Uluslararası sistemde güç boşluğu ve ittifaklar
Power vacuums and alliances in the international system
- Tez No: 994246
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN BASRİ YALÇIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Milli Savunma Üniversitesi
- Enstitü: Atatürk Stratejik Araştırmalar ve Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler ve Bölgesel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, uluslararası ilişkiler literatüründe devlet ve ittifak davranışlarını analiz etmek amacıyla yaygın biçimde kullanılan kutupluluk merkezli yaklaşımların açıklama kapasitesini sorgulamaktadır. Mevcut yaklaşımlar, uluslararası sistemi çoğunlukla büyük güçlerin sayısına göre tanımlamakta ve sistemin tek, iki ya da çok kutuplu oluşunun istikrar, savaş ve ittifak davranışlarını belirlediğini varsaymaktadır. Ancak benzer kutupluluk koşulları altında farklı ittifak ve devlet davranışlarının ortaya çıkması, bu çerçevenin açıklayıcı sınırlarını görünür kılmaktadır. Bu tez, ittifak davranışlarını belirleyen temel yapısal unsurun kutupluluk değil, kutupluluk içerisindeki güç dağılımı -yani güç dağılımının simetrik ya da asimetrik oluşu- olduğu iddiasına dayanmaktadır. Çalışmanın temel argümanı, güç dağılımındaki değişimlerin uluslararası sistemde çeşitli güç boşlukları yarattığı ve bu boşlukların büyük güç rekabetini, ikincil aktörlerin özerklik kapasitesini ve ittifakların işleyiş dinamiklerini doğrudan şekillendirdiğidir. Gücün simetrik veya asimetrik biçimde dağılması, büyük güçlerin sistem üzerindeki kontrol kapasitesini ve ikincil aktörlerin özerklik alanlarını doğrudan etkilemekte; bu durum ittifakların sıkılaşması, gevşemesi ve bazı koşullarda kamplaşmanın hızlanması ya da gecikmesiyle sonuçlanmaktadır. Bu nedenle, uluslararası sistemi yalnızca kutup sayısı üzerinden değerlendirmek yetersiz kalmakta; güç dağılımının analize dâhil edilmesi merkezi bir önem taşımaktadır. Bu çerçevede çalışma, devlet davranışlarını yalnızca hayatta kalma motivasyonu üzerinden değil, uluslararası sistemin sunduğu fırsat ve kısıtlar doğrultusunda şekillenen bir otonomi mücadelesi perspektifiyle ele almaktadır. Uluslararası sistemi yapısal bir perspektiften ele alan bu çalışma, iddialarını sınamak amacıyla, karşılaştırmalı tarihsel analiz ve süreç takibi yöntemlerini kullanmakta; Birinci Dünya Savaşı, İkinci Dünya Savaşı ve Soğuk Savaş dönemlerini inceleyerek, benzer sistem koşulları altında farklı güç dağılımlarının nasıl farklı ittifak davranışları ürettiğini analiz etmektedir. Bu kapsamda, kamplaşma, dengelemeden kaçınma, ve ikincil aktörlerin özerklik arayışları gibi olgular sistem düzeyinde nedensel bir çerçeve içinde açıklanmaktadır. Bu yönüyle çalışma, kutupluluk ve güç dağılımını birlikte ele alan yaklaşımın, güç boşluğunu bir ara mekanizma olarak kavramsallaştırması sayesinde, yapısal teorilerin açıklama kapasitesini genişleteceğini ileri sürmektedir.
Özet (Çeviri)
This study questions the explanatory capacity of polarity-centered approaches that are widely used in the international relations literature to analyze state and alliance behavior. Existing approaches generally define the international system according to the number of great powers and assume that whether the system is unipolar, bipolar, or multipolar determines stability, war, and alliance behavior. However, the emergence of different alliance patterns and state behaviors under similar polarity conditions reveals the explanatory limits of this framework. This dissertation is based on the claim that the fundamental structural factor determining alliance behavior is not polarity itself, but the distribution of power within polarity—that is, whether power is distributed symmetrically or asymmetrically. The core argument of the study is that changes in the distribution of power generate various power vacuums within the international system, and that these vacuums directly shape great power competition, the autonomy capacity of secondary actors, and the operational dynamics of alliances. Whether power is distributed symmetrically or asymmetrically directly affects the control capacity of great powers over the system and the autonomy space available to secondary actors; this, in turn, leads to the tightening or loosening of alliances and, under certain conditions, to the acceleration or delay of polarization processes. For this reason, evaluating the international system solely through the number of poles is insufficient, and incorporating power distribution into the analysis is of central importance. Within this framework, the study approaches state behavior not only through the lens of survival motivation, but also from the perspective of a struggle for autonomy shaped by the opportunities and constraints provided by the international system. Adopting a structural perspective on the international system, this study employs comparative historical analysis and process tracing methods to test its claims. By examining the periods of the First World War, the Second World War, and the Cold War, it analyzes how different power distributions under similar systemic conditions produce different alliance behaviors. Within this context, phenomena such as polarization, buck-passing, and the autonomy-seeking behavior of secondary actors are explained within a system-level causal framework. In this respect, the study argues that an approach which jointly considers polarity and power distribution expands the explanatory capacity of structural theories by conceptualizing the power vacuum as an intervening mechanism.
Benzer Tezler
- A neorealist analysis of Iran-Russia relations: Tajik and Syrian civil wars
İran-Rusya ilişkilerinin neorealist bir analizi: Tacik ve Suriye iç savaşları
ESRA YANIK
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiOrtadoğu Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA GÖÇER AKDER
DR. ZELAL ÖZDEMİR
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Towards new narratives and signifiers against“Global ends”: Chile's great refusal
“Küresel sonlara”karşı yeni anlatılara ve gösterenlere doğru: Şili'nin büyük reddi
EMRE ÖNKİBAR
Doktora
İngilizce
2025
SosyolojiGalatasaray ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERİDE SELCAN SERDAROĞLU POLATAY
- Making sense of middle power alignments: Regional system as a base of state interests and level of analysis for middle power alignments
Orta büyüklükteki güçlerin ittifaklarını anlamlandırmak: Devlet çıkarlarının temeli ve orta büyüklükteki güç ittifakları için analiz düzeyi olarak bölgesel sistem
METİN YÜCEKAYA
Doktora
İngilizce
2024
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET NURİ YURDUSEV
- Yeni uluslararası sistem ve değişen dengeler bağlamında Rusya-Çin yakınlaşması
New international system and Russia China rapprochement in the context of the changing balances
NEŞE UYGUN ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Uluslararası İlişkilerAbant İzzet Baysal ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Bölümü
DOÇ. DR. MUHİTTİN ATAMAN