Üniversite öğrencilerinin yapay zekâya yönelik tutumları ile bilgisayarca düşünme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between university students' attitudes towards artificial intelligence and their computational thinking skills
- Tez No: 997223
- Danışmanlar: DOÇ. DR. RAZİYE SANCAR ÖZER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bilgisayar teknolojisi, Yapay zeka, İnsan-yapay zeka etkileşimi, Computer technology, Artificial intelligence, Human-artificial intelligence interaction
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin yapay zekâya yönelik tutumları ile bilgisayarca düşünme becerileri arasındaki ilişkileri incelemeyi ve bu değişkenlerin demografik faktörlere göre farklılaşma düzeylerini belirlemeyi amaçlamıştır. Nicel araştırma yönteminin ilişkisel tarama modeliyle desenlenen çalışma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nden çevrim içi formlar aracılığıyla ulaşılan 739 lisans öğrencisiyle yürütülmüştür. Veri toplama araçları olarak“Yapay Zekâya Yönelik Genel Tutum Ölçeği”ve“Bilgisayarca Düşünme Ölçeği”kullanılmıştır. Analiz sürecinde Yapısal Eşitlik Modellemesi de dâhil olmak üzere ileri düzey istatistiksel yöntemlerden yararlanılmıştır. Cinsiyet, bölüm ve sınıf düzeyine göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Erkek öğrenciler, yapay zekâya yönelik daha olumlu tutum sergiledikleri belirlenmiştir. Bölümler arasında Okul Öncesi Eğitimi ve Sosyal Bilgiler Eğitimi öğrencileri daha yüksek olumlu tutum puanlarıyla öne çıkmıştır. Sınıf düzeyine göre ise birinci sınıf öğrencilerinin olumlu tutum puanlarının daha düşük olduğu belirlenmiştir. Erkek öğrencilerin bilgisayarca düşünme becerilerinin kadın öğrencilere kıyasla daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Bölümler arası karşılaştırmalarda, özellikle Matematik ve Fen Bilgisi Eğitimi öğrencilerinin, algoritmik düşünme ve problem çözme alt boyutlarında anlamlı düzeyde öne çıktığı görülmüştür. Buna karşılık, yaratıcı düşünme boyutunda anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sınıf düzeyine ilişkin analizlerde ise öğrencilerin bilgisayarca düşünme becerilerinde anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Yapısal Eşitlik Modeli sonuçları, öğrencilerin yapay zekâya yönelik olumlu tutumlarının, bilgisayarca düşünmenin yaratıcı, algoritmik, eleştirel düşünme ve işbirlilik boyutlarıyla anlamlı ve pozitif yönde ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Diğer yandan, olumsuz tutumların algoritmik düşünme ile negatif, problem çözme ile ise pozitif ve anlamlı ilişkiler taşıdığı belirlenmiştir. Bu bulgular doğrultusunda, yükseköğretim kurumlarında yapay zekâya yönelik olumlu tutumları teşvik etmeye ve olumsuz tutumların ortaya çıkma riskini en aza indirmeye yönelik bütüncül ve sürdürülebilir eğitim politikalarının geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This research aimed to examine the relationships between university students' attitudes towards artificial intelligence and computational thinking skills, and to determine the levels of differentiation of these variables according to demographic factors. The study, designed with a relational survey model, a quantitative research method, was conducted in the 2024-2025 academic year with 739 undergraduate students from Kırşehir Ahi Evran University Faculty of Education, who were reached through online forms. The“General Attitude Towards Artificial Intelligence Scale”and the“Computational Thinking Scale”were used as data collection tools. Advanced statistical methods, including Structural Equation Modeling, were utilized in the analysis process. Significant differences were identified according to gender, department, and grade level. Male students were found to exhibit more positive attitudes towards artificial intelligence. Among departments, Preschool Education and Social Studies Education students stood out with higher positive attitude scores. Regarding the grade level, first-year students were found to have lower positive attitude scores. It was revealed that male students had higher computational thinking skills compared to female students. Interdepartmental comparisons revealed that students in Mathematics and Science Education, in particular, were significantly more prominent in the algorithmic thinking and problem-solving sub-dimensions. However, no significant difference was found in the creative thinking dimension. In analyses regarding grade level, no significant difference was detected in students' computational thinking skills. Structural Equation Model results revealed that students' positive attitudes toward AI were significantly and positively correlated with the creative, algorithmic, critical thinking, and collaborative dimensions of computational thinking. Conversely, negative attitudes were negatively correlated with algorithmic thinking and positively correlated with problem-solving. Based on these findings, it is recommended that holistic and sustainable education policies be developed to encourage positive attitudes towards artificial intelligence in higher education institutions and to minimize the risk of negative attitudes.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinin yapay zeka düzeyleri ile çeşitli değişkenlerin ilişkisinin modellenmesi
Modeling the relationship between university students' artificial intelligence levels and various variables
MELİKE YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE YILDIZ DURAK
- Yapay zekâ uygulamalarının sosyal medyada içerik üretkenliğine etkisi
Investigating the effect of artificial intelligence on content productivity in social media
ZÜLEYHA KARAMAN TÜREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEVKAN KALECİ
- Rekreasyon bölümü öğrencilerinin yapay zekaya yönelik genel tutumlarının yapay zeka kaygı ve dijtal iyi oluş düzeylerine etkisi
The effect of recreation department students' generalattitudes towards artificial intelligence on theirartificial intelligence anxiety and digital well-beinglevels
DUHANCAN İCİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporErciyes ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZİYA BAHADIR
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM