Sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital vatandaşlık yeterlilikleri ve dijital okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between social studies teachers' digital citizenship competencies and digital literacy levels
- Tez No: 992865
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SUAT POLAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Digital citizenship, digital literacy, social studies
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sosyal bilgiler, bireyin toplumsal yaşama etkin ve sorumlu bir vatandaş olarak katılmasını amaçlayan bir derstir. Dijital vatandaşlık ve dijital okuryazarlık becerilerinin kazandırılması, dijital dünyada sosyal bilgiler dersi tarafından hedeflenen amaçlardandır. Dijital okuryazarlık; bilgiye erişme, bilgiyi sorgulama ve bu bilgileri anlamlandırma sürecidir. Dijital vatandaşlık ise dijital ortamlara aktif ve sorumlu olarak katılabilen bireydir. Bu araştırmada, sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital vatandaşlık yeterlilikleri ile dijital okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. İlişkisel tarama modelinde yapılan bu araştırmada, kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılmış ve 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Van ili sınırları içerisinde görev yapmakta olan toplam 453 sosyal bilgiler öğretmeninden veri toplanmıştır. Araştırmada verilerin toplanması amacıyla sosyal bilgiler öğretmenlerinin demografik bilgilerini edinmek adına araştırmacı tarafından oluşturulan“Demografik Bilgi Formu”, Erdem ve Koçyiğit (2019) tarafından geliştirilen“Dijital Vatandaşlık Ölçeği”ve Hamutoğlu, Güngören, Uyanık ve Erdoğan (2017) tarafından uyarlanan ''Dijital Okuryazarlık Ölçeği'' kullanılmıştır. Araştırmanın verilerin çözümlemesinde; betimsel analiz, bağımsız örneklemleri için t testi , tek yönlü ANOVA testi Pearson korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, örneklem grubundaki sosyal bilgiler öğretmenlerinin genel anlamda dijital okuryazarlık ve dijital vatandaşlık açısından yeterli sayılabilecek düzeyde beceri ve farkındalığa sahip olduklarını ortaya koymaktadır. Ayrıca öğretmenlerin dijital vatandaşlık ve dijital okuryazarlık düzeylerinin, cinsiyet ve mesleki kıdem yılı değişkenleri açısından farklılık göstermediği, günlük internet kullanım süresi değişkeni açısından ise farklılık gösterdiği saptanmıştır. Sonuç olarak sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile dijital vatandaşlık yeterlilikleri arasında istatistiksel olarak pozitif yönde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın sonunda konuya ilgi duyan araştırmacılar için gelecekte yapılabilecek çalışmalara yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Social studies is a subject that aims to enable individuals to participate in social life as active and responsible citizens. Acquiring digital citizenship and digital literacy skills is among the goals of social studies in the digital world. Digital literacy is the process of accessing information, questioning that information, and making sense of it. Digital citizenship refers to an individual who can participate actively and responsibly in digital environments. This research examines the relationship between social studies teachers' digital citizenship competencies and their digital literacy levels. This research, conducted using a relational survey model, employed a convenient sampling method and collected data from a total of 453 social studies teachers working within the borders of Van province during the 2024-2025 academic year. To collect data, the“Demographic Information Form”created by the researcher to obtain demographic information of social studies teachers, the“Digital Citizenship Scale”developed by Erdem and Koçyiğit (2019), and the“Digital Literacy Scale”adapted by Hamutoğlu, Güngören, Uyanık, and Erdoğan (2017) were used. Descriptive analysis, independent samples t-test, one-way ANOVA test, and Pearson correlation coefficient were used in the analysis of the data. The findings indicate that the social studies teachers in the sample group generally possess a sufficient level of skill and awareness in terms of digital literacy and digital citizenship. Furthermore, it was determined that teachers' digital citizenship and digital literacy levels did not differ in terms of gender and years of professional experience, but did differ in terms of daily internet usage time. In conclusion, a statistically significant positive correlation was found between the digital literacy levels and digital citizenship competencies of social studies teachers. Finally, the study offers several suggestions for future research for researchers interested in this topic.
Benzer Tezler
- Sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital vatandaşlık ve temel teknoloji yeterlilik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Afyonkarahisar ili örneği
Investigation of the relationship between digitalcitizenship and basic technology competence levels of social studies teachers: Example of Afyonkarahisar province
EMRE HAKDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAfyon Kocatepe ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKKI YAZICI
- Multivariate analysis of school principals' technology leadership competencies, learning school environment and schools' social network structures
Okul müdürlerinin teknoloji liderliği yeterlikleri, okullardaki örgütsel öğrenme ortamı ve örgüt-içi sosyal ağ yapıları arasındaki ilişkinin çok yönlü analizi
KÖKSAL BANOĞLU
Doktora
İngilizce
2019
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜNEVVER ÇETİN
- Sosyal bilgilerde dijital vatandaşlık ve eğitimine yönelik eğitim paydaşlarının deneyimlerinin araştırılması
Researching the experiences of education stakeholders on digital citizenship and education in social studies
ONUR YILMAZ
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimKastamonu ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLGİN ÜNAL İBRET
- İlkokul sosyal bilgiler ve fen bilimleri ders kitaplarının anahtar yetkinlikler açısından incelenmesi
Analysis of primary school social studies and science textbooks in term of key competiencies
ABDULLAH ENİS TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimDicle ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH YILMAZ
- Sosyal bilgiler öğretmenlerinin ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının dijital vatandaşlık durumlarının incelenmesi
Examination of in-service and pre-service social studies teachers' digital citizenship
MERVE AYGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiSosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GENÇ OSMAN İLHAN