Kuzukulağı (Rumex acetosella L.) yetiştiriciliğinde mineral gübre ve çiftlik gübresi uygulamalarının büyüme, verim ve bazı kalite bileşenlerine etkisi
Effect of mineral fertilizer and farm manure applications on growth, yield and some quality components in sorrel (Rumex acetosella L.) cultivation
- Tez No: 994169
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAZİYE KUL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Araştırmada kuzukulağı (Rumex acetosella L.) yetiştiriciliğinde mineral gübre ve çiftlik gübresinin ayrı ayrı ve kombinasyonlar halindeki uygulamalarının bitki büyümesi, verim ve bazı kalite bileşenleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, 2024 ve 2025 yıllarının ilkbahar vejetasyon dönemlerinde, Manisa Beydere Tohum Sertifikasyon Test Müdürlüğü uygulama arazisinde, tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada, kuzukulağı bitkileri hiç uygulama yapılmayan kontrolle birlikte 12 farklı gübreleme programında [mineral gübre (%25, %50, %100 ve %150 NPK), çiftlik gübresi (2,5, 5, 10 ve 15 ton/da ÇG) ve kombinasyonları (%25 NPK + 10 ton/da ÇG, %50 NPK + 5 ton/da ÇG ve %100 NPK + 2,5 ton/da ÇG)] test edilmiştir. Mayıs ayının sonunda sapa kalkma oranları kaydedilerek hasat edilen bitkilerden; yaprak sayısı, yaprak alanı, bitki boyu, bitki taze ve kuru ağırlığı, bitki kuru madde oranı, kök boyu, kök boğazı çapı, kök taze ve kuru ağırlığı, kök kuru madde oranı, klorofil (SPAD) değeri, doku oransal su içeriği (DOSİ), pH, suda çözünür kuru madde (SÇKM), elektriksel iletkenlik (EC) ve verim parametreleri ölçülmüştür. Bulgular: Kuzukulağında %100 NPK + 2,5 ton/da ÇG uygulaması; yaprak alanında (%203,4), yaprak sayısında (%27,8), bitki taze ağırlığında (%131,86), bitki kuru ağırlığında (%77,56) verimde (%174,20) kontrole göre en etkili artışı sağlamıştır. Bununla birlikte, %150 NPK uygulaması; bitki boyu (%73,87), klorofil içeriği (%36,74), DOSİ (%12,82), pH (%6,11) EC (%58,09) ve sapa kalkma oranında (%3137,5) kontrole göre en yüksek artış ile sonuçlanmıştır. SÇKM birikiminde kontrole göre %18,56 sağlayan %25 NPK + 10 ton/da ÇG uygulaması; bitki kuru madde oranında ise kontrol grubu en başarılı sonuçları vermiştir. Sonuç: Kuzukulağı yetiştiriciliğinde biyokütle maksimizasyonu ve birim alan verimi önceliği için %100 NPK + 2,5 ton/da ÇG uygulaması; SÇKM birikimini artırmak ve bitkinin doğal asidik profilini (pH) koruyarak kaliteyi optimize etmek hedeflendiğinde ise %25 NPK + 10 ton/da ÇG veya %50 NPK + 5 ton/da ÇG kombinasyonlarının kullanımı tavsiye edilebilir.
Özet (Çeviri)
Purpose: This study aimed to investigate the effects of individual and combined applications of mineral fertilizer and farmyard manure on plant growth, yield, and certain quality components in the cultivation of sorrel (Rumex acetosella L.). Method: The study was conducted during the spring vegetation periods of 2024 and 2025 at the experimental field of the Manisa Beydere Seed Certification Test Directorate, following a randomized complete block design with three replications. In the research, sorrel plants were evaluated under 12 different fertilization programs, including an untreated control: mineral fertilizers (25%, 50%, 100%, and 150% NPK), farmyard manure (2.5, 5, 10, and 15 t/da FYM), and their combinations (25% NPK + 10 t/da FYM, 50% NPK + 5 t/da FYM, and 100% NPK + 2.5 t/da FYM). Bolting rates were recorded at the end of May, and the harvested plants were measured for several parameters, including number of leaves, leaf area, plant height, plant fresh and dry weight, plant dry matter ratio, root length, root collar diameter, root fresh and dry weight, root dry matter ratio, chlorophyll (SPAD) value, tissue relative water content (RWC), pH, soluble solid content (SSC), electrical conductivity (EC), and yield. Findings: In the cultivation of sorrel, the 100% NPK + 2.5 t/da FYM application achieved the most significant increases compared to the control group in leaf area (203.4%), number of leaves (27.8%), plant fresh weight (131.86%), plant dry weight (77.56%), and unit area yield (174.20%). Furthermore, the 150% NPK treatment resulted in the highest enhancements over the control in plant height (73.87%), chlorophyll content (36.74%), tissue proportional water content (12.82%), pH value (6.11%), electrical conductivity (58.09%), and bolting rate (3137.5%). Regarding quality and physiological parameters, the 25% NPK + 10 t/da FYM application provided an 18.56% increase in soluble solid content relative to the control, whereas the control group yielded the most successful results for the plant dry matter ratio. Results: In the cultivation of sorrel, the 100% NPK + 2.5 t/da FYM application is recommended for prioritizing biomass maximization and unit area yield; conversely, the 25% NPK + 10 t/da FYM or 50% NPK + 5 t/da FYM combinations are advisable for optimizing quality by enhancing soluble solid content (SSC) accumulation while preserving the plant's natural acidic profile (pH).
Benzer Tezler
- Kuzukulağı (Rumex acetosella L.) bitkilerinde azot ve potasyum uygulamalarının verim ve kalıteye etkısı
Effect of nitrogen and potassium fertilizers on yield and quality on sorrel (Rumex acetosella L.)
BELKIS DEMİRTAŞ
- Rumex acetosella L. (Polygonacae) (Kuzukulağı)nın farklı kültür ortamlarındaki antimikrobiyal aktivitelerinin ve antioksidan farklılıklarının incelenmesi
The investigations of antimicrobial activity and antioxidant differences of Rumex acetosella L. (Polygonacae) in different cultivation mediums
GÜLNUR ARSLANTÜRK
- Rumex acetosella l. (kuzukulağı) bitkisinden gümüş nanopartiküllerin sentezi, karakterizasyonu ve antimikrobiyal aktivitelerinin değerlendirilmesi
Synthesis, characterization and evaluation of antimicrobial activities of silver nanoparticles from rumex acetosella l. (sorrel) plant
HAFİZE BÜTÜNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
BiyolojiMardin Artuklu ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NECMETTİN AKTEPE
- Kuzukulağında (Rumex acetosella L.) yetiştirme ortamı ve organik gübrelemenin bazı verim özelliklerine etkisi
The effect of growing media and organic fertilizing on some yield properties of the sorrel (Rumex acetosella L.)
MELTEM SEZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
ZiraatOrdu ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ATNAN UĞUR
- Isolation of potential drug candidate molecules from rumex acetosella L. and in silico, in vitro researches on those molecules
Rumex acetosella L. bitkisinden potansiyel ilaç adayı moleküllerin izolasyou ve moleküller üzerinde in siliko, in vitro araştırmalar
NADİRE ÖZENVER
Doktora
İngilizce
2018
Eczacılık ve FarmakolojiHacettepe ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LÜTFİYE ÖMÜR DEMİREZER