Özel okul öğretmenlerinin psikolojik sözleşmeye ilişkin deneyim ve anlamlandırmaları
Private school teachers' experiences and interpretations on the psychological contract
- Tez No: 994940
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MİTHAT KORUMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Eğitim yönetimi, Educational administration
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada özel okullarda görev yapan öğretmenlerin psikolojik sözleşmeye ilişkin deneyim ve anlamlandırmalarının ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yaklaşımlarından biri olan fenomenoloji deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın katılımcılarının belirlenmesinde ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmış olup, katılımcılar İstanbul ilinde özel okullarda görev yapan farklı kariyer evrelerinde bulunan 22 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak, yüz yüze ve online görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Toplanan veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Verilerin analizi sonucunda“dinamik anlaşma biçimi”,“çok boyutlu sözleşme”,“pozitif örgütsel davranış”,“örgüt-birey karşılıklılığı”,“algılanan adaletsizlik”,“sosyal destek”ve“yönetsel ikilem”olmak üzere yedi temaya ulaşılmıştır. Araştırmanın sonucunda özel okul öğretmenlerinin psikolojik sözleşmeye ilişkin anlamlandırma ve deneyimlerinin kariyer evrelerine göre farklılıklar gösterdiği görülmüştür. Öğretmenler tarafından psikolojik sözleşme olgusunun örgüte giriş süreci ile başlayan, örgüt içerisindeki etkileşimlerle şekillenen, yazılı olmayan, kişiye özgü bir anlaşma türü olarak tanımlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Kariyere giriş evresi öğretmenlerinin psikolojik sözleşmelerini kişi odaklı pozitif iletişim ve sosyal-duygusal ihtiyaçları üzerinden kurdukları, durulma evresi öğretmenlerinin psikolojik sözleşmelerinin fazla iş yükü ve adaletsiz iş paylaşımından olumsuz etkilendiği, deneycilik aktivizm evresi öğretmenlerinin psikolojik sözleşmelerinin oluşumunda örgüt politikalarına önem verdikleri, uzmanlık evresi öğretmenlerinin psikolojik sözleşmelerinde karar alıcı konumda olma isteklerinin bulunduğu, sakinlik evresi öğretmenleri için örgüt iklimi ve örgüt kültürü psikolojik sözleşmelerini güçlendirici unsurlardan gördükleri sonuçlarına ulaşılmıştır. Ulaşılan sonuçlar doğrultusunda uygulayıcı ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aims to reveal the experiences and interpretations of psychological contracts among teachers working in private schools. The research was designed using the phenomenological pattern, one of the qualitative research methods. Criterion sampling was used to determine the participants, who consisted of 22 teachers at different career stages working in private schools in Istanbul. The data were collected through face-to-face and online interviews using a semi-structured interview form. The collected data were analyzed using content analysis. As a result of the data analysis, seven themes were identified:“dynamic agreement type”,“multi-dimensional contract”,“positive organizational behavior”,“organization-individual reciprocity”,“perceived injustice”,“social support”and“managerial dilemma”. The findings revealed that private school teachers' interpretations and experiences of psychological contracts differed based on their career stages. Teachers defined the psychological contract as a non-written, individual-specific type of agreement that begins with the process of entering the organization and is shaped through interactions within the organization.It was concluded that teachers in the entry stage of their careers formed their psychological contracts through person-centered positive communication and socio-emotional needs; teachers in the stabilization stage were negatively affected by excessive workload and unfair task distribution; teachers in the experimentation and activism stage gave importance to organizational policies in the formation of their psychological contracts; teachers in the specialization stage desired to be in decision-making positions in their psychological contracts; and teachers in the calmness stage saw organizational climate and culture as reinforcing elements of their psychological contracts. Based on these findings, recommendations were made for practitioners and researchers.
Benzer Tezler
- Özel program ve proje uygulayan mesleki ve teknik Anadolu liselerinde görev yapan öğretmenlerin psikolojik sözleşmeye ilişkin görüşleri
The views of teachers working in vocational and technical Anatolian high schools implementing special programs and projects on psychological contract
FATMA NUR BAYCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET FARUK LEVENT
- Anadolu liselerinde görevli öğretmenlerin iş çevresine uyum düzeyleri (Diyarbakır ili örneği)
Anatolian high school teachers' level of work environment fit (Sample of diyarbakir province)
BÜNYAMİN HAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimDicle ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ABİDİN DAĞLI
- Öğretmenlerin psikolojik sözleşme ihlali, işe yabancılaşması ve üretim karşıtı iş davranışları arasındaki ilişki
The relationship between teachers' psychological contract violation, work alienation and counterproductive work behavior
DERYA DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAN DEMİRKASIMOĞLU
- Özel okul öğretmenlerinin örgütsel ve meslekî bağlılıkları ile işten ayrılma niyetleri arasındaki ilişki
Relationship between organizational and occupational commitment and job turnover intention of private school teachers
FATMA AĞIRBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ENGİN DENİZ
- Kamu ve özel ilköğretim okulu sınıf öğretmenlerinin psikolojik sözleşme algıları ve iş çevresine uyum düzeyleri ile ilişkisi
The relationship between psychological contract perceptions and person-environment fit levels of public and private elementary school teachers
NİHAN DEMİRKASIMOĞLU
Doktora
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitimin Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İNAYET AYDIN