunu doğrudan ve dolaylı etkileyen sosyal, çevresel, kültürel, ekonomik, politik ve davranışsal unsurlardır ve bunlar sürdürülebilir kalkınma hedefleri ile de bağlantılıdır. Lakin literatürde, sağlığın sosyal belirleyicileri ile kalkınma arasındaki ilişkiyi bütüncül olarak ele alan çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada amaç, OECD ülkeleri ve 2008-2020 yılları için sağlığın sosyal belirleyicilerini temsil eden göstergelerin ülkelerin kalkınma düzeyine etkisini tespit etmektir. Çalışmada, kalkınma göstergesi olarak insani gelişme endeksi, sağlığın sosyal belirleyicilerinin göstergesi olarak sosyoekonomik, çevresel, davranışsal ve sağlık hizmetlerine erişimi ifade eden dört temel belirleyici altında değişkenler kullanılmıştır. Analiz sonucunda, kalkınmanın, işsizlik, cinsiyet eşitsizliği, tütün ve alkol tüketimi, yetersiz fiziksel aktivite, evi sıcak tutamama, maliyet ve bekleme listeleri değişkenlerinden istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü, sosyal destek, çocuk yoksulluğu, obezite, karbon emisyonu, PM2.5, sanitasyon, kentleşme, doktor sayısı, hastane yatak sayısı ve sağlık ve sosyal istihdam değişkenlerinden istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü, kişilerarası şiddetten ise istatistiksel olarak anlamlı lakin karma yönlü etkilendiği tespit edilmiştir. Bu bulgular, ülkelerin, sağlığın sosyal belirleyicileri üzerine alacağı önlemlerin sadece toplum sağlığının gelişimi için değil aynı zamanda ülkelerin kalkınma düzeylerini etkilemesi nedeni ile politika yapıcılara değerli bilgiler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Health is an important component of development and contributes to economic growth by increasing labor productivity and to raising public awareness by encouraging participation in education, thus creating opportunities for inclusive and sustainable development. Besides this, health is a complex concept determined by the interaction of many factors. These factors, known as the social determinants of health, include social, environmental, cultural, economic, political, and behavioral elements that directly and indirectly affect the health status of individuals and societies. These factors are also linked to sustainable development goals. However, no studies in the literature address the relationship between the social determinants of health and development in a holistic manner. The aim of this study is to determine the impact of indicators representing the social determinants of health on the level of development for OECD countries and the period 2008-2020. In the study, the human development index was used as an indicator of development, and variables under four basic determinants, expressing socioeconomic, environmental, behavioral and access to health services, were used as indicators of the social determinants of health. The analysis found that development is significantly and negatively affected by unemployment, gender inequality, tobacco and alcohol consumption, inadequate physical activity, inability to keep homes warm, costs, and waiting lists while it is significantly and positively affected by social support, child poverty, obesity, carbon emissions, PM2.5, sanitation, urbanization, the number of doctors, the number of hospital beds and health and social employment. It is also significantly but mixed-influenced by interpersonal violence. These findings provide valuable information to policy makers because the measures taken by countries on the social determinants of health will not only improve public health but also affect the development levels of countries.
Benzer Tezler
- Sürdürülebilir kalkınmanın belirleyicilerinin ekonomik karmaşıklığa etkileri: OECD ülkeleri üzerine ekonometrik analizler ve Türkiye özelinde karar verme
The effects of the determinants of sustainable development on economic complexity: an econometric analysis on OECD countries and a decision making analysis on Turkey
ERDEMALP ÖZDEN
- Sağlık eşitsizliklerinin belirleyicileri: OECD ülkeleri üzerine ekonometrik bir analiz
Determinants of health inequalities: An econometric analysis on OECD countries
EMİR HASAN ÖLMEZ
Doktora
Türkçe
2026
Sağlık Yönetimiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜR ASLAN
- OECD ülkelerindeki sağlık risk faktörlerinin kümeleme analizi ile değerlendirilmesi
Evaluation of health risk factors in OECD countries with clustering analysis
ŞEYMA YENİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Sağlık Kurumları YönetimiAnkara ÜniversitesiSağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLBİYE YAŞAR
- Mutluluğun sosyoekonomik belirleyicileri: OECD ülkeleri için bir analiz
Socioeconomic determinants of happiness: An analysis for OECD countries
DOĞUKAN ATABERK KAVUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EkonomiZonguldak Bülent Ecevit Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BERSU BAHTİYAR
- Sağlık düzeyinin sosyo-ekonomik belirleyicileri: OECD ülkeleri için sağlık üretim fonksiyonuna dayanan bir uygulama
Socio-economic determinants of health outcomes: An application depending on health production function for OECD countries
DİLEK BAŞAR