Dövüş sporcularında nörobilişsel ve nöromüsküler egzersizlerin motorik performans ve psikolojik yanıtlar üzerindeki akut etkilerinin kontrollü randomize crossover analizi
Acute effects of neurocognitive and neuromuscular exercises on motor performance and psychological responses in combat sport athletes: A controlled randomized crossover study
- Tez No: 996111
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZARİFE PANCAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Nörobilişsel, Spor Bilimleri, Stres, Performans, Denge, Savunma sporları, Neurocognitive Exercise, Sport Sciences, Stress, Performance, Balance, Defense sports
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Spor Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmasının amacı, dövüş sporcularında farklı akut egzersiz protokollerinin (pasif kontrol, nöromüsküler uyarım ve nörobilişsel uyarım) motorik performans dikey sıçrama, denge ve anlık iyi oluş algısı üzerindeki birey içi etkilerini, crossover tasarımda ve yüksek içsel geçerlik koşullarında karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Araştırma, Gaziantep'te lisanslı olarak dövüş sporlarıyla aktif şekilde uğraşan 14 gönüllü erkek sporcunun katılımıyla, randomize crossover modeli kullanılarak yürütülmüş ve her katılımcı tüm protokolleri farklı günlerde ve rastgele sıralamayla tamamlamıştır. Stabil denge ölçümleri için flamingo denge testi ile alınmış, performans ölçümü olarak dikey sıçrama testi kullanılmış, psikolojik iyi oluş FS ile değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde tekrarlı ölçümler ANOVA, ikili karşılaştırmalar ve Pearson korelasyonu uygulanmıştır. Bulgular, nöromüsküler pliometrik protokolün dikey sıçrama üzerinde minimal–orta düzeyde akut artış (≈ +1–3 cm) üretebildiğini; pasif kontrol koşulunda dikey sıçramanın stabil kaldığını; nörobilişsel uyarım sonrası ise FS'nin pozitif üst bantta (+3 / +5) yoğunlaştığını, ancak dikey sıçrama'de değişimin minimal olduğunu göstermiştir. Sonuçlar, akut bilişsel uyarımın fiziksel performansı doğrudan artırmaktan çok, sporcularda pozitif affect ve odak memnuniyeti üzerinden dolaylı bir psikofizyolojik modülasyon sağlayabileceğini; nöromüsküler uyarımın ise performansı akut düzeyde sınırlı fakat anlamlı şekilde etkileyebileceğini ortaya koymuştur. Bu çalışma, dövüş sporlarında müsabaka öncesi akut uyarım stratejilerinin, yalnızca fiziksel çıktı değil, anlık affect yanıtlarıyla birlikte yorumlanması gerektiğine dair kanıta dayalı yeni bir perspektif sunmakta ve antrenörlerin akut protokol seçimlerini optimize edebilmesine uygulamalı bir katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this thesis was to comparatively evaluate the within-subject acute effects of different exercise protocols (passive control, neuromuscular priming, and neurocognitive stimulation) on vertical jump performance, balance ability, and momentary affective well-being using a randomized crossover design with high internal validity. The study was conducted with 14 volunteer licensed male combat sport athletes from Gaziantep, all of whom actively compete in striking- and grappling-based disciplines. Each participant completed all protocols on separate days in randomized order to control for sequence and carry-over effects. The Flamingo Balance Test was used to assess balance performance on stable ground, vertical jump was measured as the primary motor performance output, and acute affective state was evaluated using the Feeling Scale (FS), a validated single-item measure sensitive to momentary exercise-induced affective changes. Data were analyzed using repeated-measures ANOVA, pairwise comparisons, and Pearson correlation to explore acute relationships between motor and affective responses. The findings indicated that the neuromuscular plyometric protocol was capable of producing a minimal-to-moderate acute improvement in vertical jump (≈ +1–3 cm), whereas vertical jump remained stable under the passive control condition. Despite minimal vertical jump changes following neurocognitive stimulation, affective responses were highly positive, clustering in the upper positive band of the Feeling Scale (+3 / +5). The results suggest that acute neurocognitive exercise stimuli may modulate athlete responses indirectly through positive affect and task-satisfaction rather than directly enhancing neuromuscular power output, while neuromuscular priming can elicit limited but meaningful acute performance gains. This study provides novel applied evidence that acute pre-competition exercise selection in combat sports should be interpreted holistically by considering both motor performance and affective responses, contributing to evidence-based optimization of acute priming strategies for coaches and practitioners.
Benzer Tezler
- Dövüş sporcularında motivasyon, kendinle konuşma ve performans arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of relationships among motivation, self talking and performance on combat athletes
ERKAN BİNGÖL
Doktora
Türkçe
2020
PsikolojiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN MURAT YILDIZ
- Dövüş sporcularında antisosyal, narsistik kişilik özellikleri ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtileri
Antisocial, narcissistic personality traits and symptoms of attentiondeficit hyperactivity disorder in combat athletes
İLKİZ ALPER İZLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriMersin ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENEL ACAR
- Dövüş sanatlarında uygulanan pliometrik antrenmanın bazı performans parametrelerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of pliometric training on some performance parameters applied in martial arts
AYLİN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporDüzce ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURPER ÖZBAR
- Amatör futbol oyuncuları ile amatör dövüş sporcularının ayak biyomekanik yapısı ile statik denge becerileri arasındaki ilişki
Relationship between foot-ankle biomechanic structure and static balance ability of amateur football players and combat sports athletes
ERTUĞRUL ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
SporDüzce ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURPER ÖZBAR
- Farklı formlarda uygulanan yüksek şiddetli interval antrenmanların dövüş sporlarında aerobik ve anaerobik performans üzerine etkilerinin incelenmesi
The investigated effect of high intensty interval training performed in different forms on aerobic and anerobic capacity in combat sports
BARIŞ YILMAZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
SporKastamonu ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ŞAKİR AKGÜL