Birinci basamak sağlık hizmeti alan 40-65 yaş arası kişilerdekardiyovasküler hastalık risk faktörleri bilgi düzeyi ve ilişkisinin değerlendirilmesi
Receiving primary health services in people between 40-65 years of age cardiovascular disease risk factors evaluation of knowledge level and relationship
- Tez No: 995188
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SELMA PEKGÖR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Kardiyovasküler Hastalıklar Bilgi Düzeyi, Mahalle Yaşamı, Stres, Cardiovascular Diseases Knowledge Level, Neighborhood Life, Stress
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Konya Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: 40-65 yaş arası kişilerin kardiyovasküler hastalık (KVH) risk faktörleri hakkındaki bilgi düzeyinin belirlenmesi, kişinin KVH risk faktörleri ile ilişkisinin incelenmesi, sosyodemografik özellikler ve alışkanlıklara göre bilgi düzeyinin karşılaştırılması amaçlandı. Gereç ve yöntem: Araştırma Konya Selçuklu ilçesi 192 No'lu aile hekimliği biriminde 30.08.2025-15.10.2025 tarihleri arasında herhangi bir sebeple birinci basamak hizmeti için başvurmuş 40-65 yaş arası 195 kişi ile yapıldı. Yüz yüze görüşme yöntemi ile katılımcılara 22 sorudan oluşan sosyodemografik anket ve 28 sorudan oluşan kardiyovasküler hastalık risk faktörleri bilgi düzeyi (KARRİF-BD) ölçeği uygulandı. Araştırma sonucu elde edilen veriler Statistical Package for Social Sciences (SPSS) 22.0 paket programı ile analiz edildi. Bulgular: 195 örneğin analiz edildiği mevcut çalışmada yaş ortancası 50 olarak bulundu. %63,6'sının kadın olduğu bu örneklemde ilkokul mezunu olanlar %49,7, aktif olarak çalışmaya devam edenler %27,7, geliri giderine denk olanlar %61, kronik hastalık öyküsü olanlar %57,4, ailesinde KVH öyküsü olanlar %50,3, sigara kullananlar %24,6, beden kitle indeksi (BKİ) ortalaması 28,8 kg/m2, fazla kilolu olanlar %39 olarak tespit edildi. Fiziksel aktivite yapanların sıklığı %56,4 (n=110), sebze tüketimi sıklığı haftada 4–6 kez %35,9 (n=70), KARRİF-BD toplam puanı için ortanca değeri 21 (18–24), güvenilirlik için Cronbach alfa katsayısı toplam puan için 0,811 olarak bulundu. Yemeklerde yağ tercihinde kadınlarda sıvıyağ, erkeklerde zeytinyağı sıklığı daha yüksekti (p=0,035). Obezite sıklığı kronik hastalığı olanlarda daha yüksekti (p=0,030). Kadınlarda obezite sıklığı erkeklerden daha yüksek bulundu (p<0,001). Eğitim durumuna göre yapılan değerlendirmede, lise ve üzeri eğitim alanlarda KARRİF-BD toplam puanının 21'in üzerinde olma sıklığı daha yüksek tespit edildi (p<0,001). KARRİF-BD toplam puanı 21 ve üstü olanlarda fiziksel aktivite yapma sıklığı daha yüksek tespit edildi (p=0,044). Yine BKİ, KARRİF-BD toplam puanı 21 ve üstü olanlarda daha düşük bulundu (p=0,022). Sonuç: KARRİF-BD ölçeğinden alınan ortanca puan, bilgi düzeyi açısından orta düzey olarak değerlendirildi. Çalışmadaki demografik, sosyoekonomik özelliklerin, fiziksel aktivite ve beslenme davranışlarının; hastalık yükü ve obezite ile uyumlu bir profil çizdiği görüldü. Fiziksel aktivite az, BKİ yüksek, kronik hastalıkların sıklığı da fazlaydı. Fiziksel aktivite yapma ihtimalini KARRİF-BD toplam puanı değerindeki her bir birimlik azalış 0,878 kat azaltmaktadır. Obezite ihtimalini KARRİF-BD toplam puanı değerindeki her bir birimlik artış 0,916 kat azaltmaktadır. Eğitim seviyesine göre KARRİF-BD puanlarında anlamlı fark gözlenmemesi, bilgiye erişim fırsatlarının artması ile bireylerin sağlık bilgisini öğrenebildiğini, ancak bu bilginin günlük davranışlara dönüştürülmesinin başka sosyal ve çevresel faktörlere bağlı olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: It was aimed to determine the level of knowledge of people aged 40-65 about cardiovascular disease (CVD) risk factors, to examine the person's relationship with CVD risk factors, and to compare the level of knowledge according to sociodemographic characteristics and habits. Materials (Patients) and Methods: The research was conducted with 195 people aged 40-65 who applied for primary care service for any reason between 30.08.2025 and 15.10.2025 in the family medicine unit No. 192 in Konya Selçuklu district. A sociodemographic survey consisting of 22 questions and a cardiovascular disease risk factors knowledge level (KARRIF-BD) scale consisting of 28 questions were applied to the participants by face-to-face interview method. The data obtained as a result of the research were analyzed with the Statistical Package for Social Sciences (SPSS) 22.0 package program. Results: In the present study, in which 195 samples were analyzed, the median age was found to be 50. In this sample, 63.6% were women, 49.7% were primary school graduates, 27.7% were currently employed, 61% had an income equal to their expenses, 57.4% had a history of chronic disease, 50.3% had a family history of CVD, and 24.6% were smokers. The mean body mass index (BMI) was 28.8 kg/m², and 39% were classified as overweight. The frequency of engaging in physical activity was 56.4% (n=110), and the frequency of vegetable consumption 4–6 times per week was 35.9% (n=70). The median score for the KARRIF-BD total score was 21 (18–24), and the Cronbach's alpha coefficient for reliability was 0.811 for the total score. Regarding fat preference in meals, the frequency of using liquid oil was higher among women, whereas olive oil was more frequently used by men (p=0.035). The prevalence of obesity was higher among individuals with chronic diseases (p=0.030). Obesity was also found to be more prevalent in women compared to men (p<0,001). In the evaluation based on educational status, individuals with a high school education or above had a higher frequency of having a KARRIF-BD total score above 21 (p<0.001). Individuals with a KARRIF-BD total score of 21 or above had a higher frequency of engaging in physical activity (p=0.044). Additionally, BMI was found to be lower in individuals with a KARRIF-BD total score of 21 or above (p=0.022). Conclusion: The median score obtained from the KARRİF-BD scale was considered moderate in terms of knowledge level. The demographic and socioeconomic characteristics, physical activity, and nutritional behaviors in the study showed a profile consistent with disease burden and obesity. Physical activity was low, BMI was high, and the frequency of chronic diseases was also high. Each unit decrease in the total KARRİF-BD score reduced the likelihood of engaging in physical activity by 0.878 times. Each unit increase in the total KARRİF-BD score reduced the likelihood of obesity by 0.916 times. The lack of a significant difference in KARRİF-BD scores based on education level indicates that individuals can learn health information with increased access to information, but the transformation of this information into daily behaviors depends on other social and environmental factors.
Benzer Tezler
- Bir Eğitim Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı kadınların meme ve serviks kanseri taramalarına uyumları ve katılımını etkileyen faktörler
Factors affecting compliance and participation in breast and cervical cancer screenings among women registered at An Educational Family Health Center
ATİKE İSMİNUR TAŞÇİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLRU PEMRA CÖBEK ÜNALAN
- Birinci basamak sağlık hizmetlerinden yararlananların hemşirelik imajına ilişkin algıları
The nursing image in the beneficiaries of primary health care services
SEDA TUĞBA BAYKARA MAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Hemşirelikİstanbul ÜniversitesiHemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKÜ BAYKAL
- Kayseri'de aile hekimine başvuran erişkin hastaların son bir yıldaki başvuru sıklığı ve bununla ilişkili değişkenlerin değerlendirilmesi: Analitik çalışma
An analytical study of the frequency of adult patient visits to family physicians in Kayseri and related variables over the past year
İBRAHİM ARİF DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiErciyes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA MÜMTAZ MAZICIOĞLU
- Filistin Batı Şeria'da 15-49 yaş evli kadınlar arasında karşılanmayan aile planlaması gereksinimi prevalansı ve ilişkili faktörler: Toplum tabanlı kesitsel çalışma
The prevalence of unmet for family planning needs and related factors within married women aged 15-49 in the West Bank of Palestine: A cross-sectional study
DOAA B.M. OSTAALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Aile PlanlamasıKarabük ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAZİYE ÖZDEMİR
- İnme geçirmiş evde sağlık hastalarında antikoagülan kullanımı özellikleri, tedavi gereksinimi ve yanlış kullanım sıklığı
Başlık çevirisi yok
BİRSEL ZENGİN OLKUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİHA SERAP ÇİFÇİLİ