Taşlıçay (Ağrı) kasabasının coğrafyası
The geography of Taşlıçay (Ağrı) town
- Tez No: 993079
- Danışmanlar: PROF. DR. FARUK KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Coğrafya Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma alanını oluşturan Taşlıçay kasabası, Doğu Anadolu Bölgesi'nde bulunan Yukarı Murat Bölümünde yer alan Ağrı iline bağlı ilçe merkezidir. Bağlı olduğu Ağrı il merkezine 32 kilometre uzaklıkta yer alan Taşlıçay 01.06.1954 tarihinde 6324 sayılı kanun ile Diyadin ilçesinden ayrılarak ilçe statüsü kazanmış olup, yüzölçümü 822 km²'dir. Taşlıçay'a komşu olan diğer ilçelere bakıldığında doğuda Diyadin ve Doğubayazıt, kuzeyde Tuzluca, batıda Merkez ilçe ve Hamur ilçesi, güneyde ise Van/Erciş ilçesi yer almaktadır. Doğu- batı yönünde akan Murat Nehri kasabadaki en büyük akarsuyu oluşturmaktadır. Aynı zamanda ülke sınırları içerisinde bulunan en yüksek göllerden biri olan Balık Gölü'nün üçte ikisi de Taşlıçay ilçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Araştırma sahasına tarihsel olarak bakıldığında M.Ö. 4000'den itibaren yerleşim yerlerinin görüldüğü saptanmıştır. Bu bakımdan tarihsel kökeni de geçmişe kadar uzanan bir kasaba statüsünde yer almaktadır. Taşlıçay'da bulunan Kocadağ Kalesi, Yassıhöyük, Taşlıçay Höyüğü, Dumanlı köyü kaya yerleşimleri ve kaya mezarları, Akyıldız Köyü nekropolü tarihsel açıdan öneme sahip olan yerlerdir. Taşlıçay kasabasının iklim özellikleri incelendiğinde yıllık ortalama sıcaklığın 7,6 ºC olduğu, en yağışlı mevsim ilkbahar iken (175,2 mm) en kurak mevsimin yaz ayları (61,3 mm) olduğu görülmektedir. Yıllık yağış miktarı 438,8 mm olan Taşlıçay, bu iklimsel ve mevsimsel özellikleriyle Doğu Anadolu Bölgesi'nin karasal iklimini yansıtmaktadır. Taşlıçay ilçesinde 2024 yılı nüfus verilerine göre, toplam 18.152 kişi yaşamaktadır. Bu nüfusun 9.381'ini erkekler, 8.771'ini ise kadınlar oluşturmaktadır. Cinsiyet oranları incelendiğinde nüfusun %51,68'inin erkek, %48,32'sinin ise kadın olduğu görülmektedir. Nüfus artış hızı, belirli dönemlerde dalgalı bir seyir izlemiş; 2023 yılında artış göstermesine rağmen, 2024 yılında yeniden azalma eğilimine girmiştir. Taşlıçay kasabasının nüfusu ise 2024 verilerine göre 6350 olarak tespit edilmiştir. Kasaba nüfusunun 3218'i erkek, 3132'si ise kadınlardan oluşmaktadır. Taşlıçay kasabasının nüfus verileri incelendiğinde hemen hemen her dönem erkek nüfusun, kadın nüfustan fazla olduğu görülmektedir. Çalışma alanında en çok uğraşılan ekonomik fonksiyon tarım ve hayvancılıktır. Taşlıçay nüfusunun büyük bir kısmının temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Taşlıçay kasabası bulunduğu konum itibariyle Güney Bölgesi'nin Aladağ, Kuzey Bölgesi'nin Sinek yaylasına olan yakınlığı, arazisini dar ve engebeli hale getirmiştir. Bu yüzden yöre geneli dikkate alındığında tarıma elverişli alanın az olduğu görülmektedir. Bölgede tarımsal ürünlerden şeker pancarı ve tahıl ürünleri yetiştirilirken, büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık faaliyetleri yapılmaktadır. Aynı zamanda bu bölgede yerli ırk sığır ile koyun besiciliği yer almaktadır. Taşlıçay kasabasında temel ekonomik faaliyet tarım ve hayvanlık olmasının yanı sıra, kasabasının ilçe merkezi olması itibariyle hizmet sektöründe istihdam edilenlerin oranı da oldukça yüksektir. Kasabada aktif nüfusun yaklaşık %57'si tarım alanında çalışırken, yaklaşık %41'i ise hizmet sektöründe istihdam edilmektedir. Kasaba sanayi sektörü yok denecek azdır, var olan sanayi ise atölye tipi küçük sanayi faaliyetlerinden oluşur. Kasabada aktif nüfusun sadece %1,44'ü sanayi alanında çalışmaktadır.
Özet (Çeviri)
The study area, Taşlıçay town, is the district center of Ağrı Province, located in the Upper Murat Section of the Eastern Anatolia Region. Situated 32 kilometers away from the city center of Ağrı, Taşlıçay was separated from the Diyadin district and gained district status on June 1, 1954, under Law No. 6324. The total area of the district is 822 km². When examining its neighboring districts, Taşlıçay is bordered by Diyadin and Doğubayazıt to the east, Tuzluca to the north, the central district of Ağrı and Hamur to the west, and Van/Erciş to the south. The Murat River, flowing in an east–west direction, constitutes the largest stream within the town. Moreover, twothirds of Lake Balık, one of the highest-altitude lakes within Turkey, lies within the boundaries of Taşlıçay district. Historically, settlement in the research area dates back to around 4000 B.C., indicating that the town has deep historical roots. The Kocadağ Castle, Yassıhöyük, Taşlıçay Mound, rock dwellings and tombs in Dumanlı village, and the necropolis in Akyıldız village are historically significant sites within the district. When examining the climatic characteristics of Taşlıçay, the annual average temperature is 7.6°C. The wettest season is spring (175.2 mm), while the driest season is summer (61.3 mm). The total annual precipitation is 438.8 mm, and these features reflect the continental climate typical of the Eastern Anatolia Region. According to 2024 population data, Taşlıçay district has a total population of 18,152 people, of whom 9,381 are men and 8,771 are women. The gender distribution shows that 51.68% of the population is male and 48.32% is female. The population growth rate has fluctuated over time; although it increased in 2023, it declined again in 2024. The population of the town of Taşlıçay was recorded as 6,350 in 2024, consisting of 3,218 men and 3,132 women. In almost every period, the male population has been slightly higher than the female population. The main economic activities in the study area are agriculture and animal husbandry, which constitute the primary sources of livelihood for most of the population. Due to its geographical position—close to the Aladağ region in the south and the Sinek plateau in the north—the terrain of Taşlıçay is narrow and rugged, limiting the availability of arable land. In general, the region has a small proportion of land suitable for agriculture. The main agricultural products include sugar beet and cereal crops, while both large and small livestock breeding are practiced. Local breeds of cattle and sheep are raised in the area. In addition to agriculture and livestock breeding being the main economic activities in Taşlıçay town, the fact that it serves as a district center has also led to a relatively high rate of employment in the service sector. Approximately 57% of the active population is engaged in agriculture, while around 41% is employed in the service sector. The industrial sector in the town is almost negligible, consisting mainly of small workshop-type industrial activities. Only about 1.44% of the active population is employed in industry.
Benzer Tezler
- Ağrı İli Taşlıçay İlçesi halıcılığı ve halk eğitimi merkezi halıcılık kurs faalyetleri
Carpet Agri Provi̇nce Taslicay public education center in the region carpet operations inc.
MERVE KÖMÜROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
El SanatlarıGazi ÜniversitesiEl Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. AYSEN SOYSALDI
- Kumluca (Taşlıçay-Ağrı) dolaylarında yüzeyleyen kayaçların mineralojik-petrografik incelenmesi
Mineralogical-petrographical investagion of the outcrop rocks around Kumluca (Taslicay-Agri)
HALİL İBRAHİM DURUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Jeoloji MühendisliğiYüzüncü Yıl ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA AÇLAN
- Ağrı ili Taşlıçay ilçesinde bulunan bazı yöresel killerin bünye, astar ve sırda kullanımı
Some local clays in Taşlıçay district of Ağrı province use in body, primer and glaze
HÜLYA ALADAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. ATİLLA CENGİZ KILIÇ
- Oğlaklı–Gözucu (Taşlıçay-Ağrı) dolaylarında yüzeyleyen kayaçların mineralojik ve petrografik incelenmesi
Mineralogical-petrographical investigation of outcrop rocks between Oglakli-Gozucu (Taslicay-Agri)
YUSUF ALTUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Jeoloji MühendisliğiYüzüncü Yıl ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA AÇLAN
- Ağrı ili, Taşlıçay ilçesi, İkiyamaç köyünde gebelik ve doğumla ilgili inanış ve uygulamalar ile bunların ana ve çocuk sağlığı üzerine etkileri
Beliefs and practices about pregnancy and birth and their effects on mother and child health in İkiyamaç village, Taşlıçay, Ağrı
NURİYE NALAN ŞAHİN