Madde kavramının öğretimi ile ilgili makalelerin incelenmesi
Review of articles related to teaching the concept of matter
- Tez No: 994375
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞEGÜL DERMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, 2010–2025 yılları arasında Türkiye'de yayımlanan eğitim dergilerinde fen eğitimi alanında“madde”kavramını konu alan makaleleri çeşitli ölçütler doğrultusunda sistematik biçimde incelemek ve bu çalışmaların genel araştırma eğilimlerini ortaya koymaktır. Bu kapsamda, Google Akademik ve DergiPark veri tabanlarında dizinlenen çalışmalar arasından araştırma ölçütlerini karşılayan toplam 87 makale, içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Makalelerin seçiminde veri tabanlarına madde ve fen eğitimi anahtar kelimeleri ayrı ayrı yazılarak taramalar gerçekleştirilmiştir. Ayrıca ikili taramalarla da makalelere ulaşılmıştır. Araştırmada ele alınan makaleler genel özellikleri ve öğrencilerin kavramsal anlamalarına ilişkin ortaya konulan hususlar açısından değerlendirilmiştir. Analiz sürecinin tamamlanmasının ardından, araştırma sorularına ilişkin frekans değerleri hesaplanarak Excel programına aktarılmış; elde edilen veriler doğrultusunda uygun tablo ve grafikler oluşturulmuştur. Araştırma bulgularına göre,“madde”kavramını konu alan makalelerin yoğun olarak 2023 ve 2024 yıllarında yayımlandığı, en fazla yayının ise Kastamonu Eğitim Dergisi ve Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi tarafından gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Çalışmaların yürütüldüğü bölgeler açısından Karadeniz Bölgesi öne çıkarken; il bazında Amasya ve İstanbul en fazla araştırmanın yapıldığı iller olarak tespit edilmiştir. Makale türü bakımından araştırma makalelerinin ağırlıklı olarak tercih edildiği görülmüştür. Örneklem özellikleri incelendiğinde, çalışmaların büyük bir bölümünün 6. sınıf öğrencileri ile gerçekleştirildiği ve örneklem büyüklüğü olarak en sık 11–50 kişi aralığındaki grupların tercih edildiği belirlenmiştir. Yöntemsel açıdan değerlendirildiğinde, araştırmalarda çoğunlukla nicel araştırma yöntemleri ile yarı deneysel desenlerin kullanıldığı tespit edilmiştir. Veri toplama aşamasında ise başarı testleri yaygın olarak kullanılmıştır. Araştırmaların amaçları incelendiğinde, öğrencilerin konuları kavramsal düzeyde anlamalarını ve anlamlı öğrenmelerini desteklemeye yönelik çalışmaların çoğunlukta olduğu belirlenmiştir. Öğrenci kavramalarını belirlemek için çoktan seçmeli soruların yaygın olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin bilgiye yönelik ileri sürdükleri görüşlere göre; fen bilimlerinin içerisinde yer alan matematiksel gösterimlerin kullanımından kaynaklanan güçlükler, makroskobik düzeyde gözlenen olguların mikroskobik düzeydeki açıklamalarla ilişkilendirilememesi, bilimsel kavramların günlük yaşamla bağdaştırılamaması ve ön koşul bilgi eksiklikleri gibi durumların öne çıktığı tespit edilmiştir. Öğrencilerde en sık rastlanan kavram yanılgılarının, madde taneciklerinin enerjisi ile ilgili olduğu; kavrama güçlüklerinin ise büyük ölçüde madde konusunun epistemolojik yapısından ve pedagojik engellerden kaynaklandığı belirlenmiştir. Araştırmalarda, aktif öğrenme temelli yaklaşımların öğrencilerde kavramsal değişimi sağlamak için sıklıkla kullanıldığı görülmüştür. Elde edilen bulgular doğrultusunda, ilgililere (araştırmacılara, öğretmenlere ve ders kitabı yazarlarına) yönelik çeşitli öneriler geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to systematically examine articles on the concept of“matter”in the field of science education published in educational journals in Turkey between 2010 and 2025, according to various criteria, and to reveal the general research trends of these studies. In this context, a total of 87 articles meeting the research criteria, indexed in Google Scholar and DergiPark databases, were examined using content analysis. Articles were selected by searching the databases separately using the keywords“matter”and“science education.”Articles were also accessed through pairwise searches. The articles included in the study were evaluated in terms of their general characteristics and the issues presented regarding students' conceptual understanding. After the completion of the analysis process, frequency values related to the research questions were calculated and transferred to Excel; appropriate tables and graphs were created based on the obtained data. According to the research findings, it was determined that articles on the concept of“matter”were published most frequently in 2023 and 2024, with the highest number of publications being by the Kastamonu Journal of Education and the Journal of Science Teaching. In terms of the regions where the studies were conducted, the Black Sea Region stands out; Amasya and Istanbul were identified as the provinces where the most research was conducted. Regarding the type of article, research articles were predominantly preferred. Examining the sample characteristics, it was determined that the majority of studies were conducted with 6th-grade students, and the most frequently used sample size was between 11 and 50 students. From a methodological perspective, it was found that quantitative research methods and quasi-experimental designs were mostly used in the studies. Achievement tests were commonly used in the data collection phase. When examining the aims of the research, it was determined that the majority of studies aimed to support students' conceptual understanding and meaningful learning of the subjects. Multiple-choice questions were commonly used to determine student understanding. According to the students' views on knowledge, difficulties arising from the use of mathematical notations within science, the inability to relate macroscopic phenomena to microscopic explanations, the inability to connect scientific concepts with daily life, and deficiencies in prerequisite knowledge were identified as prominent issues. The most common misconceptions among students concern the energy of matter particles; and difficulties in understanding are largely attributed to the epistemological structure of the concept of matter and pedagogical barriers. Research has shown that active learning-based approaches are frequently used to facilitate conceptual change in students. Based on these findings, various recommendations have been developed for stakeholders (researchers, teachers, and textbook authors).
Benzer Tezler
- Kız Teknik Okulları Müfredatı kapsamındaki üretimin Cumhuriyet modernleşmesi bağlamında incelenmesi (1945-1975)
Analysis of the production under the curriculum of Girls' Technical Schools in the context of modernization of (Turkish) Republic (1945-1975)
AYÇA BÜYÜKÇINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve Öğretimİstanbul Teknik ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLNAME TURAN
- Implementation of data-driven decisions in urban governance and planning
Kent yönetişim ve planlamasında veri odaklı kararların uygulanması
JAFAR NAJAFLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZHAN ERTEKİN
- Öğretmenlerin siberkondria düzeyleri ile dijital okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between teachers' cyberchondria levels and digital literacy levels
SEDA AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Bilim ve TeknolojiTrakya ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ MERTKAN GEZGİN
- Matematik eğitiminde ölçme konusuna yönelik çalışmaların incelenmesi: Uzunluk ölçüleri örneği
An examination of studies on measurement in mathematics education: The example of length measurements
CEM ÇİKOT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
MatematikBayburt ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. MUSTAFA ALBAYRAK
- Ulaş Sağlık Ocağı merkezinde nüfusun bazı niteliklerine ve konutların durumuna ilişkin bir çalışma
An Investigation carried out at the Ulaş Public Health Centre concerning some characteristics of the population and housing conditions in the district of Ulaş
EROL ŞANLI
Doktora
Türkçe
1985
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET ÖZGÜR