Su Deyirmeni adlı hikâye örneğinde fiillerde çok anlamlılık
Polysemy in verbs in the story titled“Su Deyirmeni”
- Tez No: 993259
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MERYEM ARSLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada Azerbaycan edebiyatının önemli isimlerinden biri olan İlyas Əfəndiye'in“Su Değirmeni”adlı hikâyesinde yer alan fiiller çok anlamlılık açısından değerlendirilmiştir. Tez çalışması üç ana bölümden oluşmaktadır. Tezin birinci bölümünde İlyas Əfəndiyev'in hayatı ve eserleri verilmiştir. Bununda birlikte“Su Değirmeni”hikâyesi hem Azerbaycan Türkçesi hem de Türkiye Türkçesi ile yazılmıştır. Özgün metinde yazarın tercihine bağlı kalınmış, günümüz Türkçesine aktarımı tarafımızca yapılmıştır. İkinci bölümde dil, dilbilim, anlam, anlambilim, anlam türleri, bağlam-anlam ve fiiller üzerine yapılan çok anlamlılık çalışmaları verilmiştir. Üçüncü bölümde“Su Değirmeni”adlı hikâyede fiiller üzerine (et-, bil-, ol- ve ver- fiilleri ve buna bağlı kurulan birleşik fiiller hariç) yapılan çok anlamlılık çalışması alfabetik sıraya göre verilmiştir. Çok anlamlı olmayanlar belirlenip çalışmanın dışında tutulmuştur. Fiillerin cümle içinde nasıl kullanıldıkları ve günümüz Türkçesine aktarımı örneklerle gösterilmiştir. Daha sonra Güncel Türkçe Sözlük, Ötüken Türkçe Sözlük, Kubbealtı Lügati ve Türk Dil Kurumu'nun yayımlamış olduğu Azerbaycan Türkçesi Sözlüğü'nde yer alan anlamları verilmiş olup temel anlamlardan hareketle kazandıkları yan anlamlar sıralanmıştır. Sonradan kazanılan bu yan anlamlar, Doğan Aksan'ın yan anlam kazanma yollarına göre açıklanmıştır. Fiillerin kazandıkları anlamlar tablolar hâlinde sunulmuştur. Bu çalışmanın, İlyas Əfəndiyev'in eserlerinin daha iyi anlaşılmasına ve Azerbaycan Türkçesi dilbilim çalışmalarına katkıda bulunmasını temenni ederim.
Özet (Çeviri)
In this study, the verbs in the story“Water Mill”by Ilyas Əfəndiyev, one of the important figures of Azerbaijani literatüre, are evaluated in terms of polysemy. The thesis consists of three main parts. In the first part of the thesis, Ilyas Əfəndiyev's life and Works are giyen. In addition, the story“Water Mill”was written in both Azerbaijani and Turkish. In the original text, the author's preference was adhered to, and the translation into modern Turkish was made by us. In the second part, language, linguistics, meaning, semantics, types of meaning, context-meaning and polysemy studies on verbs are giyen. In the third chapter, polysemy studies on verbs (except fort he cerbs et-, bil-, ol- and ver- and the compound verbs formed based on these verbs) in the story“The Water Mill”were conducted in alphabetical order. Those that were not polysemous were identified and tried to be eliminated. Examples of how the verbs are used in sentences and their translation into currend Turkish are shown. Then, the meaning foun in the Contemporary Turkish Dictionary, Ötüken Turkish Dictionary, Kubbealtı Dictionary and the Azerbaijani Turkish Dictionary published by the Turkish Association are given and the secondary meanings acquired frem these basic meanings are listed. These subsequently acquired secondary meanings are explained according to Doğan Aksan's methods of acquiring secondary meanings. The meanings acquried by the verbs are presented in tables. I hope that this study will contribute to a better understanding of Ilyas Əfəndiyev's Works and linguistic studies of Azerbaijani Turkish. I hope that the analysis of the story“Water Mill”in terms of polysemy in verbs will be useful for researchers in the field of linguistics and literatüre.
Benzer Tezler
- САБАХАТТИН АЛИНИН ӨМҮРҮ, ЧЫГАРМАЧЫЛЫГЫ ЖАНА ӨРНӨКТҮҮ АҢГЕМЕЛЕРИНИН КЫРГЫЗЧА КОТОРМОСУ
Başlık çevirisi yok
ALİMAN BUZURMANOVA
Yüksek Lisans
Kırgızca
2005
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİCAN CİGİTOV
- Sabahattin Ali'nin Eserlerinde Aşk
Love in the works of Sabahattin Ali
ESRA YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET GÜNEŞ
- Refik Halit Karay, Sabahattin Ali ve Nurettin Topçu'nun hikâyelerinde Anadolu
Anatolia in Refik Halit Karay, Sabahattin Ali and Nurettin Topçu's stories
UFUK SARITAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET GÜNEŞ
- Bir şehir kurma teşebbüsü: Birüssebi kazası (1900-1917)
An attempt to establish a city: Beersheba town (1900-1917)
ELİF FATMA BAHADIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
TarihFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKERİYYA KURŞUN
- Kadınhanı merkez ve köylerindeki kültür varlıkları
Culturel assets in Konya-Kadınhanı center and villages
BURHAN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sanat TarihiSelçuk ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ BORAN