Ortaöğretim okullarında müdür uygulamalarının örtük program çerçevesinde değerlendirilmesi
Evaluation of principals' practices in high schools within the framework of hidden program
- Tez No: 995127
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ ÜNAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Örtük program, Okul müdürü, Ortaöğretim, Eğitim liderliği, Eğitim ortamı, Eğitim programları, Eğitim sosyolojisi, Eğitim yönetimi, Eğitim örgütleri, Education leadership, Educational environment, Education programs, Education sociology, Educational administration, Education organizations
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, ortaöğretimde okul müdürlerinin örtük programı hangi yönetsel ve pedagojik uygulamalarla ürettiklerini ve sürdürdüklerini tespit etmek ve değerlendirmektir. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden çoklu-bütünsel durum çalışması deseninde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında İç Anadolu Bölgesi'nde bir il merkezinde bulunan altı resmî ortaöğretim kurumunda görev yapan altı okul müdürü, altı öğretmen ve bu okullarda öğrenim gören altı öğrenci olmak üzere toplam 18 katılımcıdan oluşmaktadır. Veriler; araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formları (müdür, öğretmen ve öğrenci formları) ve gözlem formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler betimsel ve içerik analizi teknikleriyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda okul müdürlerinin örtük program uygulamaları; akademik uygulamalar, imaj yönetimi, kural yönetimi, değer aktarımı ve yönetsel etki olmak üzere beş ana temada bütünleştirilmiştir. Akademik uygulamalar temasında, okul müdürlerinin eğitim-öğretim süreçlerini okulun türüne ve öncelikli hedeflerine (merkezi sınav başarısı, mesleki beceri/istihdam veya dini yeterlilik gibi) göre yeniden şekillendirdiği, resmî müfredatın bu beklentiler doğrultusunda esnetildiği belirlenmiştir. İmaj yönetimi temasında, okulun dış algısını ve kurumsal saygınlığını korumaya yönelik uygulamalar; kural yönetimi temasında ise resmî mevzuatta yer almayan ancak okul ikliminde uyulması beklenen yazılı olmayan kurallar tespit edilmiştir. Değer aktarımı temasında, okul türünün kurumsal kimliği ve misyonuyla örtüşen değerlerin dolaylı mesajlar aracılığıyla aktarıldığı; yönetsel etki temasında ise müdürlerin liderlik davranışlarının ve yönetim pratiklerinin öğrenciler üzerinde resmî programdan bağımsız, kalıcı etkiler bıraktığı saptanmıştır. Yapılan tespitler doğrultusunda okul yöneticilerine, politika yapıcılara ve araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The primary objective of this study is to identify and evaluate the administrative and pedagogical practices through which secondary school principals develop and maintain the hidden curriculum. The research was conducted using a multiple-case study design, one of the qualitative research designs. The study group consisted of a total of 18 participants: six school principals, six teachers, and six students studying at these schools, all working at six public secondary education institutions located in a provincial center in the Central Anatolia Region during the 2023-2024 academic year. Data were collected using semi-structured interview forms (principal, teacher, and student forms) and an observation form developed by the researcher. The data obtained were analyzed using descriptive and content analysis techniques. The research findings indicate that school principals' hidden curriculum practices are integrated into five main themes: academic practices, image management, rule management, value transfer, and managerial influence. In the academic practices theme, it was determined that school principals reshaped the education and training processes according to the type of school and its priority goals (such as success in central exams, vocational skills/employment, or religious competence), and that the official curriculum was flexibly adapted in line with these expectations. In the image management theme, practices aimed at protecting the school's external perception and institutional reputation were identified; in the rule management theme, unwritten rules not included in official legislation but expected to be followed in the school climate were identified. In the theme of value transfer, it was found that values consistent with the institutional identity and mission of the school type were conveyed through indirect messages; in the theme of managerial influence, it was found that principals' leadership behaviors and management practices had lasting effects on students, independent of the official program. Recommendations were made to school administrators, policymakers, and researchers based on these findings.
Benzer Tezler
- Multivariate analysis of school principals' technology leadership competencies, learning school environment and schools' social network structures
Okul müdürlerinin teknoloji liderliği yeterlikleri, okullardaki örgütsel öğrenme ortamı ve örgüt-içi sosyal ağ yapıları arasındaki ilişkinin çok yönlü analizi
KÖKSAL BANOĞLU
Doktora
İngilizce
2019
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜNEVVER ÇETİN
- Ortaöğretim okullarında yaşanan disiplin vakaları ve okul müdürlerinin önleyici uygulamaları (Rize ili örneği)
Discipline cases which took place in secondary schools and preventive practisesof headmasters (Sample of Rize province)
BÜLENT BAYRAKTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimAvrasya ÜniversitesiYönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. LEYLA AYDEMİR
- Ortaöğretim coğrafya derslerinde çağdaş ders denetim kriterleri
Contemporary course auditing criteria in secondary education geography courses
AYKUT YOKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ BALCI
- Okul yöneticilerinin Eğitim Bölgeleri ve Eğitim Kurulları uygulamalarına ilişkin görüşleri
School administrators' opinions on School Districts and Educational Boards
DENİZ TATAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YAŞAR YAVUZ
- Avrupa Birliğine üyelik sürecinde Türk eğitim sisteminde toplam kalite yönetimi ve İstanbul ilindeki okullarda toplam kalite yönetiminin uygulanması konusunda bir araştırma
Membership in the process of the European Union of Turkish education system in schools total total quality management and quality management implementation of a research in İstanbul
ZULGANİ KAYA