Hanımlara Mahsus Gazete (381-421. sayılar) metin ve inceleme
Hanımlara Mahsus Gazete (Issues 381-421.) text and rewiew
- Tez No: 991076
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜLYA ERAYDIN ARGUNŞAH
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: kadın, kimlik, modernleşme, Hanımlara Mahsus Gazete, women, identity, modernization, Hanımlara Mahsus Gazete
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Osmanlı'nın modernleşme isteği, modernleşme sürecini gerçekleştirmiş olarak gördüğü Batı'dan belirli teknik araçları ve uygulamaları benimsenmesiyle başlar ve zamanla topluma Batılı değerler de girer. Genel kabullerle 18. yüzyılda başlayan Batılı çabalar, 19. yüzyıla gelindiğinde hız kazanır. Bu çabalardan biri Türk gazeteciliğinin başlamasıdır. Gazetecilik sayesinde halkı aydınlatmayı hedef alan Osmanlı, özellikle kadına ulaşmayı ve yükseltmeyi amaçlar. Kadına ulaşma isteği de kadınların modernleşmesini önceler. Kadınların modernleşmesi, kadınların kimliğini, konumunu ve görünürlüğünü kapsar. Bu sayede kadın basınının doğmasının da önü açılır. Modernleşme çabalarının daha güçlü hissedildiği 19. yüzyılın ikinci yarısında Hanımlara Mahsus Gazete çıkarılır. Hanımlara Mahsus Gazete, sansür uygulamalarının olduğu bir dönemde padişah tarafından desteklenen bir kadın dergisidir. Dergide kadının konumu, evlilik, aile, çocuk bakımı, moda ve eğitim gibi konular etrafında incelenirken, bu konuda Batı'dan ve Batı'daki kadınların yaşantısından örnekler de sunularak Osmanlı kadınına, konumunu Batılı kadınla karşılaştırma fırsatı verir. Tezin konusunu derginin 381-421. sayı aralığı oluşturmuş ve bu aralıktaki sayılar Latin alfabesine aktarılmıştır. Sayılardaki metinlerin ışığında Osmanlı kadınının modernleşme yolculuğu aydınlatılmıştır. Osmanlı modernleşmesi, kadın üzerinden de devam eden bir modernleşme hareketi olduğundan kadın kimliğine farklı değerler yüklenmesine yol açmıştır. Bu yolda, Hanımlara Mahsus Gazete'de kadın için iyi eş, iyi anne, iyi bir Müslüman olma rollerinin yanı sıra eğitimli ve okuryazar olarak görünür olan bir kadın ideali desteklenmiştir. Dergi, Osmanlı'da kadın tarihi ve kadın görünürlüğü açısından öncü bir yayın olduğunu göstermiştir.
Özet (Çeviri)
The Ottomans' drive for modernization began with the adoption of certain technical tools and practices from the West, which they viewed as having achieved modernization, and over time, Western values also entered society. Western efforts, which generally began in the 18th century, gained momentum in the 19th century. One such effort was the emergence of Turkish journalism. The Ottoman Empire, aiming to enlighten the public through journalism, particularly aimed to reach and elevate women. The desire to reach women prioritized women's modernization. Women's modernization encompassed their identity, status, and visibility. This paved the way for the emergence of a women's press. In the second half of the 19th century, when modernization efforts were more strongly felt, the Hanımlara Mahsus Gazete was published. Hanımlara Mahsus Gazete was a women's magazine sponsored by the sultan during a time of censorship. The magazine explored women's positions around topics such as marriage, family, childcare, fashion, and education, while also presenting examples from the West and women's lives in the West, providing Ottoman women with the opportunity to compare their position with Western women.The thesis focuses on the magazine's issues 381-421, and the issues within this range have been transcribed into the Latin alphabet. The texts within these issues illuminate the modernization journey of Ottoman women. Because Ottoman modernization was a movement that continued through women, it led to the imposition of different values on female identity. Along this path, the Hanımlara Mahsus Gazete promoted the ideal of a visible woman as educated and literate, in addition to the roles of good wife, good mother, and good Muslim. The magazine demonstrated its pioneering role in women's history and visibility in the Ottoman Empire.
Benzer Tezler
- Hanımlara Mahsus Gazete
Newspaper for Women
HALE GÜRBÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERDOĞAN ERBAY
- Hanımlara Mahsus Gazete (101-200) (Tahlili fihrist/İnceleme/Seçilmiş metinler)
Newspaper for Women (101-200) (Analyzed index/Review/Selected Texts)
ARZU ŞEYDA
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
TarihAtatürk ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. A. FİKRET KILIÇ
- Hanımlara mahsus gazete (201-300) (tahlili fihrist/ inceleme/ seçilmiş metinler)
Newspaper for women
AYBALA ARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
SosyolojiAtatürk ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FİKRET KILIÇ
- Hanımlara Mahsus Gazete'de edebi faaliyet
Li̇terary activities in Hanımlara Mahsus Gazete
İMREN GECE
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ŞÜKRÜ ÇORUK