أدب المقاومة الفلسطينية من غسان كنفاني إلى محمود درويش
Filistin direniş edebiyatı: Gassan Kenefani'den Mahmud Derviş'e kadar
- Tez No: 993124
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET MESUT ERGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Arapça
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı çağdaş Arap edebiyatında öne çıkan direniş edebiyatını ele almaktır. Bunu direniş edebiyatının tarihsel ve sanatsal gelişimini analiz ederek, Filistin halkının ve genel olarak Arap milletinin kolektif bilincini ifade etmedeki rolünü inceleyerek yapılmıştır. Bu edebiyat, bölgenin yaşadığı sömürgecilik, askeri, ekonomik ve kültürel hegemonyaya tepki olarak ortaya çıkmış; Şiir, öykü ve tiyatro gibi edebiyat türleri, estetik yönünün ötesinde doğrudan sosyal ve mücadeleci bir rol üstlenmiştir. Bu çalışma, betimsel analitik yöntemi benimsemiş ve dört ana bölüme ayrılmıştır. İlk bölüm, direniş edebiyatı kavramının kökenini, dilbilimsel ve terminolojik anlamlarını inceleyerek, edebiyat ve devrim alanlarındaki tanımları gözden geçirerek ve edebiyat ile direniş eylemi arasındaki ilişkiyi ve bunların kahramanlık ve gerçeğe başkaldırı değerlerini pekiştirmedeki rolünü açıklayarak ele almıştır. İkinci bölüm ise Filistin direniş edebiyatının doğuşunu ve gelişmesini, felaketten önceki ve sonraki aşamalar üzerinden ele almakta, ortaya çıkmasına katkıda bulunan siyasi ve sosyal faktörleri analiz etmekte ve bunu felaket ve yenilgi gibi büyük olayların edebiyatın özelliklerini ve konularını şekillendirmedeki etkisiyle ilişkilendirmektedir. Üçüncü bölümde ise en önemli simgeler incelenmiş, Gassân Kenefânî'nin roman deneyimi direniş romanının bir örneği olarak, Mahmûd Derviş'in şiir deneyimi ise davanın şairi olarak sunulmuştur. Ayrıca, bu iki modelin direnişi ifade etmek için kullandıkları bazı sanatsal yöntemler analiz edildi ve Filistin davasına ilişkin farkındalığın yayılmasındaki katkıları vurgulanmıştır. Dördüncü bölüm ise, işgal altında yaşanan edebi deneyimin eşlik ettiği dönüşümleri takip ederek, direniş edebiyatındaki psikolojik ve sosyal boyutlara odaklanıyor ve metinlerin toplumsal acıyı belgelemeye ve Filistin halkının umutlarını ve özlemlerini dile getirmeye nasıl katkıda bulunduğunu inceliyor. Çalışma, direniş edebiyatının sadece gerçeğin bir yansıması olmadığını, aynı zamanda bilinç ve kimlik oluşumunda etkili bir araç ve Filistin halkının insani, siyasi ve entelektüel boyutlarıyla tarihsel deneyimini belgeleme alanı haline geldiği sonucuna varmıştır.
Özet (Çeviri)
The present study explores Resistance Literature as one of the most significant contemporary Arab literary movements. It seeks to trace its historical and artistic development, while examining its role in articulating the collective consciousness of the Palestinian people and, more broadly, the Arab nation in the face of colonial domination and military, economic, and cultural hegemony. Emerging as a direct response to the turbulent events of the modern Arab world, Resistance Literature has assumed a function that extends beyond mere aesthetic expression to encompass a profound social and political mission.The importance of this study lies in its attempt to contextualize the literature of resistance not only as a reflection of reality but also as an active agent in shaping identity and mobilizing collective awareness. Through poetry, narrative, and theater, resistance writers have contributed to preserving memory, confronting oppression, and projecting the aspirations of their people toward freedom and dignity.To achieve these aims, the research adopts a descriptive-analytical methodology and is structured into four chapters. The first chapter defines the concept of Resistance Literature, tracing its linguistic and terminological origins, and situating it within both literary and revolutionary frameworks. The second chapter discusses the historical development of Palestinian Resistance Literature before and after the Nakba, analyzing the political and social factors that shaped its emergence and linking them to major events such as the Nakba and the Naksa. The third chapter highlights the contributions of leading figures, particularly Ghassan Kanafani as a model of resistance prose and Mahmoud Darwish as the foremost poet of the Palestinian cause, with attention to their artistic strategies and their impact on raising awareness of the struggle. The fourth chapter focuses on the psychological and social dimensions of this literature, showing how it documented collective suffering while simultaneously expressing hope and resilience.Ultimately, the study argues that Resistance Literature should not be seen merely as an artistic mirror of reality, but rather as a powerful cultural weapon that has contributed to shaping national identity, sustaining collective memory, and documenting the Palestinian historical experience in its human, political, and intellectual dimensions.
Benzer Tezler
- أدب الرحلات في بغداد الألوسي أنموذجاً
Bağdat'ta rihle edebiyatı (el-Âlûsî örneği) / The literature of journeys in Baghdad, Abu al-Thanaí al-Alusi as a model
MUSTAFA ADNAN AL-HAMADANI
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ARSLAN
- أدب المهجر العربي في تركيا
Türkiyede Arap göç edebiyatı
MUHAMMED OBADA ALKAHALEH
Yüksek Lisans
Arapça
2022
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiArap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM ŞABAN
- ادب الخطاب في القرآن الكريم "قصة موسى عليه السلام مع فرعون انموذجا
Kuran Kerim'de söylem adabı: Firavun ve Musa Aleyhisselam kıssası örneği
BASHAR AHMED ALİ ALI
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULSALAM YOUSUF ESSA AL-YAGOOB
- استقبال الأدب التركي الحديث في الوطن العربي
Arap dünyasında modern Türk edebiyatının kabulü
MAHMOUD ALMOHAMAD
Yüksek Lisans
Arapça
2023
Doğu Dilleri ve EdebiyatıMardin Artuklu ÜniversitesiArap Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KHALED ALADWANI
- الترف والزهد في أدب العصر العباسي -دراسة مقارنه
Abbasi Dönemi edebiyatında lüks ve çilecilik karşılaştırıldığında çalışması
MERYEM ABDULİLAH FERZAD
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinKarabük ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MOHAMMAD NADER ALİ