Sağlık çalışanlarının bireysel yenilikçilik algılarının yapay zekâya yönelik tutum ve kaygı düzeylerine etkisi
The effect of healthcare workers' individual perceptions of innovation on their attitudes and anxiety levels towards artificial intelligence
- Tez No: 997033
- Danışmanlar: PROF. DR. ENİS BAHA BİÇER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sağlık Kurumları Yönetimi, Health Care Management
- Anahtar Kelimeler: Yapay Zekâ, Sağlıkta Yapay Zekâ, Yapay Zekâ Kaygısı, Yapay Zekâ Tutumu, Bireysel Yenilikçilik, Artificial Intelligence, Artificial Intelligence in Healthcare, Artificial Intelligence Anxiety, Artificial Intelligence Attitude, Individual Innovation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Kuruluşları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde insanların bilimsel, sosyal, ekonomik ve birçok anlamda kendilerini geliştirmesi, teknolojinin günden güne hızlı bir şekilde büyümesi, zaman ve mesafe kavramının her gün anlamını yitirmesine sebep olmaktadır. Artık insanlar dünyanın bir ucundaki herhangi bir ürünü saniyeler içinde satın alabilmekte ve bu ürün günler içerisinde kişiye ulaştırılabilmektedir. Sağlık sektörü şu an dünyada olduğu gibi Türkiye'de de en büyük sektörlerden biridir. Yaşanılan herhangi olumsuzluk diğer birçok sektördeki faaliyetleri erteleyebilir ancak sağlık sektörü her zaman bu gibi durumların dışında tutulmak zorunda kalmıştır. Çünkü insan hayatı her şeyin üzerindedir ve yaşam hakkı insanların en doğal ve ertelenemez hakkıdır. İnsanların da teknolojiye bağımlılık düzeyleri sürekli olarak artış göstermektedir. Buna bağlı olarak devamlılığını sürdürmek, karlılığını artırmak ve rekabetle baş edebilmek için her sektörün çağa ayak uydurması zorunlu bir hal almaktadır. Sağlık sektöründe faaliyet gösterenlerin yapay zekâ (YZ) uygulamalarına yönelik tutum ve kaygı düzeylerinin belirlenmesinin, ileride geliştirilecek politika ve stratejilere önemli ölçüde yön vereceği düşünülmektedir. Bu amaçla, sağlık çalışanlarının YZ uygulamalarına ilişkin tutum ve kaygıları ile bireysel yenilikçiliğe yönelik bakış açıları değerlendirilmiştir. Araştırma, Giresun İl Sağlık Müdürlüğü ve Müdürlüğe bağlı beş sağlık tesisinde görev yapan toplam 619 katılımcı üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada ilk olarak tanımlayıcı istatistiklere yer verilmiştir. Daha sonra dağılımların normal dağılıma uygun olup olmadığı araştırılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde parametrik test varsayımları yapıldığında, bağımsız iki grubun karşılaştırılmasında t testi, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında ANOVA testi kullanılmıştır. Parametrik varsayımlar sağlanmadığında ise non-parametrik test olan ikili gruplarda Mann Whitney U ve ikiden fazla gruplarda Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır. Bu testler ile değişkenlerin çeşitli gruplamalara göre farklılaşıp farklılaşmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Ölçekler arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla korelasyon analizi kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan üç ölçeğin yapı geçerliliğini test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. DFA, ölçeklerin teorik yapısına uygun faktör modellerinin verilerle uyum düzeyini belirlemek için tercih edilmiştir. Analizler AMOS 22.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Her bir ölçek için ayrı ayrı doğrulayıcı faktör analizleri yürütülmüştür. Ayrıca bireysel yenilikçilik düzeyinin YZ'ye yönelik genel tutumu ve YZ'ye yönelik genel tutumun YZ kaygısını etkileyip etkilemediğini tespit etmek amacıyla regresyon analizi yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi 0,05 olarak belirlenmiştir. Analizlerin yapılmasında IBM SPSS v25 paket programı kullanılmıştır. Bu kapsamda; yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, meslekte çalışma süresi, meslek ve gelir durumu gibi çeşitli demografik değişkenlerin çalışanların YZ'ye yönelik genel tutum, YZ kaygısı ve bireysel yenilikçilik algılarına etkisi olup olmadığına yönelik gerçekleştirilen çalışma sonuçlarına göre, bu değişkenlerin anlamlı farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Aynı zamanda bireysel yenilikçiliğin YZ'ye yönelik genel tutumu ve YZ'ye yönelik genel tutumun da YZ kaygısını etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Today, people's development in scientific, social, economic, and many other aspects, along with the rapid growth of technology day by day, causes the concepts of time and distance to lose their meaning each day. People can now purchase any product from one corner of the world within seconds, and this product can be delivered to them within days. The healthcare sector is currently one of the largest sectors in Turkey, as it is in the world. Any adversity experienced may postpone activities in many other sectors, but the healthcare sector has always had to remain exempt from such situations. This is because human life is above everything else, and the right to life is the most natural and non-deferrable right of people. People's level of dependency on technology is also continuously increasing. Accordingly, in order to maintain continuity, increase profitability, and cope with competition, it has become imperative for every sector to keep pace with the times. It is believed that determining the attitudes and levels of concern of healthcare sector professionals towards artificial intelligence (AI) applications will significantly guide future policies and strategies to be developed. For this purpose, healthcare workers' attitudes and concerns regarding AI applications, along with their perspectives on individual innovativeness, have been evaluated. The research was conducted on a total of 619 participants working at the Giresun Provincial Health Directorate and five healthcare facilities affiliated with the Directorate. In the study, descriptive statistics were first presented. Subsequently, it was investigated whether the distributions were consistent with normal distribution. In the evaluation of the data, when parametric test assumptions were met, the t-test was used for comparing two independent groups, and ANOVA was used for comparing more than two groups. When parametric assumptions were not met, non-parametric tests were employed: the Mann-Whitney U test for two groups and the Kruskal-Wallis test for more than two groups. These tests were used to determine whether the variables differed according to various groupings. Correlation analysis was utilized to identify the relationships between scales. Confirmatory Factor Analysis (CFA) was conducted to test the construct validity of the three scales used in the study. CFA was preferred to determine the level of fit between the factor models consistent with the theoretical structure of the scales and the data. Analyses were performed using the AMOS 22.0 software package. Confirmatory factor analyses were conducted separately for each scale. Additionally, regression analysis was conducted to determine whether the level of individual innovativeness affects the general attitude toward AI and whether the general attitude toward AI influences AI anxiety. The statistical significance level was set at 0.05. IBM SPSS v25 software package was used to perform the analyses. In this context, according to the results of the study conducted to determine whether various demographic variables such as age, gender, education level, duration of employment in the profession, occupation, and income status have an effect on employees' general attitudes toward AI, AI anxiety, and individual innovativeness perceptions, it has been determined that these variables show significant differences. At the same time, it has been concluded that individual innovativeness affects general attitudes toward AI, and general attitudes toward AI also affect AI anxiety.
Benzer Tezler
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Ulaş Sağlık Ocağı merkezinde nüfusun bazı niteliklerine ve konutların durumuna ilişkin bir çalışma
An Investigation carried out at the Ulaş Public Health Centre concerning some characteristics of the population and housing conditions in the district of Ulaş
EROL ŞANLI
Doktora
Türkçe
1985
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET ÖZGÜR
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Diyabetus mellitus'da gözlenen mikrovasküler komplikasyonların prostaglandinler ile olan ilişkisi
The Relation of microvaskular complications observed in diabetes mellitus with prostoglandins
CANAN NEBİGİL
Doktora
Türkçe
1985
Eczacılık ve FarmakolojiCumhuriyet ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YUSUF SARIOĞLU
- Sivas yöresinde akraba evliliği yapan ve yapmayan çiftlerde dermatoglifik benzerlikler
Similarities of dermataoglyphies among individval of married relatives and married couples not related to each other in Sivas region
Y. SELMA SÜNGÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
Tıbbi BiyolojiCumhuriyet ÜniversitesiTıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İLHAN SEZGİN