Günümüz havalimanlarının yapısal tasarımlarının akıllı sistemler ve yüksek teknolojiler bağlamında incelenmesi
Examination of the structural designs of modern airports inthe context of smart systems and high technologies
- Tez No: 997256
- Danışmanlar: PROF. DR. SIDIKA SEREN GÜVEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Betonarme yapılar, Geniş açıklıklı yapılar, Modern mimari, Mühendislik yapıları, Sürdürülebilir mimari, Terminal binası, Yeşil havalimanı, Yüksek seviye mimarisi, İç mimari, Reinforced concrete structures, Wide span buildings, Modern architecture, Engineering structure, Sustainable architecture, Terminal building, Green airports, High level architecture, Interior architecture
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Havalimanları, günümüzde yalnızca ulaşım altyapıları olarak değil, mimarlık, mühendislik, teknoloji ve sürdürülebilirlik disiplinlerinin bütünleştiği çok boyutlu yapılar olarak değerlendirilmektedir. Özellikle terminal binaları; geniş açıklık gereksinimleri, karmaşık sirkülasyon sistemleri ve ileri teknolojik altyapılarıyla çağdaş mimarlığın en özgün yapı tipolojilerinden biri hâline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, günümüz havalimanlarının yapısal tasarımlarını mimarlık odaklı bir yaklaşımla incelemek ve taşıyıcı sistemlerin, malzeme teknolojilerinin, dijital tasarım yöntemlerinin ve sürdürülebilirlik kriterlerinin terminal mimarisi üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Araştırma kapsamında öncelikle yapısal tasarım, mimari planlama, teknolojik gelişmeler ve sürdürülebilirlik odaklı literatür sistematik biçimde değerlendirilmiştir. Ardından Türkiye'den ve dünyadan seçilen güncel havalimanı terminal binaları, mimari kurgu, strüktür-mekân ilişkisi, malzeme kullanımı, dijitalleşme düzeyi ve çevresel performans açısından karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. İncelemelerde plan organizasyonu, mekânsal süreklilik, doğal ışık kullanımı, enerji yönetimi ve kullanıcı konforu gibi kriterler esas alınmıştır. Çalışma sonucunda, taşıyıcı sistemlerin yalnızca yapısal bir gereklilik olmaktan çıkarak terminal mimarisinin kimliğini belirleyen temel unsurlardan biri hâline geldiği belirlenmiştir. Ayrıca BIM tabanlı dijital tasarım araçları ve sürdürülebilir yapı teknolojilerinin, çağdaş havalimanı mimarisinin vazgeçilmez bileşenleri olduğu ortaya konmuştur. Bu tez, havalimanı terminal yapılarının yapısal tasarımını mimarlık merkezli ve disiplinler arası bir bakış açısıyla ele alarak literatüre bütüncül bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Due Airports are no longer considered solely as transportation infrastructures; they have evolved into multidimensional architectural complexes where architecture, structural engineering, advanced technologies, and sustainability intersect. In this context, terminal buildings represent one of the most distinctive building typologies of contemporary architecture due to their wide-span structural requirements, complex circulation systems, and high-level technological integration. The aim of this study is to examine the structural designs of modern airports from an architecture-oriented perspective and to reveal how load-bearing systems, material technologies, digital design methods, and sustainability criteria influence terminal architecture. Within the scope of the research, the literature on structural design, architectural planning, technological developments, and sustainability-oriented approaches has been systematically reviewed. Subsequently, selected contemporary airport terminal buildings from Turkey and various countries were analyzed comparatively in terms of architectural configuration, structure–space relationship, material usage, level of digitalization, and environmental performance. The evaluation process focused on criteria such as spatial organization, continuity of space, natural lighting strategies, energy management systems, and passenger comfort. The findings indicate that structural systems have gone beyond being merely technical necessities and have become fundamental elements shaping the architectural identity of terminal buildings. In particular, large-span steel, shell, and hybrid structural systems were found to play a decisive role in achieving spatial openness and continuity. Moreover, BIM-based digital design tools and sustainable building technologies have emerged as indispensable components of contemporary airport architecture. This thesis aims to contribute to the existing literature by providing a holistic and interdisciplinary evaluation of structural design in airport terminal buildings, emphasizing an architectural-centered approach. The results are expected to serve as a valuable reference for future airport design projects in both academic and professional practice.
Benzer Tezler
- Havalimanlarındaki hizmet karşılaşmaları üzerine sosyal ve çevresel sürdürülebilirlik kapsamında bir araştırma
A research on service encounters at airports within the scope of social and environmental sustainability
FURKAN KARAMAN
Doktora
Türkçe
2025
İşletmeEskişehir Teknik ÜniversitesiHavacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM ATALIK
- Aerotropolis yapıdaki İstanbul Havalimanının uluslararası rekabetçilik analizi
International competitiveness analysis of Istanbul Airport in aerotropolis
DİDEM TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İşletmeKocaeli ÜniversitesiHavacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN RODOPLU
- Transit olarak kullanılan mekanlar: Modern mimaride 'yersizleşen' mekanların değerlendirilmesi
Transit places: Non places in modern architecture
ARBİL ÖTKÜNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiBina Bilgisi Ana Bilim Dalı
PROF. NURSEL ONAT
- An inquiry into the architectural program of the contemporary airports
Günümüz havalimanlarının mimari programı üzerine bir araştırma
ASLI KAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERİN GÜR
- Havaalanlarının çevresel etkileri
Enviromental impacts of airports
KHAYAL MARDIYEV
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Havacılık ve Uzay MühendisliğiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiHavacılık Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELİM GÜRGEN
PROF. DR. ÖNDER ALTUNTAŞ