Değer zinciri modeli perspektifi ile Türkiye'de faaliyet gösteren havayolu işletmelerinin çevresel sürdürülebilirlik politikalarının incelenmesi: Çoklu vaka analizi
An examination of the environmental sustainability policies of airline companies operating in Turkey from the perspective of the value chain model: A multiple case study
- Tez No: 997182
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ ENDER ALTUNOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sivil Havacılık, İşletme, Civil Aviation, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Çevresel sürdürülebilirlik, Sustainable environment
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İşletmecilik ve Ticaret Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hava taşımacılığı sektörü ekolojik çevreye etkisi yoğun olan ve en hızlı büyüyen sektörlerden biridir. Havayolu işletmeleri çevresel etkinin azaltılması, çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması için ulusal ve uluslararası politikalara uyum göstermektedir. Bu tez çalışması Türkiye tescilinde faaliyet gösteren havayollarının, söz konusu politikalara uyum sürecindeki faaliyetlerinin değişimini değer zinciri modeli perspektifi ile incelemektedir. Havayolları arasında karşılaştırma yapılarak aralarındaki farklar ortaya konulmaktadır. Tez çalışmasında nitel yaklaşım tercih edilmiş, çoklu vaka analizi araştırma deseni olarak seçilmiştir. Veri toplama tekniği olarak belge incelemesine ve yarı yapılandırılmış mülakatlara başvurulmuştur. Çevresel sürdürülebilirlik politikalarına uyum, havayollarının stratejik önceliklerini ve operasyonel süreçlerini yeniden şekillendirmektedir. Porter'ın değer zinciri modeline benzer şekilde dört destek faaliyeti tümevarımsal şekilde ortaya konulmuştur. Temel faaliyetler ise operasyonel koordinasyon ve planlama, pazarlama ve satış, uçuş operasyonu faaliyetleri ve teknik faaliyetler olarak belirlenmiştir. Destek faaliyetlerindeki stratejik dönüşüm ve temel faaliyetlerin tamamen değişmesi literatüre özgün bir bilgi olarak sunulmaktadır. Havayolları çevresel düzenlemelere uyumun yanı sıra bu dönüşüm sürecinde maliyetlerini azaltma, marka değerini ve itibarını artırma fırsatı yakalamaktadır. Havayollarının mülkiyet yapısı, filo yapısı ve organizasyonel büyüklüğü faaliyetlerini düzenleme noktasında farklılık oluşturmaktadır. Havayollarının reaktif stratejilerle düzenlemeleri takip etmesi kısa vadede avantaj yaratsa da uzun vadede rekabet düzeyi konusunda belirsizlik yaratmaktadır. Proaktif stratejilerle yasal uyumluluğun ötesine geçmek havayollarının uzun dönemli stratejik kararları olarak ifade edilebilmektedir. Bu durum havayolunun maliyetlerini azaltması ve itibarını güçlendirmesinin yanı sıra ekolojik değeri ortaya koymasına da yardımcı olmaktadır.
Özet (Çeviri)
The air transport industry is rapidly growing and significantly impacts the ecological environment. Airlines follow national and international policies to mitigate environmental impact and ensure sustainability. This thesis examines how airlines registered in Turkey have transformed their activities to comply with such policies. The analysis uses the value chain model. By comparing airlines, their differences are revealed. A qualitative approach was used, and a multiple case study design was chosen. Document analysis and semi-structured interviews served as data collection techniques. Compliance with environmental policies reshapes airlines' strategic priorities and operations. Four support activities were identified, similar to Porter's value chain model. Primary activities include operational coordination and planning, marketing and sales, flight operations, and technical activities. The strategic transformation in support activities and the fundamental changes in primary activities are presented as an original contribution to the literature. By complying with environmental regulations, airlines can reduce costs and boost brand value during this transformation. Ownership structure, fleet composition, and organizational size shape how airlines organize their activities. Reactive strategies that follow only regulations may bring short-term benefits but undermine long-term competitiveness. Choosing proactive strategies that go beyond legal compliance is a long-term decision. This helps airlines reduce costs, strengthen their reputation, and show ecological value.
Benzer Tezler
- Yaşam döngüsü analizi ile plastik geri kazanım sektörünün çevresel etkilerinin belirlenmesi
Determination of environmental impacts of the plastic recycling industry through life cycle assessment
ÖZLEM BİLALOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çevre MühendisliğiSakarya ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİYE SUNA ERSES YAY
- DÜNYADA VE TÜRKİYE'DE LOJİSTİK 4.0: AMAZON VE GETİR ŞİRKET ÖRNEKLERİ KARŞILAŞTIRMASI
LOGISTICS 4.0 IN THE WORLD AND IN Türkiye: COMPARISON OF AMAZON AND GETIR COMPANY EXAMPLES
BÜŞRA SUNMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uluslararası Ticaretİstanbul Gelişim ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ONUR TÜRKER
- An accumulation phase simulation for pension funds
Emeklilik fonları için birikim simülasyonu
FEHMİ OLCAY KARABİNA
Doktora
İngilizce
2016
MaliyeKadir Has ÜniversitesiFinans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER L. GEBİZLİOĞLU
- Türkiye ile Balkan ülkeleri arasında karayolu taşımacılığına dayalı dış ticaretin öngörü analizi
Forecast analysis of foreign trade based on road transportation between Türkiye and the Balkan countries
BÜŞRANUR TAŞKALE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası Ticaretİstanbul Gelişim ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ METİN YILDIRIM
- Gıda tedarik zincirinde sürdürülebilirlik performansı değerlendirmesi
Sustainability performance evaluation in the food supply chain
BİNNUR GÜRÜL
Doktora
Türkçe
2021
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK YILMAZ
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNEM BÜYÜKSAATÇI KİRİŞ