Türkçe haber metinlerinde kaçınma stratejileri
Hedging strategies in Turkish news texts
- Tez No: 991134
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATİH DOĞRU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Metin Türleri, Haber Metinleri, Üstsöylem, Kaçınma Stratejileri, Text Types, News Texts, Metadiscourse, Hedging Strategies
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma Türkçe haber metinlerinde haber yazarlarının kullandığı kaçınmaları tespit etmeyi amaçlamaktadır. Haber metinleri, bilgi verici metinler arasındadır. Bu metinlerin amacı yaşanmış ya da yaşanma ihtimali bulunan olaylar, olgular, durumlar hakkında toplumu bilgilendirmektir. Haberler kendi içinde farklı türlere ayrılır. Bu türlere spor, ekonomi, magazin vb. örnek olarak gösterilebilir. Haber yazarları, metinlerini yazarken çeşitli üstsöylem belirleyicilerinden faydalanmaktadır. Üstsöylem belirleyicileri, yazarların ya da okuyucuların sunulan metni kolaylıkla ve yazarın ya da konuşmacının algılanmasını istediği şekilde anlayabilmesini sağlamak için kullanılan yapılardır. Üstsöylem belirleyicilerinden biri de kaçınmalardır. Kaçınmalar yazarların ya da konuşmacıların iletmek istediği mesajı okuyucu ve dinleyicilere sunmak için kullandıkları araçlardır. Yazarlar kaçınma stratejilerini kullanarak sundukları önermeye olan bağlılıklarını, sorumluluklarını azaltır ve önermeye eleştiri gelmesi durumuna karşın kendini korumuş olur. Kaçınmaların bilgi kaynağını gizleme, kesinliği azaltma, önermenin sorumluluğunu üstüne alma ve önermenin sorumluluğunu başka kaynağa aktarma gibi çeşitli işlevleri vardır. Bu çalışmada Hürriyet, Posta ve Sabah gazetesinde 07.12.2024-31.12.2024 tarihleri arasında yayımlanan dünya, ekonomi, magazin, spor ve yaşam haberlerinde kullanılan kaçınma stratejileri incelenmiştir. Kaçınmalar fişleme yoluyla tespit edilip bilgi kaynağını bulanıklaştırmak, kesinliği azaltmak, kişisel atıf ve atıf kalkanı stratejileri dikkate alınarak incelenmiştir. Tespit edilen kaçınmalar, belirtilen stratejilere göre listelenmiş, kaçınmaların kullanım sıklığı belirlenip farklı haber türlerinde kullanım oranı ve hangi stratejinin hangi haber türünde daha fazla kullanıldığı belirlenmiştir. Kullanılan kaçınmaların örnekleri verilip haber türleri ve kaçınma stratejileri arasında karşılaştırma yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to identify hedging in Turkish news texts. News texts are informative texts. The purpose of these texts is to inform the public about events, facts that have occurred or will occur. News is divided into different types. Examples of these types include world, economy, magazine, etc. News writers use metadiscourse devices when writing their texts. Metadiscourse devices are used to ensure that writers or readers can easily understand the text in the way the writer or speaker intends. One such metadiscourse device is hedging. Hedging is a tool used by writers or speakers to convey their message to readers and listeners. By using hedging strategies, writers reduce their commitment to, responsibility for the suggestions they present, and protect themselves against criticism. Hedging has various functions, such as concealing the source of information, reducing certainty, taking responsibility for the proposition, transferring responsibility for the proposition to another source. This study examines the hedging strategies used in world, economy, magazine, sports, and lifestyle news published in the Hürriyet, Posta, Sabah newspapers between 07.12.2024-31.12.2024. Hedging was identified through indexing and examined by considering strategies such as obscuring the source of information, reducing certainty, personal attribution, and attribution shielding. Hedging was listed according to strategy, the frequency of hedging use was determined, and the usage rate in different news types and which strategy was used more in which news type was determined. Examples of the hedging strategies used were provided, and comparisons were made between news types and hedging strategies.
Benzer Tezler
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Devrelerin büyük işaret cevaplarının bilgisayar yardımıyla bulunması
Başlık çevirisi yok
NÜKHET GÜNEYİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU
- Bir ilaç fabrikasında personel gereksinmesinin belirmesi seçilmesi ve elde tutulmasına yönelik bir uygulama çalışması
Başlık çevirisi yok
EMİNE BOZBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRAY KAYNAK
- Ulaş Sağlık Ocağı merkezinde nüfusun bazı niteliklerine ve konutların durumuna ilişkin bir çalışma
An Investigation carried out at the Ulaş Public Health Centre concerning some characteristics of the population and housing conditions in the district of Ulaş
EROL ŞANLI
Doktora
Türkçe
1985
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET ÖZGÜR
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE