Akıllı insan davranışının toplumsal refaha etkisi: Akıllı şehir İstanbul için fenomenolojik bir araştırma
The impact of smart human behavior on social well-being: A phenomenological study for smart city Istanbul
- Tez No: 994252
- Danışmanlar: PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN, DOÇ. DR. NATALİJA LEPKOVA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Bilim ve Teknoloji, Science and Technology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Enformatik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Enformatik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, teknoloji odaklı kentsel dönüşüm süreçlerinde“insan”faktörünü merkeze alarak; akıllı şehir uygulamalarının bireylerin davranış kalıplarını nasıl dönüştürdüğünü ve bu dönüşümün toplumsal refah algısı üzerindeki etkilerini anlamayı amaçlamaktadır. Literatürde genellikle teknolojik altyapı üzerinden tanımlanan akıllı şehir kavramı, bu araştırmada bireyin gündelik yaşam pratikleri, akıllı insan davranışı ve toplumsal refah ekseninde fenomenolojik bir bakış açısıyla yeniden yorumlanmıştır. Araştırma,“akıllı şehir”,“akıllı insan”ve“ toplumsal refah”olmak üzere üç temel kavram üzerine inşa edilmiş olup,“İstanbul örneği”çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji (olgubilim) deseni kullanılmıştır. İstanbul akıllı şehir sakinlerinden oluşan 10 katılımcı ile yapılan görüşmeler neticesinde, katılımcıların deneyimlerine dair analizler yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler ışığında Akıllı Şehir Algısı, Akıllı İnsan Olma Deneyimi ve Öz-Yansımalar ve Toplumsal Refah Algısı olmak üzere üç ana tema ve temalarla ilgili bulgulara ulaşılmıştır.“Akıllı Şehir Algısı”ile katılımcılar için akıllı şehir, öncelikle zaman tasarrufu ve ulaşım kolaylığı olarak algılanırken, teknoloji şehir kaosunu yönetilebilir kılan bir araç olarak kodlanmıştır.“Akıllı İnsan Olma Deneyimi ve Öz-Yansımalar”kapsamında; bireylerin teknoloji üzerinden sergilediği davranışlar; çevresel sorumluluk, veri paylaşımı ile dijital katkı ve on-line bürokrasi kullanımı ile zaman ve mekan yönetimi olarak somutlaşmaktadır. Katılımcılar, teknolojiyi toplumsal bir yardımlaşma aracı olarak görme eğilimindedir.“Toplumsal Refah Algısı”ise, teknolojinin sağladığı hız ve kameraların varlığı ile ilişkilendirilen güvenlik kavramı ile artarken, en yüksek mutluluk seviyesine günlük yaşamda bireysel sorumluluk bilinciyle yardımlaşıldığı ve dijital imkanların özellikle afet dönemlerinde fiziksel yardımlaşma ile birleştiği anlarda ulaşıldığı tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, İstanbul'da akıllı şehir deneyiminin özünün;“akıllı şehir uygulamalarının bireylerin gündelik yaşam dünyasında kolaylık, kontrol ve sorumluluk duyguları üzerinden şehir yaşantısını deneyimleme biçimini dönüştürmesi ve bu dönüşümün toplumsal refahı yaşantısal olarak anlamlı kılması”olduğu belirlenmiştir. Akıllı insan davranışı, bireysel faydayı toplumsal faydaya dönüştürme potansiyeli taşımaktadır. Ancak toplumsal refahın tam tesisi için; yönetimlerin bölgesel eşitliği gözetmesi, akıllı uygulamaların görünürlüğünü artırması, dijital katılımcılığı daha güçlü tesis etmesi ve teknolojik yatırımları kentin kenar bölgelerine de yayması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to understand how smart city applications transform individuals' behavioral patterns and the impact of this transformation on the perception of social well-being, by focusing on the“human”factor in technology-oriented urban transformation processes. While the concept of a smart city is generally defined in the literature through technological infrastructure, this research reinterprets it from a phenomenological perspective, focusing on individuals' daily life practices, smart human behavior, and social well-being. The research is built upon three fundamental concepts:“smart city,”“smart human”and“social well-being,”with“Istanbul as the case study.”The phenomenological design, a qualitative research method, was used. Interviews were conducted with 10 participants from Istanbul's smart city population, and analyses of their experiences were performed. Based on the data obtained from the interviews, three main themes and related findings were reached: Smart City Perception, Experience of Being an Smart Human and Self-Reflections, and Social Well-Being Perception. In the“Smart City Perception”section, participants primarily perceived a smart city as a means of saving time and facilitating transportation, while technology was coded as a tool that makes urban chaos manageable. Within the scope of“The Experience of Being a Smart Human and Self-Reflections,”individuals' behaviors exhibited through technology were concretized as environmental responsibility, digital contribution through data sharing, and time and space management through the use of online bureaucracy. Participants tended to view technology as a tool for social cooperation.“Social Well-Being Perception”increased with the concept of security associated with the speed provided by technology and the presence of cameras, while the highest level of happiness was reached in daily life when individual responsibility and cooperation were evident, and when digital capabilities were combined with physical assistance, especially during disasters. The research concluded that the essence of the smart city experience in Istanbul is;“Smart city applications transform the way individuals experience urban life through feelings of convenience, control, and responsibility in their daily lives, and this transformation makes social well-being experientially meaningful”. Smart human behavior has the potential to transform individual benefit into social benefit. However, for the full establishment of social well-being; it is recommended that administrations ensure spatial equality, increase the visibility of smart applications, establish stronger digital participation, and extend technological investments to the peripheral areas of the city.
Benzer Tezler
- Foucault'cu bağlamda yenı̇ medya ve ı̇ktı̇dar: Instagram kullanıcıları
New media and power in a Foucauldian context: Instagram users
GÖKNUR ERCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İletişim BilimleriGalatasaray Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VİLDAN MAHMUTOĞLU
- Medya cepheleri ve mimarlık ilişkisinin incelenmesi
Researching the relationship between media facades and architecture
DEMET BAŞARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA ERKÖK
- İnsan ve çevre ilişkilerinin tasarımda temel kaynak olarak tanımlanması üzerine bir metod önerisi
Başlık çevirisi yok
NURİ DOĞAN
Doktora
Türkçe
2003
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiEndüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖNDER KÜÇÜKERMAN
- Akışkanların konut araçları tasarımına etkisi üzerine bir arştırma
A Research on the effects house furniture etc on the habitates
NURHAN ZABCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiEndüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURİ DOĞAN
- Ironie bei Friedrich Dürrenmatt dargestellt am Drama“Romuluss der Grosse”
Başlık çevirisi yok
GÖNÜL DURUKAFA
Yüksek Lisans
Almanca
1989
DilbilimEge ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GERTRUDE DURUSOY