Munzur nehri yan dereleri için HEC-RAS ve ARCGIS tabanlı taşkın analizi
Flood analysis of Munzur river tributaries using HEC-RAS and ARCGIS
- Tez No: 994659
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERAL KORKMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Munzur Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünya genelinde en sık karşılaşılan doğal afetlerden biri olan taşkınlar, bulundukları bölgelerde ciddi can ve mal kayıplarına yol açmasının yanı sıra sosyal ve ekonomik yaşamı da olumsuz etkilemektedir. Bu afetlerin etkileri yalnızca fiziksel zararlarla sınırlı kalmamakta; doğrudan etkilenmeyen bireyler bile çevresel değişimlerin sonucu olarak psikolojik ve sosyolojik travmalar yaşayabilmektedir. Bu nedenle taşkınlar, mühendislik çözümlerinin yanında sosyal boyutlarıyla da ele alınması gereken çok boyutlu afetlerdir Taşkınların oldukça önemli bir sorun olduğu günümüzde, taşkın riski açısından hassas bölgelerden biri olan Tunceli ili Mazgirt ilçesine bağlı Aktuluk Beldesi'nin imar sınırları içerisinde kalan alanlar ele alınmıştır. Çalışma sahasında, Munzur Çayı'na bağlanan ve çoğunlukla yılın büyük bölümünde kuru olan T1, T2 ve T3 yan dereleri incelenmiştir. Söz konusu derelere ilişkin coğrafi ve topoğrafik veriler, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) teknolojilerinden biri olan ArcGIS yazılımı aracılığıyla değerlendirilmiştir. ArcGIS yardımıyla dijital yükseklik modelleri (DEM), eğim ve akış yönü analizleri yapılarak taşkın yayılım alanları haritalandırılmıştır. Elde edilen mekânsal veriler, hidrolojik analizler için HEC-RAS (Hydrologic Engineering Center - River Analysis System) yazılımına entegre edilerek bir ve iki boyutlu taşkın modellemeleri gerçekleştirilmiştir. Modelleme çalışmaları kapsamında, bölgede mevcut bulunan dere yataklarının taşıma kapasiteleri, kanal kesitleri ve yapısal hidrolik elemanlar (menfezler, köprüler, bentler vb.) analiz edilmiştir. Yapılan simülasyonlar sonucunda, taşkın debileri karşısında yapıların uygunluk durumları değerlendirilmiş ve kritik noktalarda taşkın riski taşıyan alanlar belirlenmiştir. Ayrıca, memba havzasından gelebilecek rüsubat miktarı ve olası tıkanmalar da göz önünde bulundurularak, olası taşkın senaryoları analiz edilmiştir. Bu çalışmada, taşkınların önlenmesi veya etkilerinin en aza indirilebilmesi amacıyla planlama, proje ve mühendislik uygulamalarına katkı sağlamayı hedeflemektedir. Özellikle bölgede taşkın olaylarının en önemli etkisi olan heyelanların önlemesinde önceden riskli alanların belirlenerek yerel yönetimlerin, afet yönetim stratejilerini belirlemede ve riskli alanlar için önleyici tedbirler geliştirmesinde faydalanabileceği bilimsel bir veri kaynağı sunması amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Floods are among the most common types of natural disasters worldwide, causing significant loss of life and property while also adversely affecting social and economic activities in the affected regions. The impacts of floods are not limited to physical damage; even individuals who are not directly affected by the event may experience psychological and sociological trauma as a result of environmental changes. Therefore, floods should be considered multidimensional disasters that require not only engineering-based solutions but also an assessment of their social implications. In this study, the areas located within the zoning boundaries of Aktuluk Town in the Mazgirt district of Tunceli Province identified as a flood-prone regions were examined. The T1, T2, and T3 tributaries, which connect to the Munzur River and remain dry for most of the year, were analyzed. Geographical and topographical data related to these streams were evaluated using ArcGIS, one of the Geographic Information Systems (GIS) technologies. Digital Elevation Models (DEM), slope, and flow direction analyses were conducted through ArcGIS, and flood inundation areas were mapped accordingly. The spatial data obtained from these analyses were then integrated into the HEC-RAS (Hydrologic Engineering Center – River Analysis System) software to perform one- and two dimensional flood modeling. Within the scope of the modeling process, the carrying capacities of the existing streambeds, channel cross-sections, and structural hydraulic elements such as culverts, bridges, and weirs were examined. Simulation results were used to evaluate the adequacy of these structures under various flood discharges and to identify critical areas at risk of flooding. Furthermore, sediment transport from the upstream basin and potential blockages were considered in order to analyze possible flood scenarios. This study aims to contribute to planning, design, and engineering practices intended to prevent floods or mitigate their impacts. The findings provide a scientific data source that can assist local authorities in identifying hazardous areas in advance, developing disaster management strategies, and implementing preventive measures particularly for addressing landslides triggered by flood events in the region.
Benzer Tezler
- Munzur nehri projeleri ve etkileri: Kamu yönetimi açısından bir inceleme
Effects of the Munzur river projects: A study of the public administration
YUSUF KÜÇÜKBAŞOL
Doktora
Türkçe
2014
Kamu Yönetimiİnönü ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF KARAKILÇIK
- Munzur Nehri'ndeki Salmo trutta macrostigma (Dumeril, 1858)'nın bazı Populasyon parametrelerinin incelenmesi
The investigation of some meristic and morphometric characteristics of Salmo trutta Macrostigma (Dumeril, 1858) in the Munzur river
FETHİYE MAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Su ÜrünleriTunceli ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FAHRETTİN YÜKSEL
DOÇ. DR. MEHMET ZÜLFÜ ÇOBAN
- Munzur Nehri'ndeki Salmo trutta macrostigma (Dumeril, 1858)'nın Bazı Meristik ve Morfometrik Özelliklerinin İncelenmesi
The Investigation of Some Meristic and Morphometric Characteristics of Salmo trutta macrostigma (Dumeril, 1858) in Munzur River
ELİF KARLIKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Su ÜrünleriTunceli ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FAHRETTİN YÜKSEL
DOÇ. DR. MEHMET ZÜLFÜ ÇOBAN
- Munzur nehri'nde yaşayan Capoeta Umbla (Heckel, 1843) ve Chondrostoma Regium (Heckel, 1843)'un total lipit ve yağ asitlerinin mevsimsel değişimi
Seasonal variation of total lipid and fatty acids of the Capoeta Umbla (Heckel, 1843) and Chondrostoma Regium (Heckel, 1843) living in the Munzur river
HACER KAYA
- Munzur nehrinden toplanan kırmızı benekli alabalık Salmo trutta macrostigma (Dumeril, 1858) (Osteichthyes: Salmonidae)'nın farklı dokularındaki (kas, karaciğer ve gonat) yağ asiti kompozisyonlarının mevsimsel değişimi
The seasonal variations in fatty acid compositions in different tissues (muscle, liver, gonad) of red-spotted trouth salmo trutta macrostigma (Dumeril, 1858) (Osteichthyes: Salmonidae)? collected in Munzur river
HACER KAYHAN