Enerji tüketimi ve büyüme ilişkisi: Gelişmekte olan ülkelere ilişkin panel veri analizi
The relationship between energy consumption and growth: Panel data analysis on developing countries
- Tez No: 994432
- Danışmanlar: PROF. DR. VELİ SIRIM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Enerji, Energy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son dönemlerde, ekonomik büyümenin belirleyicileri konusuna odaklanan çok sayıda çalışma, literatürde yer almaktadır. Bu bağlamda, enerji, büyüme ve kalkınmanın temel dinamiklerinden biri olarak, ülke ekonomilerinin gelişiminde kritik bir rol oynamaktadır. Enerjiye yönelik güçlü politikalar geliştirmek, ülkelerde ekonomik büyümenin sağlanmasını hızlandırmaktadır. Ekonomik faaliyetlerin artması sonucu enerjiye olan talep yükselmekte ve bu durum, enerji tüketimi ile büyüme ilişkisini iktisat literatüründe önemli bir araştırma konusu haline getirmektedir. Dolayısıyla, bu araştırmanın temel gayesi, gelişmekte olan ülkelerde konu ilişkinin yönünü, niteliğini ampirik olarak incelemektir. Araştırmada, 21 gelişmekte olan ülke bazında 1995-2022 periyoduna ait panel set kullanılmakta ve bazı panel testlerden faydalanılmaktadır. Ele alınan tahmin modeli, ekonomik büyümenin belirleyicileri olarak, birincil enerji tüketimi, ticaret, brüt sabit sermaye ve finansal küreselleşme değişkenlerini içermektedir. Kao, Pedroni ve Westerlund yöntemleri kullanılarak elde edilen analiz sonuçları, modele ilave edilen göstergeler arasında uzun vadeli bir eşbütünleşme bağlantısının olduğunu kanıtlamaktadır. AMG ve CCEMG uzun dönem katsayı tahmincilerinin bulguları, enerji tüketiminin büyüme ile anlamlı ve pozitif bir etkileşim içerisinde olduğunu kanıtlamaktadır. Bu bulgular, aynı zamanda brüt sabit sermaye ve finansal küreselleşmenin de büyüme ile anlamlı ve pozitif ilişkili olduğunu belirtmektedir. Ancak, ticaret değişkeni, gelişmekte olan ülkelerin ithalatta dışa bağımlılığının yüksek olmasından dolayı, büyüme ile negatif etkili olarak çıkmaktadır. Ticari dışa açıklık değişkeni ile büyüme ilişkisinin negatif olduğu bu bulgular, hem teori ile hem de korelasyon ve uzun dönem tahminleri ile uyum sağlamaktadır. Dumitrescu ve Hurlin tekniği ile bulunan nedensellik sonuçları, enerji kullanımı ile büyüme ilişkisinin çift taraflı olduğunu ortaya koymaktadır. Nedensellik bulguları, aynı zamanda diğer belirleyici değişkenler ile büyümenin arasında da çift yönlü nedenselliğin varlığını ispatlamaktadır. Tez araştırmasının ampirik analiz kısmından elde edilen tüm bulgular, gelişmekte olan ülkelerde enerjiye ilişkin politikaların iktisadi büyüme üzerinde belirleyici bir role sahip olduğunu ve aynı zamanda enerji verimliliğini arttırmaya yönelik uygulanacak strateji ve politikaların sürdürülebilir büyüme veya kalkınma hedefleri bakımından önem taşıdığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
In recent periods, numerous studies focusing on the determinants of economic growth exist in the literature. Within this context, energy as one of the fundamental drivers of growth and development, plays a critical role in the progress of national economies. İmplementing strong energy policies contributes to accelerating economic growth in countries. As economic activities expand, the demand for energy increases and this makes the relationship between energy consumption and growth a key research topic in the economic literature. Therefore, the main objective of this research is to empirically examine the direction, nature of the subject relationship in developing countries. In the study, a panel dataset for 21 developing countries covering the period 1995-2022 is used and some panel tests are employed. The estimation model considered contains primary energy consumption, trade, gross fixed capital formation and financial globalization variables as determinants of economic growth. The analysis results obtained using the Kao, Pedroni and Westerlund methods indicate the presence of a long-run cointegration relationship among the variables included in the model. The findings of the AMG and CCEMG long-run coefficient estimators prove a significant and positive interaction between energy consumption and growth. These findings also prove that gross fixed capital formation and financial globalization are significantly and positively related to growth. But, the trade variable demonstrates a negative impact on growth due to the high import dependence of developing countries. These results, which show that the relationship between trade openness and growth is negative, are consistent with both theory and correlation and long-run coefficient estimators. The causality findings obtained using the Dumitrescu and Hurlin technique indicate that the relationship between energy consumption and growth is bidirectional. The causality results also prove the presence of bidirectional causality between other determinant variables and growth. All results obtained from the empirical analysis part of the thesis research demonstrate that energy policies have a decisive role on economic growth in developing countries and at the same time, strategies and policies to be implemented to increase energy efficiency are important in terms of sustainable growth or progress goals.
Benzer Tezler
- Gelir eşitsizliğinin yenilenebilir enerji üzerindeki etkisi: Gelişmekte olan ülkeler örneği
The impact of income inequality on renewable energy: The case of developing countries
HARUN DEMİR
Doktora
Türkçe
2023
EkonomiTekirdağ Namık Kemal Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH ÖZTÜRK
- Three essays on the relationship between unemployment, employment and environmental pollution: Environmental Phillips Curve and Environmental Employment Curve approaches
İşsizlik, istihdam ve çevre kirliliği arasındaki ilişkiyle ilgili üç makale: Çevresel Phıllıps Eğrisi ve Çevresel İstihdam Eğrisi yaklaşımları
TUĞBA KOYUNCU ÇAKMAK
Doktora
İngilizce
2023
EkonomiEskişehir Osmangazi Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA KEMAL BEŞER
DR. ÖĞR. ÜYESİ ANDREW ADEWALE ALOLA
- Enerji-büyüme ilişkisi ve enerji-büyüme ilişkisini etkileyen unsurlar
Energy- economic growth relationship and factors affecting energy-economic growth relationship
TUBA ŞAHİNOĞLU
- Yükselen piyasalarda enerji tüketiminin ekonomik büyümeye etkisi panel granger nedensellik analizi
Effect of energy consumption on economic growth in emerging markets panel granger causality analysis
MUHAMMET YUSUF YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
EkonomiMarmara Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA EMRE AKBAŞ
- Ekonomik büyüme ve çevre ilişkisi: Çevresel Kuznets yaklaşımı
Relationship between economic growth and environment: Environmental Kuznets approach
MERVE DÖLEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Ekonomiİstanbul Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SUNA MUĞAN ERTUĞRAL