Tuzla, Pendik ve Sultanbeyli'de bulunan ASM'leri coğrafi kapsam durumlarının araştırılması
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 996016
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET AKMAN, PROF. DR. GÜLRU PEMRA CÖBEK ÜNALAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Coğrafi Kapsam Durumu, Birinci Basamak, Ulaşılabilirlik, Geographical Coverage, Primary Care, Accessibility
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Nüfus, genel olarak aynı coğrafi bölgede yaşayan insanlardan oluşan bir topluluk olarak tanımlanmaktadır; bu tanım, özellikle toplum odaklı birincil bakım bağlamında önem kazanmaktadır. Ancak Türkiye dâhil olmak üzere birçok ülkede aile hekimleri, coğrafi olarak tanımlanmış bir nüfusa değil, hasta listelerinde kayıtlı olan bireylere hizmet sunmaktadır. Bu çalışma ile İstanbul ilinin Tuzla, Sultanbeyli ve Pendik ilçelerinde hasta listesi temelli hizmet sunan Aile Sağlığı Merkezlerinin(ASM) coğrafi kapsamlarının ve ulaşılabilirlik düzeylerinin araştırılması amaçlanmaktadır. Yöntem: Araştırma, kantitatif, tanımlayıcı ve kesitsel desende bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemi, İstanbul'un Pendik, Sultanbeyli ve Tuzla ilçelerinden ikişer adet olmak üzere toplam altı aile sağlığı biriminin ulaşılabilirlik örneklemesine göre seçilmesiyle oluşturulmuştur. %99 güven aralığı ve evrenin bilinmediği varsayımıyla örneklem büyüklüğü 664 kişi olarak hesaplanmıştır. Ulaşılamayan ve çalışmaya katılmayı kabul etmeyen bireylerin oranının %40 olacağı öngörülerek, toplam 928 kişinin çalışmaya alınması planlanmıştır. Bu doğrultuda, her bir aile sağlığı birimi için 155 katılımcı belirlenmiştir. Aile sağlığı birimlerine kayıtlı 18 yaş ve üzerindeki bireyler randomizasyon yöntemiyle seçilmiştir. Seçilen kişiler telefonla aranmış; çalışmaya katılmayı kabul eden ve onam formunu imzalayan katılımcılara, araştırmacılar tarafından önceden hazırlanmış anket uygulanmıştır. Telefon anketi; sosyodemografik ve tıbbi bilgiler, bireyin son 1 yıl ve son 3 ay içerisindeki aile sağlığı merkezi ve devlet hastanesi başvuru sayıları ile yıllık özel sağlık kuruluşu başvuru sayısı, aile sağlığı merkezine ulaşımda kullanılan yöntem ve bireyin aile sağlığı merkezini en sık hangi amaçla kullandığına ilişkin soruları içermektedir. Bulgular: Çalışmaya toplam 598 katılımcı dâhil edilmiştir. Katılımcıların %51'i kadın, %49'u erkek olup yaş ortalaması 40,6'dır. Aile Sağlığı Merkezine başvurunun en sık nedenleri üst solunum yolu enfeksiyonları veya hafif sağlık sorunları (%40,1) ile reçete yenileme (%30,1) olarak belirlenmiştir. Katılımcıların %46'sının ASM'ye 0–500 metre mesafede, %77,9'unun ise 0–1000 metre mesafede ikamet ettiği saptanmıştır. Genel olarak katılımcıların %90,4'ünün ASM'ye olan mesafesi 2000 metrenin altındadır. Katılımcıların %76,1'i ASM'ye yürüyerek, %23,9'u ise bir taşıt kullanarak ulaşmıştır. ASM'ye 0–500 metre mesafede yaşayan katılımcıların hem son üç ay içinde hem de son bir yıl içinde ASM'ye başvuru sıklığının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Çalışmamızda, hasta listesi tabanlı aile hekimliği uygulamasında bireylerin büyük çoğunlukla kendilerine yakın ASM'leri seçtiği ve yakın olmanın hizmete ulaşımı kolaylaştırdığı görülmektedir. Fakat önemli bir kısım hasta ise kolay erişilebilirlik mesafesinin uzağında ikamet etmektedir. Bu durum toplum yönelimli uygulamalarda coğrafi kapsamlılığın hasta listesi ile de sağlanabileceğini düşündürmektedir. Fakat, erişilebilirlik açısından dezavantajlı grupların varlığı göz ardı edilmemelidir. Özellikle aile sağlığı merkezlerine 1.000 metrenin üzerinde mesafede ikamet eden bir nüfusun bulunduğunun bilinmesi ve bu grup içinde dezavantajlı ve kırılgan bireylerin yer alabileceğinin dikkate alınması önem taşımaktadır. Bu bağlamda, aile hekimlerinin sorumlu oldukları nüfus içinde bu bireylerin de bulunduğunun farkında olmaları ve sağlık hizmetlerini bu nüfusa ulaştırmaya yönelik uygun yöntemleri geliştirmeleri önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: Population is generally defined as a community of people living in the same geographical area, particularly in the context of community-oriented primary care. However, in many countries, including Türkiye, family physicians provide services to the population registered on their patient lists rather than to a geographically defined population. This study aims to investigate the geographical coverage and accessibility of Family Health Centers (FHCs) providing services based on patient lists in the districts of Tuzla, Sultanbeyli, and Pendik in Istanbul. Methods: This study was designed as a quantitative, descriptive, and cross-sectional study. The study sample was formed by selecting a total of six family health units—two from each of the districts of Pendik, Sultanbeyli, and Tuzla in Istanbul—using accessibility-based sampling. The required sample size was calculated as 664 participants, assuming an unknown population and a 99% confidence interval. Considering an anticipated non-response rate of 40% due to unreachable individuals and those who declined participation, it was planned to include a total of 928 individuals in the study. Accordingly, 155 participants were allocated to each family health unit. Individuals aged 18 years and older registered with the family health units were selected using a randomization method. The selected individuals were contacted by telephone, and a questionnaire prepared in advance by the researchers was administered to participants who agreed to participate and provided informed consent. The telephone survey included questions on sociodemographic and medical information, the number of visits to family health centers and public hospitals in the past 1 year and past 3 months, the number of visits to private health institutions in the past year, the mode of transportation used to access the family health center, and the most common purpose for using family health center services. Results: A total of 598 participants completed the study. Of these, 51% were women and 49% were men, with a mean age of 40.6 The most common reasons for FHC visits were upper respiratory infections or minor health problems (40.1%) and prescription renewal (30.1%). The proportion of participants living within 0–500 meters of their FHC was 46%, and those living within 0–1000 meters reached 77.9%. Overall, 90.4% lived within 2000 meters. A total of 76.1% accessed the FHC on foot, while 23.9% used a vehicle. Participants residing within 0–500 meters applied to the FHC more frequently—both within the last 3 months and within the last year. Conclusion: In our study, it was observed that within the patient list–based family medicine system, the majority of individuals tend to choose FHCs located close to their residences, and that proximity facilitates access to services. However, a substantial proportion of patients reside beyond the distance considered easily accessible. This finding suggests that, in community-oriented practices, geographical coverage can also be achieved through patient lists. Nevertheless, the presence of groups disadvantaged in terms of accessibility should not be overlooked. In particular, it is important to recognize that a population resides at distances greater than 1,000 meters from family health centers and that this group may include disadvantaged and vulnerable individuals. In this context, it is important for family physicians to be aware that such individuals are included within the population for which they are responsible and to develop appropriate methods to deliver health services to this population.
Benzer Tezler
- Anadolu Liseleri ile Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerindeki yönetim denetiminin incelenmesi
The evaluation of management supervision in Anatolian High Schools and Technical and Vocational Anatolian High Schools
AYKUT AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimYeditepe ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUAT ANAR
- Meslek liselerinde çalışan öğretmenlerin üstbiliş becerileri ile sosyal uyumları arasndaki ilişki(İstanbul Anadolu Yakası örneği)
The relation between social adaptation and metacognition skills of teachers working at vocatinal high schools
ERDOĞAN DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Eğitim ve ÖğretimYeditepe ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL EKŞİ
- Ekosistem servisleri değerinin mekânsal planlama ile ilişkilendirilmesi
Integration of ecosystem services value into spatial planning
NÜKET İPEK ÇETİN
Doktora
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZİME TEZER
- Antenatal dönemdeki eğitimlerin gebelikteki riskli durumlara ilişkin farkındalık ve bilgi düzeyine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of antenatal education on awareness and knowledge level on risk conditions in pregnancy
HURİYE ECEM MERSİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN ERSİN ŞİMŞEK
UZMAN HATİCE ESİN TEMİZ
- Okul yöneticilerinin yaratıcı ve eleştirel düşünme eğilimleri ile karar verme stilleri ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkiler örüntüsü
The relationship pattern of school administrators' creative and critical thinking dispositions wi̇th decision making style and problem solving skills
MUSTAFA ÖZGENEL
Doktora
Türkçe
2017
Eğitim ve Öğretimİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜNEVVER ÇETİN