KOBİ'lerin katılım bankacılığı tercihini etkileyen faktörlerin analizi: TR33 Bölgesi örneği
An analysis of the factors affecting SMEs' preference for participation banking: The case study of the TR33 Region
- Tez No: 997670
- Danışmanlar: PROF. DR. CANTÜRK KAYAHAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Bankacılık, İşletme, Economics, Banking, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Katılım Bankacılığı, KOBİ, Finansal Getiri, Finansmana Erişim, TR33 Bölgesi, Faizsiz bankacılık, Finansman, Getiri, TR 33 Bölgesi, Participation Banking, SMEs, Financial Return, Access to Finance, TR33 Region, Interest-free banking, Financing, Return, Small and Medium Sized Firms, TR 33 Region
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyon Kocatepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Katılım Bankacılığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, TR33 Bölgesi'nde faaliyet gösteren KOBİ'lerin katılım bankacılığını tercih etme düzeylerini ve bu tercihi belirleyen unsurları ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmanın evrenini Afyonkarahisar, Kütahya, Manisa ve Uşak illerinde KOSGEB kriterlerine göre KOBİ niteliği taşıyan işletmeler oluşturmakta; örneklem, bölgedeki işletme yöneticilerinden toplanan anket verilerine dayanmaktadır. Nicel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve veri toplama aracı olarak yapılandırılmış ölçek kullanılmıştır. Ölçeğin güvenilirliği Cronbach Alfa katsayısı ile değerlendirilmiş, verilerin faktör analizine uygunluğunu sınamak üzere Kaiser–Meyer–Olkin KMO ve Bartlett testleri uygulanmıştır. Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Varimax döndürme sonucunda katılım bankacılığı tercihini açıklayan boyutlar belirlenmiştir. Değişkenler arası ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile incelenmiştir. Katılım bankacılığı tercihini etkileyen temel unsurlar ise regresyon analizi üzerinden test edilmiştir. Ayrıca işletme ve yönetici özelliklerine göre farklılaşmalar bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü ANOVA ile değerlendirilmiştir. Bulgular, finansal getiri beklentisi ile kredi tahsis süreçlerinde hız ve erişim kolaylığının KOBİ'lerin katılım bankacılığı tercihinde en güçlü belirleyiciler olduğunu göstermektedir. İslami ve dini güven/uyum boyutu anlamlı olmakla birlikte, tek başına tercih davranışını açıklamada yeterli değildir. İslami ve dini güven/uyum boyutunun, finansal açıdan rekabetçi koşullar sağlandığında etkisi güçlenmektedir. Sonuç olarak TR33 Bölgesi'ndeki KOBİ'lerin katılım bankacılığı tercihinde belirleyici olan temel unsur rasyonel finansal beklentilerdir. Bulgular, işletmelerin ağırlıklı olarak finansal getiri, maliyet avantajı ile kredi tahsis sürecindeki hız ve kolaylığa odaklandığını göstermektedir. İslami ve değer temelli gerekçeler ise tek başına tercih davranışını açıklamakta yetersiz olup ancak finansal açıdan avantajlı koşullar sağlandığında etkisi görünür hâle gelmektedir. Bu çerçevede çalışma, katılım bankacılığının sürdürülebilir bir gelişim gösterebilmesi için finansal rekabet gücünü artıran, tahsis süreçlerini sadeleştiren ve aynı zamanda sektörün felsefesine ve ülkenin tarihsel birikimine uygun özgün bir yapı oluşturması gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to determine the level of SMEs' preference for participation banking in the TR33 Region and to identify the factors shaping this preference. The research population consists of SMEs classified under KOSGEB criteria in the provinces of Afyonkarahisar, Kütahya, Manisa, and Uşak, and the sample is based on survey data collected from business managers. A quantitative research design was adopted, and a structured scale was used as the data collection tool. Scale reliability was assessed using Cronbach's Alpha, while the suitability of the data for factor analysis was tested through the Kaiser–Meyer–Olkin (KMO) measure and Bartlett's test. Exploratory Factor Analysis (EFA) with Varimax rotation was employed to identify the dimensions explaining SMEs' preference for participation banking. Relationships among variables were examined using Pearson correlation analysis, and the key determinants of preference were tested through multiple regression analysis. In addition, differences based on business and manager characteristics were evaluated using independent samples t-tests and one-way ANOVA. The findings indicate that financial return expectations and the speed and ease of credit allocation are the strongest determinants of SMEs' preference for participation banking. Although the Islamic/religious compliance dimension is statistically significant, it is not sufficient to explain preference behaviour on its own; its effect becomes stronger under financially competitive conditions. In conclusion, rational financial expectations constitute the primary driver of SMEs' preference for participation banking in the TR33 Region. The results suggest that businesses mainly focus on financial returns, cost advantages, and operational convenience. Islamic or value-based motives alone do not sufficiently shape preference behaviour unless supported by favourable financial conditions. Accordingly, the study highlights the need for participation banking to enhance financial competitiveness, streamline credit allocation processes, and develop an authentic structure aligned with the sector's philosophical foundations and the country's historical legacy.
Benzer Tezler
- KOBİ'lerin katılım bankacılığı tercihini etkileyen faktörler: Çankırı örneği
The factors that affecting the participation bank preferences of SMEs: The case of Çankırı
SERDAR MANİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İşletmeÇankırı Karatekin Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİLGEHAN TEKİN
- Katılım bankacılığı finansman ürünleri bilinirliğinin katılım bankacılığı tercihine katkıları: Küçük ve orta boy işletmelere (KOBİ) yönelik bir uygulama
The contributions of awareness of participation banking finance finance products on participation banking preference: An application for small and medium sizes (SMEs)
MUHAMMED TAHA YAZICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Bankacılıkİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLÇİN KAZAN
- Katılım bankacılığı için KOBİ'lerin finansmanında seleme dayalı yeni bir model önerisi
A new model proposal based on salam for financing of SME's in participation banking
HASAN ÇEVİK
Doktora
Türkçe
2023
Bankacılıkİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM GÜRAN YUMUŞAK
- Katılım bankacılığı ile çalışan Kobi'lerin katılım bankacılığına bakış açısının değerlendirilmesi, Kastamonu ilinde bir uygulama
Evaluation of Smes' perspective on participation banking, an application in Kastamonu province
MEHMET FEYZİ ÖZTÜRK
- Türkiye ve Sudan'da katılım bankalarının finans sektörü içindeki rolü ve KOBİ'lerin katılım bankalarına bakışı: Isparta ilinde bir uygulama
The role of participation banks in the finance sector both in Turkey and Sudan: perception of SMEs about participation banks: A research in Isparta
HOUNIEDA ELSAFI GUMAA ELAMIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
BankacılıkSüleyman Demirel ÜniversitesiFinans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TURAN KOCABIYIK