Influencerların dijital kimlik inşasında görsel içerik kullanımı: Instagram örneği
The use of visual content in influencers' digital identity construction: The case of Instagram
- Tez No: 995753
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÜMİT SARI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Instagram, dijital kimlik, görsel kültür, influencer, göstergebilim, Instagram, digital identity, visual culture, influencer, semiotics
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde dijital platformlarda etkin görünürlük, içerik üretimi ve izleyici etkileşimi üzerinden şekillenen influencer figürü, sosyal medyada hem tüketim pratiklerini hem de anlam üretim süreçlerini yönlendiren önemli bir aktör hâline gelmiştir. Influencerlar, kişisel marka stratejileri doğrultusunda ürettikleri görsel içerikler aracılığıyla takipçi kitleleriyle sürekli bir etkileşim kurmakta; kimlik, temsil ve estetik bağlamında yeni kültürel kodlar üretmektedir. Bu çalışma, dijital medyanın yükselişiyle birlikte görsel temelli iletişim biçimlerinin dönüşümünü inceleyerek Instagram platformunda üretilen influencer içeriklerinin dijital kimlik inşası süreçleri bağlamında nasıl anlamlandırıldığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, sosyal medya platformlarının yalnızca bireysel ifade alanları değil; aynı zamanda toplumsal değerlerin, normların ve yaşam tarzlarının dolaşıma sokulduğu kültürel mecralar hâline geldiği varsayımından hareket etmektedir. Bu doğrultuda çalışma, influencer görsel içeriklerinin izleyiciler tarafından nasıl okunduğunu, hangi kimliksel temsil biçimlerini meşrulaştırdığını ve dijital kültürde hangi normatif çerçeveleri yeniden ürettiğini incelemektedir. Araştırma, nitel ve yorumlayıcı bir tasarım çerçevesinde yapılandırılmıştır. Veri toplama süreci iki aşamalıdır. İlk aşamada, seçilmiş influencer hesaplarından elde edilen görsel içerikler Roland Barthes'ın düz anlam, yan anlam ve mit düzeylerini esas alan göstergebilimsel yaklaşım doğrultusunda çözümlenmiştir. Analiz sürecinde görsellerin yalnızca temsil ettikleri nesnel öğeler değil; aynı zamanda kültürel kodlar, yaşam tarzı söylemleri, değerler ve ideolojik çerçeveler dikkate alınmıştır. İkinci aşamada ise söz konusu içeriklerin izleyiciler tarafından nasıl alımlandığını ortaya çıkarmak amacıyla yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiş; katılımcıların anlamlandırma pratikleri, kimlik algıları, gerçeklik değerlendirmeleri ve norm üretimine ilişkin yorumları analiz edilmiştir. Araştırmanın bulguları, influencer içeriklerinin Instagram'da yalnızca bireysel kimlik performanslarının sergilendiği görsel paylaşımlar olmadığını; aynı zamanda arzu edilen yaşam tarzlarının, tüketim pratiklerinin, estetik normların ve idealize edilmiş özne modellerinin dolaşıma sokulduğu bir temsil alanı olduğunu göstermektedir. Göstergebilimsel çözümlemeler, bu içeriklerin performatif kimlik sunumlarını ve normatif yaşam standartlarını görünmez biçimde doğallaştırdığını ortaya koymuştur. Mülakat bulguları ise izleyicilerin bu temsilleri farklı biçimlerde alımladığını; bazı katılımcıların içerikleri ilham verici bulurken, bazılarının mesafeli ya da eleştirel okuma geliştirdiğini göstermektedir. Ayrıca belirli simgesel zamanlar ve ritüel pratikler üzerinden ortak çağrışımların üretildiği gözlemlenmiştir. Sonuç olarak çalışma, Instagram'daki influencer görsel içeriklerinin dijital kimlik inşasında belirleyici bir rol oynadığını; platformun yalnızca içerik akışı sağlayan bir sosyal medya uygulaması değil, aynı zamanda normatif bir kültür ve temsil alanı olarak işlediğini ortaya koymaktadır. Araştırma, dijital medya çalışmaları ile kimlik ve görsel kültür literatürüne güncel bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In contemporary digital platforms, the influencer figure—shaped through visibility, content production, and audience engagement—has become a significant actor guiding consumption practices and processes of meaning-making on social media. Through visually oriented content produced within personal branding strategies, influencers continuously interact with their followers and generate new cultural codes related to identity, representation, and aesthetics. This study aims to examine the transformation of visually oriented communication practices alongside the rise of digital media and to analyze how influencer content produced on Instagram is interpreted within the context of digital identity construction. The study is based on the assumption that social media platforms are not merely spaces of individual expression, but also cultural arenas in which social values, norms, and lifestyles are circulated and reproduced. Accordingly, the research investigates how influencer visual content is interpreted by audiences, which forms of identity representation are legitimized, and which normative frameworks are reproduced within digital culture. The research adopts a qualitative and interpretive design. The data collection process consists of two stages. In the first stage, visual content obtained from selected influencer accounts was analyzed through a semiotic approach based on Roland Barthes' model of denotation, connotation, and myth. In this process, the visuals were examined not only in terms of what they depict, but also in relation to cultural codes, lifestyle discourses, values, and ideological frameworks. In the second stage, semi-structured in-depth interviews were conducted in order to explore how these contents are received by audiences; participants' meaning-making practices, perceptions of identity, evaluations of authenticity, and interpretations regarding norm production were analyzed. The findings indicate that influencer content on Instagram does not merely function as visual displays of individual identity performances, but also operates as a representational field in which desirable lifestyles, consumption practices, aesthetic norms, and idealized subject models are circulated. The semiotic analyses reveal that these contents tend to naturalize performative identity presentations and normative life standards in implicit ways. The interview findings demonstrate that audiences interpret these representations in diverse ways: while some participants perceive them as inspiring, others adopt a distant or critical stance. In addition, shared associations related to symbolic times and ritual practices were observed. In conclusion, the study demonstrates that influencer visual content on Instagram plays a significant role in digital identity construction, and that the platform functions not merely as a social media application that distributes content, but also as a normative space of culture and representation. The research contributes to contemporary debates in digital media studies as well as to the literature on identity and visual culture.
Benzer Tezler
- Dijital kimlik ve dijital aktivizm çerçevesinde vegan dijital içerik üreticilerinin vegan tüketici davranışlarına etkileri
The effects of vegan digital content creators on vegan consumer behavior within the framework of digital identity and digital activism
ZEHRA TÜREDİ YAPAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İletişim Bilimleriİstanbul ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİMECE KARADOĞAN DORUK
- Sosyal medyada sanal kimlik: Yapay zekâ destekli sanal influncer'lar
Virtual identity in social media: artificial intelligence-supported virtual influencers
VEDAT AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
GazetecilikAtatürk ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM ETEM ZİNDEREN
- Gözetim kültürü ve göstergesellik bağlamında İnstagram influencerlarının kimlik inşası: İzlenme, etkileşim ve dijital gösterim stratejileri
Identity construction of instagram influencers in the context of surveillance culture and semiotics: Viewing, interaction, and digital display strategies
EYYÜP KORKUNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Halkla İlişkilerDicle ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLI AYDEMİR
- Türkiye'de sanal influencerların instagram'da içerik üretim stratejileri: Alin, Alara X ve Seren Ay üzerine bir içerik analizi
Instagram content creation strategies of virtual influencers in Turkey: A content analysis of Alin, Alara X and Seren Ay
ZELAL BOZYEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Halkla İlişkilerKocaeli ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP BENAN DONDURUCU DEDE
- Precarity of digital labour in platform work: Instagram influencers in Türkiye
Platform temelli çalışmalarda dijital emeğin güvencesizliği: Türkiye'de Instagram ınfluencerları
NESLİ URHAN GÜNEŞ
Doktora
İngilizce
2025
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE İDİL AYBARS