Türk halk inanış ve uygulamalarında toprak
Soil in the Turkish folk beliefs and practices
- Tez No: 996308
- Danışmanlar: PROF. DR. PINAR FEDAKAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Türk Dili ve Edebiyatı, Folklore, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Toprak canlı ve cansız varlıklara ev sahipliği yapan maddesel yönü kuvvetli bir bileşen ve aynı zamanda yaratıcı, besleyici, taşıyıcı, yok edici kutsal bir unsur olarak kabul edilmektedir. Bu özellikleri bünyesinde barındıran toprak dişilliği ile de öne çıkmakta, toprak ana olarak görülmekte ve kâinatın, insanın yaratılışında önemli bir rol oynamaktadır. Halk inanışlarından pratiklere kadar geniş bir uygulama alanına sahip olan toprak, sadece Türk halk inanış ve uygulamalarında değil evrensel anlamda da kutsal kabul edilen ve işlevselleştirilen bir unsur olarak görülmektedir. Toprağın taşıdığı sembolik, ritüelistik ve işlevsel yönünü ortaya koymayı amaçlayan bu çalışma ise“Türk Halk İnanış ve Uygulamalarında Toprak”şeklinde adlandırılmakta ve“Giriş”bölümü dışında dört ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, amacı ve inceleme yöntemleri hakkında bilgi verilirken toprak üzerine yapılmış kitap, makale ve tez çalışmalarının değerlendirilmesine yer verilmiştir. Hazırlanan çalışmanın birinci bölümü“Dünyeviden Kutsala Toprak”şeklinde belirlenmiş ve bu bölümde, toprağın maddi yönü ve manevi yönü ortaya koyulmuş, fiziksel ve kimyasal bileşen halinden vatan anlayışına evrilişi açıklanmıştır.“İnanç Sistemleri ve Semavi Dinlerde Toprak”adlı ikinci bölümde ise inanç sistemleri ve semavi dinler içerisinde toprağın kutsallığı açıklanmaya çalışılmıştır. İnanç sistemlerinde toprağın canlı bir unsur olduğu, kötü etkilerden korunduğu, erginlenme ve sağaltım alanı olduğu üzerinde durulurken semavi dinlere ait kutsal metinlerinde insanın yaratılışı, ibadet ve ölüm konularında toprağın nasıl ele alındığı tespit edilmiştir.“Türk Doğa ve Evren ile İlgili Uygulamalarında Toprak”adlı üçünde bölümde toprağın yaratım, sağaltım, bereket noktasında uygulamalardaki işlevi ortaya konulmuştur. Çalışmanın“Türk Geçiş Dönemlerinde Toprak”adlı dördüncü ve sonuncu bölümünde ise hayatın önemli geçiş evreleri olan doğum, evlenme ve ölümde toprağın inanış ve uygulamalarda nasıl ve hangi işlevle kullanıldığı öncesi, sırası ve sonrası şeklinde ele alınmıştır.
Özet (Çeviri)
Soil is regarded as an element with a strong material dimension that hosts both living and non-living beings, while at the same time being accepted as a sacred entity endowed with creative, nurturing, sustaining, and destructive qualities. Possessing these characteristics, soil is also associated with femininity; it is perceived as Mother Earth and is attributed a significant role in the creation of the universe and humankind. Extending from folk beliefs to ritual practices, soil occupies a broad field of application and is considered a sacred and functionalized element not only within Turkish folk beliefs and practices but also in a universal context. This study, which aims to reveal the symbolic, ritualistic, and functional aspects of soil, is entitled“Soil in Turkish Folk Beliefs and Practices”and consists of four main chapters in addition to the Introduction. The Introduction presents the subject, purpose, and methodology of the research and includes an evaluation of books, articles, and theses conducted on soil. The first chapter, entitled“Soil from the Mundane to the Sacred,”examines the material and spiritual dimensions of soil and explains its transformation from a physical and chemical component into the concept of homeland. The second chapter,“Soil in Belief Systems and Abrahamic Religions,”discusses the sacredness of soil within belief systems, living world religions, and Abrahamic religions. In this chapter, emphasis is placed on soil as a living element, its protective function against negative influences, and its role in initiation and healing, while sacred texts are analyzed to determine how soil is addressed in relation to human creation, worship, and death. The third chapter, entitled“Soil in Turkish Practices Related to Nature and the Universe,”focuses on the functions of soil in creation, healing, and fertility-oriented practices. The fourth and final chapter,“Soil in Turkish Rites of Passage,”examines how soil is used in beliefs and practices before, during, and after the major transitional stages of life- birth, marriage, and death.
Benzer Tezler
- Azerbaycan halk inanışları
Azerbaijan folk beliefs
AKRAM NAJAFOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ARAS
- Doğu Avrupa gelişmeleri -Türkiye'ye etkileri-
Başlık çevirisi yok
MEHMET ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BENER KARAKARTAL
- Türk halk inanış ve uygulamalarında el sembolü
The hand symbol in Turkish folk beliefs and practices
HATİCE AYCAN AYDOĞAN
Doktora
Türkçe
2019
Halk Bilimi (Folklor)İstanbul ÜniversitesiTürkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULKADİR EMEKSİZ
- Giresun Dereli ilçesindeki halk hekimliği ile ilgili inanış ve uygulamaların geçmişten bugüne yansımaları
Belief about folk medicine in Dereli district of Giresun and reflections of practices from past to present
ŞAZİYE ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Halk Bilimi (Folklor)Ardahan ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİNA PETROVICI
- Osmaniye ili Düziçi ilçesinde sosyal-ekonomik ve dini hayat
The district of Osmaniye province Düziçi social-economic and religious life
HÜSEYİN KOÇ