Romantik ilişkilerde gaslighting kavramının kendilik algısı ve psikolojik dayanıklılık açısından incelenmesi
The investigation of gaslighting in romantic relationships in terms of self concept and psychological resilience
- Tez No: 993129
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MELİS SERAY ÖZDEN YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Klinik psikoloji, Clinical psychology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada genç yetişkin bireylerin romantik ilişkilerinde karşılaştıkları gaslighting mağduriyetinin kişilerin kendilik algıları ve psikolojik dayanıklılıkları ile olan ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca gaslighting, kendilik algısı ve psikolojik dayanıklılık düzeylerinin; cinsiyet, sosyo ekonomik durum, eğitim düzeyi, medeni hal, ilişki durumu, çalışma durumu, psikiyatrik tanıya sahip olma, psikiyatrik ilaç kullanma, psikolojik destek alma, romantik ilişki içerisinde olma ve son yaşanan veyadevam eden romantik ilişkide manipülasyona uğramış hissetme durumuna göre anlamlı farklılıklar gösterip göstermediği araştırılmıştır. Araştırma kapsamında veriler; Gaslightinge Maruz Kalma Ölçeği, Çok Boyutlu Kendilik Algısı Ölçeği ve Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği aracılığı ile toplanmıştır. Kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılan ve çevrim içi anket formunu gönüllülük kapsamında dolduran 281 genç yetişkin birey çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda; gaslightinge maruz kalma ile kendilik algısı arasında negatif, psikolojik dayanıklılık arasında ise negatif ve anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Gaslighting düzeyi arttıkça bireylerin kendilik algısının zayıfladığı ve psikolojik dayanıklılıklarının azaldığı görülmüştür. Ayrıca psikolojik dayanıklılık ile kendilik algısı arasında pozitif yönlü, güçlü bir ilişki saptanmış; dayanıklılığı yüksek bireylerin kendilik algılarının da daha güçlü olduğu anlaşılmıştır. Elde edilen bulgular, gaslightingin bilişsel ve duygusal süreçler üzerinde olumsuz etkiler xi yarattığını; psikolojik dayanıklılığın ise bu süreçleri koruyucu bir faktör olarak desteklediğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examined the relationship between young adults' experiences of gaslighting victimization in their romantic relationships and their self-concept and psychological resilience. It also explored whether levels of gaslighting exposure, selfconcept, and psychological resilience differ significantly based on; gender, socioeconomic status, educational level, marital status, relationship status, employment status, having a psychiatric diagnosis, using psychiatric medication, getting psychological support, being in a romantic relationship and feeling manipulated in their past or ongoing romantic relationship. Data for the study were collected by using the Gaslighting Victimization Scale, the Multidimensional Self-Concept Scale, and the Resilience Scale for Adults. The sample consisted of 281 young adults who participated voluntarily and completed the online survey, recruited through a convenience sampling method. As a result of the statistical analyses, negative and significant relationships were identified between exposure to gaslighting and both self-perception and psychological resilience. As the level of gaslighting increases, individuals' self-perception weakens and their psychological resilience decreases. Additionally, a strong positive relationship was xiii found between psychological resilience and self-perception; individuals with high resilience were shown to have stronger self-perception as well. The findings indicate that gaslighting creates negative effects on cognitive and emotional processes, while psychological resilience functions as a protective factor that supports these processes.
Benzer Tezler
- Romantik ilişkilerde psikolojik istismar ve gaslighting: Ölçek uyarlama ve ilişkisel bir inceleme
Psychological abuse and gaslighting in romantic relationships: Scale adaptation and a relational examination
SÜNDÜZ FEYZA YILDIZHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ERDEM
- Romantik ilişkilerde akıl bulandırma (Gaslighting) deneyimlerinin yansımaları: Fenomenolojik bir çalışma
Reflections of gaslighting experiences on romantic relationships: A phenomenological study
BÜŞRA AKDENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜDAYAR CIHAN
- Dijital çağda romantik ilişkilerin dönüşümü: Kuşaklar arasında bağlanma stilleri, manipülatif davranışlar ve ilişki doyumu üzerine bir inceleme
The transformation of romantic relationships in the digital age: An examination of intergenerational attachment styles, manipulative behaviour and relationship satisfaction
ESRA ÇALKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
SosyolojiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMED ÜNAL BOZYER
- Women's experiences of gaslighting in romantic relationships in Türkiye: A qualitative study
Türkiye'de kadınların romantik ilişkilerinde gaslighting deneyimleri: Nitel bir çalışma
ZEYNEP GÜLBAĞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ANIL ÖZGE ÜSTÜNEL BALCI
- Romantik ilişkilerde reddedilmeye dayalı incinebilirlik bilişsel değerlendirme ve başaçıkma
Vulnerability cognitive appraisal and coping based on rejection in romantic relationships
ATILGAN ERÖZKAN
Doktora
Türkçe
2004
Eğitim ve ÖğretimKaradeniz Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAŞAR ÖZBAY