Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının harita okuryazarlığı özyeterlilik düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Examination of the map literacy self-efficacy levels of social studies teacher candidates in terms of selected variables
- Tez No: 995685
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN ABANOZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Amasya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının harita okuryazarlığına ilişkin özyeterlilik düzeylerini belirlemek ve bu düzeylerin çeşitli değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, farklı sınıf düzeylerinden toplam 281 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Fuat Özcan(2015) tarafından geliştirilen üç alt boyuttan ve yirmi maddeden oluşan Harita Okuryazarlığı Özyeterlilik Ölçeği ile kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Veriler SPSS programı ile analiz edilmiş, alt boyutlara ilişkin betimsel istatistikler hesaplanmış ve değişkenler arasında anlamlı farklılıkları incelemek üzere uygun parametrik ve parametrik olmayan testler uygulanmıştır. Bulgular, öğretmen adaylarının konum yorumlama ve konum belirleme becerilerine yönelik özyeterliliklerinin yüksek düzeyde olduğunu, haritada işlem becerisine yönelik özyeterliliklerinin ise görece daha düşük olduğunu göstermektedir. Konum yorumlama boyutunda katılımcıların büyük çoğunluğunun kendini yeterli gördüğü ve bu nedenle dağılımın normal dağılımdan kısmen saptığı belirlenmiştir. Araştırma kapsamında incelenen değişkenler arasında genel olarak anlamlı farklılıklar saptanmış; özellikle ders çalışırken harita kullanma durumu ve seçmeli ders alma durumunun harita okuryazarlığı özyeterliliğini pozitif yönde etkilediği görülmüştür. Bu bulgular, harita ile daha sık etkileşimde bulunan veya harita temelli dersler alan öğretmen adaylarının daha yüksek özyeterlilik geliştirdiklerine işaret etmektedir. Sonuçlar, harita okuryazarlığının sosyal bilgiler öğretiminde temel bir yeterlik alanı olduğunu ve bu becerilerin gelişimini desteklemek için öğretim programlarında uygulamalı etkinliklerin, dijital harita araçlarının ve ölçme-değerlendirme temelli yaklaşımların güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to determine the self-efficacy levels of preservice social studies teachers regarding map literacy and to examine whether these levels differ according to various variables. The study group consists of 281 preservice teachers from different grade levels. Data were collected using the Map Literacy Self-Efficacy Scale, developed by Fuat Özcan (2015), which includes 20 items and three sub-dimensions, along with a personal information form. The data were analyzed using the SPSS software package; descriptive statistics were calculated for each sub-dimension, and appropriate parametric and non-parametric tests were conducted to identify significant differences among variables. The findings indicate that preservice teachers have high levels of self-efficacy in location interpretation and location determination skills, whereas their self-efficacy related to map processing skills is relatively lower. In the location interpretation dimension, most participants perceived themselves as competent, which resulted in a partial deviation from normal distribution. Overall, significant differences were found among the variables examined in the study. In particular, the use of maps while studying and participation in elective courses were found to have a positive effect on map literacy self-efficacy. These results suggest that preservice teachers who interact more frequently with maps or take map-related courses tend to develop higher levels of self-efficacy. The findings emphasize that map literacy is a fundamental competence in social studies education and highlight the need to strengthen instructional programs through practical activities, digital mapping tools, and assessment-based approaches to support the development of these skills.
Benzer Tezler
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının harita okuma özyeterlilik ve başarı düzeyleri
Social studies pre-service teachers' self-efficacy and achievement levels on map reading
FUAT ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimAksaray Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FUNDA VARNACI UZUN
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının okuryazarlıklara yönelik algılarının kelime ilişkilendirme testi (KİT) yoluyla belirlenmesi
Investigation of social studies teacher candidates' perceptions towards literacy through word association test (KIT)
GÜLSEREN KARASU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELVAN YALÇINKAYA
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının öğretim programında yer alan okuryazarlık becerilerine yönelik görüşleri
Opinions of social studies teacher candidates on literacy skills in the curriculum
HATİCE KÜBRA SAMANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLI AVCI AKÇALI
- Okul öncesi öğretmen adaylarının harita okuryazarlık becerileri ile uzamsal görselleştirme yetenekleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between preschool teacher candidates' map literacy skills and spatial visualization skills
SUNA ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ IŞIK KAMARAJ
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının mekânsal okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi (MAKÜ örneği)
Determining the spatial literacy levels of social studies teacher candidates (MAKÜsample)
HAKAN ATAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiSosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN YILMAZ