The mediating role of organizational culture in the relationship between strategic management, HRM practices and organizational performance of SMEs operating in Algeria
Cezayir'de faaliyet gösteren KOBİ'lerde stratejik yönetim, insan kaynakları yönetimi uygulamaları ve örgütsel performans arasındaki ilişkide örgüt kültürünün aracılık rolü
- Tez No: 994238
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN ENGİN ŞENER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Davranışsal strateji, Denison örgüt kültürü modeli, Grup yönetimi, Üretim performansı, Behavioural strategy, Denison organizational culture model, Group management, Production performance
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Cezayir'de faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli işletmelerde (KOBİ) stratejik yönetim (SY), insan kaynakları yönetimi (İKY) ve örgütsel performans (ÖP) arasındaki ilişkide örgüt kültürünün (ÖK) aracı etkisini incelemektedir. KOBİ'ler, Cezayir'in ekonomik kalkınmasında hayati bir rol oynamakta, istihdamın önemli bir kısmını sağlamakta ve GSYİH'ya anlamlı katkılarda bulunmaktadır. Mevcut literatürde stratejik yönetim ve insan kaynakları yönetiminin firma performansı üzerindeki etkisi çeşitli yönleriyle ele alınsa da, şimdiye kadar Batı ya da Batı dışı bağlamlarda özellikle Kuzey Afrika bölgesinde ve Cezayir özelinde örgüt kültürünün bu ilişkideki aracı rolü detaylı biçimde araştırılmamıştır. Bu araştırma, nicel bir yöntem benimseyerek, Cezayir'deki 622 KOBİ yöneticisinden toplanan verileri analiz etmektedir. Katılımcıların çoğunluğu erkek (%75,9), 30–49 yaş aralığında (%72) olup, %33,1'i lisansüstü eğitim düzeyine sahiptir. Katılımcıların büyük bir bölümü, çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren küçük işletmeleri (%49,2; 6–49 çalışan) temsil etmektedir. Veri toplama sürecinde yapılandırılmış bir anket kullanılarak, İKY altyapısı, stratejik yönetim yetkinlikleri, kültürel boyutlar ve performans çıktıları ölçülmüştür. Verilerin analizi ve hipotez testleri için SmartPLS 4 yazılımı ile Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM), SPSS 29 ile tanımlayıcı ve çıkarımsal istatistiksel analizler ve JASP 0.19.3.0 sürümleri kullanılmıştır. Regresyon ve aracılık analizleri, iş birliğine dayalı (Klan tipi) ve uyum sağlayabilen (Adhokrasi tipi) örgüt kültürlerinin çalışan bağlılığı ve yenilikçiliği teşvik ederek performansı artırdığını göstermektedir. Stratejik yönetimin, doğrudan performans üzerindeki etkisinin İKY altyapısına kıyasla daha güçlü olduğu; ancak bu etkinin, destekleyici bir örgüt kültürüyle uyum sağlandığında daha da güçlendiği ortaya konmuştur. Bulgular ayrıca, örgüt kültürünün stratejik yönetim ile firma performansı arasındaki ilişkide kritik bir aracı rol oynadığını ortaya koymakta ve Cezayir KOBİ'lerinde kültürel uyum ve stratejik netliğin önemini vurgulamaktadır. Elde edilen bulgular, gelişmekte olan ekonomilerde örgütsel davranışın kuramsal olarak anlaşılmasına katkı sunarken, performansı artırmayı hedefleyen KOBİ yöneticilerine entegre yönetim stratejileri konusunda pratik rehberlik sağlamaktadır. Çalışmanın sınırlılıkları arasında kesitsel bir tasarıma sahip olması ve bölgesel odaklılığı yer almakta olup, gelecekteki araştırmalarda daha geniş kapsamlı ve boylamsal çalışmalarla bu sınırlılıkların giderilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study investigates the mediating effect of organizational culture (OC) on the relationship between strategic management (SM), human resource (HR) management, and organizational performance (OP) in small and medium-sized enterprises (SMEs) in Algeria. SMEs play a vital role in Algeria's economic development, serving as a major source of employment and contributing significantly to GDP. Although existing literature explores the impact of SM and HR management on firm performance, to date, no research has specifically examined the mediating role of organisational culture in this relationship, either in Western or non-Western contexts, including the North African region, particularly within the Algerian setting. This research adopts a quantitative approach and uses data collected from 622 SME managers in Algeria, predominantly male (75.9%), aged 30–49 years (72%), and 33.1% holding advanced degrees. Most respondents represented small enterprises (49.2% with 6–49 employees) across various industries. Structural Equation Modeling (SEM) was employed using SmartPLS 4, SPSS 29, and JASP 0.19.3.0 to validate the relationships among SM, HR practices, OC, and OP. Using a structured survey, data was collected from 622 managers to assess HR infrastructure, strategic management capabilities, cultural dimensions, and performance outcomes. Structural equation modeling (SEM) on SmartPLS4, descriptive statistics and inferential statistics on SPSS 29 have been used for data analysis and hypothesis testing. Regression and mediation analyses indicate that collaborative (Clan) and adaptive (Adhocracy) cultures enhance performance by fostering employee engagement and innovation. Strategic management was found to have a stronger direct impact on performance than HR infrastructure, but its effectiveness is amplified when aligned with a supportive organizational culture. The findings also reveal that organizational culture plays a critical mediating role between strategic management and firm performance, emphasizing the need for cultural alignment and strategic clarity in Algerian SMEs. These insights contribute to the theoretical understanding of organizational behavior in emerging economies and offer practical guidance for SME managers seeking to enhance performance through integrated management strategies. Limitations include the study's cross-sectional design and regional scope, which future research could address through broader, longitudinal investigations.
Benzer Tezler
- The mediating role of management leadership in the relationship between organizational culture and knowledge sharing
Örgüt kültürü ile bilgi paylaşımı arasındaki ilişkide yönetim liderliğinin aracı rolü
BASİL OKOTH
- Okul yöneticilerinin stratejik liderlik davranışlarının örgüt kültürü ile ilişkisinde örgütsel yenileşmenin aracı rolü
The mediating role of organizational innovation in the relationship between school administrators' strategic leadership behaviours and organizational culture
SİNAN MENTEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMÜR ÇOBAN
- Örgüt kültürü ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişkide karar verme stillerinin aracı rolü: Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü çalışanları üzerine bir araştırma
The mediating role of decision-making styles in the relationship between organizational culture and organizational commitment: a research on employees of provincal directorate of youth and sports
MEHMET ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SporMersin ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÇAĞRI ÇETİN
- Örgüt kültürü ile örtük bilginin paylaşımı ilişkisinde bilginin örtüklük ve karmaşıklığının aracı rolü ve örgütsel alt kültürler arasında farklılaşma: Bir imalat işletmesinde araştırma
The mediating role of knowledge tacitness and complexity in the relationship between organizational culture and tacit knowledge sharing, and differentiation between organizational subcultures: A study in a manufacturing firm
SABAHAT ATMIŞ
- VUCA–bireysel performans ve işte kalma niyeti ilişkisinde yetenek yönetiminin aracı, örgüt kültürünün düzenleyici rolü
The mediating role of talent management and moderating role of organizational culture in the relationship between VUCA, individual performance and intention to stay at work
ÖMER ÖZTUNA
