Alkol ve madde kullanım bozukluğu olan kişilerde içselleştirilmiş damgalama ve kişilik özelliklerinin değerlendirilmesi
Assessment of internalized stigmatization and personality traits in individuals with alcohol and substance use disorders
- Tez No: 995498
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ERDAL VARDAR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Alkol, Madde, Bağımlılık, Damgalanma, Kişilik, Alcohol, Substance, Addiction, Stigma, Personality
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Damgalanma, bireyin toplum tarafından olumsuz biçimde etiketlenmesini, içselleştirilmiş damgalama ise bu durumun kişi tarafından benimsenmesini ifade etmektedir. Alkol ve madde bağımlılarında içselleştirilmiş damgalama görülebilmekte ve bazı kişilik özelliklerine daha sık rastlanmaktadır. Araştırmamıza Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı AMATEM polikliniği veya servisinde tedavi alan 128 kişi ile Yeşilay Danışmanlık Merkezi'nden tedavi alan 2 kişi olmak üzere; 48'i alkol, 68'i madde ve 14'ü karışık madde kullanımı olan toplam 130 birey katılmıştır. Alkol, madde ve karışık madde kullanan grupların içselleştirilmiş damgalama düzeyleri benzer bulunurken, karışık madde kullananlarda daha yüksek nörotisizm saptanmıştır. Alkol kullanımına 20 yaşından önce ya da sonra başlamanın içselleştirilmiş damgalama düzeylerini ve kişilik özelliklerini anlamlı şekilde etkilemediği görülmüştür. Kendini iyi gösterme eğilimi olanlarda damgalanmadan kaçınma daha azdır. Nörotisizm düzeyi arttıkça özdeğersizlik, damgalanma korkusu ve damgalanmadan kaçınma eğilimi artmaktadır. İşsizlerde, kadınlarda ve ayrı/boşanmış/dul bireylerde nörotisizm daha yüksektir. Buna karşılık evli ve eşiyle birlikte yaşayan bireylerde nörotisizm daha düşüktür. Evlilerde depresyon ve anksiyete daha azdır. Madde bağımlılarının yaşamı alkol bağımlılarına kıyasla daha olumsuz etkilenmiştir. Karışık madde kullananlarda öfke kontrol yetersizliği ve heyecan arama davranışı daha fazladır. Kadın katılımcılarda madde kullanım sıklığı ve yoğunluğu erkeklere kıyasla daha yüksektir. Üniversite mezunlarının bağımlılık şiddeti daha alt seviyedeki eğitim gruplarına göre daha düşüktür. İlçede yaşayanlar, şehir merkezindekilere kıyasla bağımlılık tanı ölçütlerini daha fazla karşılamaktadır. Bu grupta bağımlılık şiddeti ve maddeyi bırakma motivasyonu daha yüksektir. Bu çalışmanın bulguları, bağımlılık sürecinde içselleştirilmiş damgalamanın tercih edilen maddenin türünden ziyade sosyodemografik etmenler ve kişilik özellikleriyle ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Bağımlılık tedavi programlarında söz konusu faktörlerin ele alınmasının önemli olduğu düşünülmektedir. Ayrıca alkol bağımlıları için klinik uygulamalarda alkol kullanımına başlama yaşına aşırı önem atfetmekten çok bireyin güncel psikososyal durumunun değerlendirilmesinin daha uygun olabileceği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Stigma refers to the negative labeling of an individual by society, whereas internalized stigma denotes the adoption of these negative judgments by the individual. Internalized stigma may be observed in individuals with alcohol and substance dependence, and certain personality traits are encountered more frequently in this population. A total of 130 individuals participated in the study, including 128 patients receiving treatment at the outpatient clinic or inpatient unit of the Trakya University Faculty of Medicine, Department of Psychiatry, AMATEM, and 2 individuals receiving treatment at the YEDAM. Of the participants, 48 had alcohol use disorder, 68 had substance use disorder, and 14 had mixed substance use. While levels of internalized stigma were found to be similar among individuals using alcohol, substances, or mixed substances, higher levels of neuroticism were observed in those with mixed substance use. Initiation of alcohol use before or after the age of 20 did not significantly affect levels of internalized stigma or personality traits. Individuals with a tendency toward self-enhancement exhibited lower levels of stigma avoidance. As neuroticism levels increased, higher levels of self-devaluation, fear of stigma, and avoidance of stigmatization were observed. Neuroticism levels were higher among unemployed individuals, women, and those who were separated, divorced, or widowed. In contrast, neuroticism was lower among married individuals and those living with their spouse. Levels of depression and anxiety were also lower among married individuals. The lives of individuals with substance use disorder were more adversely affected compared to those with alcohol use disorder. Deficits in anger control and sensation-seeking behaviors were more pronounced among individuals with mixed substance use. Female participants reported higher frequency and intensity of substance use compared to males. Addiction severity was lower among university graduates compared to individuals with lower levels of education. Participants residing in districts met diagnostic criteria for addiction more frequently than those living in city centers. In this group, both addiction severity and motivation to quit substance use were higher. The findings of this study indicate that internalized stigma during the course of addiction is associated more closely with sociodemographic factors and personality traits than with the type of substance used. These results suggest that addressing these factors in addiction treatment programs is of considerable importance. Furthermore, for individuals with alcohol use disorder, it may be more appropriate in clinical practice to prioritize the evaluation of current psychosocial functioning rather than attributing excessive importance to the age at which alcohol use was initiated.
Benzer Tezler
- Alkol ve madde kullanım bozukluğu olan bireylere uygulanan psikoeğitimin içselleştirilmiş damgalama ve benlik saygısı üzerine etkisi
The effect of psychoeducation applied to individuals with alcohol and substance use disorder on internalized stigma and self-esteem
HANDE TUĞÇE DEMİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikiyatriBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LATİFE UTAŞ AKHAN
- Madde kullanım bozukluğu tanısıyla gönüllüveya zorunlu olarak yatarak tedaviuygulanan bireylerde klinik özellikler,tedavi motivasyonu, damgalanma, algılanansosyal destek ve baş etme stratejilerininkarşılaştırılması
A comparison of clinical characteristics, treatmentmotivation, stigma, perceived social support and copingstrategies in people admitted voluntarily orinvoluntarily to inpatient treatment with a diagnosisof substance use disorder
VESİLE ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM DEVRİM BALABAN
- Alkol ve madde kullanım bozukluğu olan hastalarda komorbidite kumar oynama bozukluğunu yordayan özellikler: Mizaç ve dürtüsellik
Alcohol and drug use disorders in patients with comorbidity gambling disorder with the features: Temperament and impulsivity features
ENES KARTAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİLMİYE NESRİN DİLBAZ
- Opiyat ve stimulan kullanımı olan kişilerde madde kullanım bozukluğu şiddetinin yaşam üzerine olan etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of substance use disorder severity on life in people with opioid and stimulant use
ECE KUTSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HABİB ERENSOY
- Alkol kullanım bozukluğu olan kişilerde aleksitimi, emosyonel disregülasyon, impulsivite ve ağrı duyarlılığının interosepsiyon ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
FİGEN SEVEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriTrakya ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET BÜLENT SÖNMEZ