Yabancı dil olarak Türkçe öğretimde B1 düzeyindeki öğrencilerin özgün ve sadeleştirilmiş bilgilendirici ve öyküleyici metinlere yönelik görüşleri ve bu görüşlerin okuduğunu anlama becerileriyle ilişkileri
The views of B1-level learners of Turkish as a foreign language on authentic and simplified informative and narrative texts and the relationship of these views with reading comprehension skills
- Tez No: 997298
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ARZU ÇEVİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Anlama, Metin okuma, Metin türü, Metin uyarlama, Okuma metinleri, Okuma-anlama, Türkçe, Türkçe eğitimi, Türkçe metinler, Türkçe öğretimi, Understanding, Text reading, Text type, Text adaptation, Reading texts, Reading-comprehension, Turkish, Turkish education, Turkish texts, Turkish teaching
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bartın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yabancılara Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde metinler, dil öğretim sürecinin en temel araçlarından biri olarak kabul edilmekte; öğrencilerin zihinsel, sosyal ve dilsel becerilerinin gelişimine önemli katkılar sağlamaktadır. Bu nedenle, öğrencilerin dil becerilerini destekleyecek nitelikteki metinlere yönelik metin seçimi ve öğretim aracı olarak metnin kullanımı üzerine çeşitli araştırmalar yürütülmektedir. Dil öğretimi ve kültür aktarımı açısından büyük önem taşıyan özgün ve sadeleştirilmiş metinlerin okuduğunu anlama becerisinin gelişimine etkisi dikkatle incelenmekte olup, bu metin türleri uygun seviyelerde hem ders kitaplarında hem de sınıf içi etkinliklerde öğreticiler tarafından yaygın biçimde kullanılmaktadır. Konuya ilişkin uzman görüşleri incelendiğinde, bazı uzmanların özgün metinlerin kullanımının öğrencinin öğrenme çabasını desteklediğini, bilinmeyen kelime ve dil yapılarını bağlamdan çıkarma becerisini geliştirdiğini savunduğu; diğer uzmanların ise okuma metinlerinin sadeleştirilerek öğrencinin seviyesine uygun hâle getirilmesinin dil öğrenme motivasyonunu artıracağını ileri sürdüğü görülmektedir. Uzmanların sadeleştirilmiş ve özgün metinlere ilişkin farklı görüşler ortaya koyması ve bu çalışmada metinlere yönelik öğrenci görüşlerinin de incelenmesi, araştırmanın önemini daha açık biçimde ortaya koymaktadır. Bu araştırma, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan özgün ve sadeleştirilmiş metinlere yönelik öğrenci görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseniyle yürütülmüş ve veri toplama aracı olarak alan yazında sıkça kullanılan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği tercih edilmiştir. Bu doğrultuda araştırmacı, B1 düzeyinde Türkçe öğrenen öğrencilere yönelik olarak; Diller İçin Ortak Başvuru Metninde yer alan B1 tanımlayıcıları ile Yeni İstanbul B1 ders kitabının dil yapısı ve söz varlığı dikkate alınarak hazırlanan özgün ve sadeleştirilmiş öyküleyici ve bilgilendirici metinlere ilişkin bir görüş formu geliştirmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Karabük Üniversitesi TÖMER'de bir dönem boyunca öğrenim gören B1 seviyesindeki öğrenciler oluşturmaktadır. Çalışmada kullanılan veriler, öncelikle iki farklı türdeki özgün metinden; öyküleyici türde Sabahattin Ali'nin“Bir Firar”adlı metni ile bilgilendirici türde Marta Böke'nin“Türk Kültürü ve Gelenekleri Hakkında Bilmeniz Gerekenler”başlıklı metninden elde edilmiştir. Bu metinler, koruma, silme, değiştirme ve özetleme gibi sadeleştirme işlemleri uygulanarak B1 düzeyine uyarlanmıştır. Sadeleştirme sürecinde Yeni İstanbul B1 ders kitabında önerilen dil yapıları ve söz varlıkları ile Avrupa Ortak Başvuru Metninin B1 düzeyi yeterlilikleri esas alınmıştır. Hazırlanan sadeleştirilmiş metinler uzman görüşüne sunulmuş ve geri bildirimler doğrultusunda gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Uygulama süreci, öğrencilerin iki ders saatini (40 dk + 40 dk) aşmayacak şekilde planlanmış; metinler, sadeleştirme işlemleri ve metin altı okuduğunu anlama soruları bu doğrultuda hazırlanmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında yarı yapılandırılmış görüşme formu geliştirilmiş ve uzman onayı alınarak uygulanmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiş; veriler temalar hâlinde sınıflandırılmış ve katılımcı ifadelerinden doğrudan alıntılarla desteklenmiştir. Sonuç olarak, öğrencilerin özgün ve sadeleştirilmiş metinlere ilişkin görüşleri ile metin altı sorularındaki performansları karşılaştırıldığında büyük ölçüde tutarlı sonuçlar elde edilmiştir. Bulgular, öğrencilerin metinlere yönelik öznel değerlendirmeleri ile nesnel başarı düzeyleri arasında anlamlı bir uyum olduğunu göstermektedir. Bu durum, sadeleştirme sürecinde uzman görüşünün gerekli olmakla birlikte tek başına yeterli olmadığını; öğrenci görüşleri doğrultusunda öğrenci profili, dil gelişim düzeyi ve bilişsel yük gibi unsurların eş zamanlı biçimde dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
In the teaching of Turkish as a foreign language, texts are considered one of the most fundamental tools of the language teaching process, contributing significantly to the development of students' cognitive, social, and linguistic skills. Therefore, various studies have been conducted on text selection and the use of texts as teaching tools that support students' language skills. The impact of authentic and simplified texts, which are of great importance in language teaching and cultural transfer, on reading comprehension is carefully examined, and these types of texts are widely used by instructors at appropriate levels in both textbooks and classroom activities. An examination of expert opinions on the subject reveals that some experts argue that the use of authentic texts supports students' learning efforts and enhances their ability to infer unknown words and language structures from context, while others suggest that simplifying reading texts to match students' proficiency levels increases language learning motivation. The existence of differing expert opinions on authentic and simplified texts, along with the inclusion of students' perspectives on texts in this study, highlights the significance of this research. This study aims to examine students' views regarding authentic and simplified texts used in teaching Turkish as a foreign language. The research was conducted using qualitative research methods, employing a case study design, and a semi-structured interview technique, frequently used in the literature, was chosen as the data collection tool. Accordingly, the researcher developed a survey form for B1-level Turkish learners; the form was based on B1 descriptors from the Common European Framework of Reference for Languages (CEFR) and the language structure and vocabulary of the“Yeni İstanbul B1”textbook, and it focused on authentic and simplified narrative and informative texts. The study group consisted of B1-level students attending Karabük University TÖMER for one semester. The data used in the study were primarily obtained from two types of authentic texts: the narrative text“Bir Firar”by Sabahattin Ali and the informative text“Things You Should Know About Turkish Culture and Traditions”by Marta Böke. These texts were adapted to the B1 level through simplification processes such as preservation, deletion, modification, and summarization. During the simplification process, the recommended language structures and vocabulary from the“Yeni İstanbul B1”textbook, as well as the B1 level competencies of the CEFR, were taken into account. The simplified texts were submitted to expert review, and necessary adjustments were made based on the feedback. The implementation process was planned so that students' exposure did not exceed two class periods (40 min + 40 min). Texts, simplification procedures, and post-text comprehension questions were prepared accordingly. In the second stage of the study, a semi-structured interview form was developed, approved by experts, and administered. The collected data were analyzed using descriptive analysis; the data were categorized into themes and supported by direct quotes from participants. As a result, when comparing students' views on authentic and simplified texts with their performance on post-text comprehension questions, largely consistent results were obtained. The findings indicate that there is a significant alignment between students' subjective evaluations of the texts and their objective achievement levels. This suggests that while expert input is necessary in the simplification process, it alone is not sufficient; students' profiles, language proficiency, and cognitive load should be considered simultaneously based on students' perspectives.
Benzer Tezler
- Yabancılara Türkçe öğretiminde dil yeterliliklerine uygun edebî metin uyarlama
Literature text adaptation for language proficiency in teaching Turkish to foreigners
ROGHAYYEH GHAFFARI
Doktora
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KARA
- Ahmet Ümit'in“Masal Masal İçinde”adlı eserinin yabancılara Türkçe öğretiminde B1 düzeyine uyarlanması
The adaption of the fairy tale called“Masal Masal İçinde”By Ahmet Ümit to B1 level in teaching Turkish to foreigners
MUHAMMED EMİN ASAROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞABAN ÇOBANOĞLU
- Yabancılara Türkçe öğretiminde metindilbilimsel ölçütler çerçevesinde bir sadeleştirme denemesi: Sait Faik Abasıyanık, Meserret Oteli
A simplification study within the framework of textlinguistics: Sait Faik Abasıyanık,“Meserret Oteli”
HANDE BAKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiDilbilim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SILA AY
- Sabahattin Ali'nin“Değirmen”hikâyesinin metindilbilimsel ölçütler çerçevesinde yabancı dil olarak Türkçe öğrenen B1 düzeyindeki öğrenciler için uyarlanması
The adaptation of Sabahattin Ali's“Değirmen”story for B1 level students learning Turkish as a foreign language within the framework of text linguistics criteria
İREM KELEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimBartın ÜniversitesiYabancılara Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERPİL ÖZDEMİR
- Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kalıp sözlerin kullanımına yönelik etkinlik örneklerinin başarı üzerindeki etkileri
The effects of formulaic expression activities on the success of Turkish as a foreign language learners
YASEMİN ERTÜRK ŞENDEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimGaziosmanpaşa ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH YILMAZ